Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ προειδοποίησε σήμερα τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ πως οι δυο χώρες τους θα μπορούσαν να εμπλακούν σε «σύγκρουση» αν η Ουάσιγκτον διαχειριστεί με λαθεμένο τρόπο το ζήτημα της Ταϊβάν, μετέδωσε η κρατική τηλεόραση.
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το σημαντικότερο στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν ο χειρισμός του είναι καλός, οι σχέσεις των δυο χωρών» θα παραμείνουν «συνολικά σταθερές». Όμως «αν ο χειρισμός του είναι κακός, οι δυο χώρες θα αντιπαρατεθούν», θα μπορούσαν ως και να «εμπλακούν σε σύγκρουση», είπε ο κ. Σι, χρησιμοποιώντας λέξη στη μανδαρινική γλώσσα που πάντως δεν σημαίνει απαραιτήτως ένοπλη σύρραξη.
Η είδηση για την προειδοποίηση του Κινέζου προέδρου έγινε γνωστή αφού ολοκληρώθηκε η συζήτηση που είχαν κεκλεισμένων των θυρών οι δύο ηγέτες στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού, η οποία κράτησε συνολικά περίπου δυο ώρες.
Εντυπωσιακή υποδοχή με όλες τις τιμές
Ο Ντόναλντ Τραμπ έφθασε στην πλατεία Πλατεία Τιενανμέν, στην καρδιά του Πεκίνο, όπου τον υποδέχθηκε ο Κινέζος πρόεδρος στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού. Οι δύο ηγέτες ξεκίνησαν επίσημα τις συνομιλίες τους, με βασικά θέματα στην ατζέντα το εμπόριο, την τεχνολογία και την κρίση με το Ιράν.
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το σημαντικότερο στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Αν ο χειρισμός του είναι καλός, οι σχέσεις των δυο χωρών» θα παραμείνουν «συνολικά σταθερές». Όμως «αν ο χειρισμός του είναι κακός, οι δυο χώρες θα αντιπαρατεθούν», θα μπορούσαν ως και να «εμπλακούν σε σύγκρουση», είπε ο κ. Σι, χρησιμοποιώντας λέξη στη μανδαρινική γλώσσα που πάντως δεν σημαίνει απαραιτήτως ένοπλη σύρραξη.
Η είδηση για την προειδοποίηση του Κινέζου προέδρου έγινε γνωστή αφού ολοκληρώθηκε η συζήτηση που είχαν κεκλεισμένων των θυρών οι δύο ηγέτες στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού, η οποία κράτησε συνολικά περίπου δυο ώρες.
Στρατιωτική τελετή και εθνικοί ύμνοι
Κατά την τελετή υποδοχής, ο Τραμπ και ο Σι στάθηκαν στο κέντρο της πλατείας ενώ στρατιωτική μπάντα απέδιδε τον αμερικανικό εθνικό ύμνο, και στη συνέχεια τον κινεζικό ύμνο.
Οι δύο πρόεδροι περπάτησαν πάνω σε κόκκινο χαλί, μπροστά από παρατεταγμένους στρατιώτες, υπό τους ήχους τελετουργικής μουσικής.
Δίπλα στο κόκκινο χαλί βρίσκονταν παιδιά που κρατούσαν αμερικανικές και κινεζικές σημαίες, καθώς και ανθοδέσμες, επευφημώντας τους δύο ηγέτες.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά και κορυφαίοι επιχειρηματίες.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο διευθύνων σύμβουλος της NVIDIA Τζένσεν Χουάνγκ και ο επικεφαλής της Apple Τιμ Κουκ.
Ο Τραμπ χαιρέτισε τόσο την αμερικανική όσο και την κινεζική αντιπροσωπεία αξιωματούχων που τον περίμεναν στην πλατεία.
«Ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί τη συνάντησή μας»
Στις εναρκτήριες δηλώσεις του, ο Σι Τζινπίνγκ υποστήριξε ότι η παγκόσμια κατάσταση μεταβάλλεται με ταχύτητα και πως η διεθνής σκηνή χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και αναταράξεις.
«Ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί τη συνάντησή μας. Αυτή τη στιγμή, μετασχηματισμοί που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και έναν αιώνα επιταχύνονται παγκοσμίως και η διεθνής κατάσταση είναι ρευστή και ταραχώδης», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος.
Ο Σι έθεσε ευθέως το ερώτημα αν οι δύο χώρες μπορούν να αποφύγουν τη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη», θεωρία που περιγράφει τον κίνδυνο σύγκρουσης ανάμεσα σε μια ανερχόμενη και μια κυρίαρχη δύναμη.
«Ο κόσμος έχει φτάσει σε ένα νέο σταυροδρόμι. Μπορούν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες να ξεπεράσουν την παγίδα του Θουκυδίδη και να δημιουργήσουν ένα νέο πρότυπο σχέσεων;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Κινέζος πρόεδρος τόνισε επίσης την ανάγκη συνεργασίας των δύο χωρών απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις.
«Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μαζί τις παγκόσμιες προκλήσεις και να προσφέρουμε περισσότερη σταθερότητα στον κόσμο; Μπορούμε, προς το συμφέρον του κόσμου, των δύο λαών μας και του μέλλοντος της ανθρωπότητας, να οικοδομήσουμε ένα πιο φωτεινό μέλλον για τις διμερείς μας σχέσεις;», είπε.
Κλείνοντας, ο Σι χαρακτήρισε αυτά τα ζητήματα «ερωτήματα ζωτικής σημασίας για την ιστορία, για τον κόσμο και για τους λαούς», προσθέτοντας ότι αποτελούν «τα ερωτήματα της εποχής μας» τα οποία καλούνται να απαντήσουν οι δύο ηγέτες.
Ο Σι κάλεσε τις δύο χώρες να επιλέξουν τη συνεργασία αντί της αντιπαράθεσης.
«Πρέπει να είμαστε εταίροι και όχι αντίπαλοι, να πετυχαίνουμε ο ένας για τον άλλον, να ευημερούμε μαζί και να διαμορφώσουμε έναν σωστό τρόπο συνύπαρξης των μεγάλων δυνάμεων στη νέα εποχή», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος.
Τραμπ: «Έχω μεγάλο σεβασμό για τον Σι και την Κίνα»
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τον Σι Τζινπίνγκ και τις σχέσεις των δύο χωρών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη σχέση τους «φανταστική» και τόνισε ότι έχει «μεγάλο σεβασμό» για τον Κινέζο ηγέτη και την Κίνα.
Παράλληλα, αποκάλεσε τον Σι «μεγάλο ηγέτη».
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία προσβλέπει στις συνομιλίες για το αμοιβαίο εμπόριο ανάμεσα στις δύο χώρες.
«Είναι τιμή να βρισκόμαστε εδώ», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά την έναρξη της συνάντησης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ ολοκλήρωσαν τις εναρκτήριες δηλώσεις τους στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού και ξεκίνησαν τις διμερείς συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών, οι οποίες αναμένεται να διαρκέσουν περίπου μία ώρα.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετέχουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, αλλά και κορυφαίοι επιχειρηματίες. Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο διευθύνων σύμβουλος της NVIDIA Τζένσεν Χουάνγκ και ο επικεφαλής της Apple Τιμ Κουκ.
Στο επίκεντρο εμπόριο, τεχνολογία και Ιράν
Η σημερινή ημέρα περιλαμβάνει διμερή συνάντηση των δύο ηγετών, πολιτιστική επίσκεψη στον Ναό του Ουρανού και επίσημο κρατικό δείπνο.
Ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα όπως οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, οι περιορισμοί στην τεχνολογία και η κρίση με το Ιράν.
Οι δύο ηγέτες είχαν συναντηθεί τελευταία φορά τον Οκτώβριο, στο περιθώριο διεθνούς συνόδου στη Νότια Κορέα, όπου συμφώνησαν σε εμπορική συμφωνία.
Τα πέντε βασικά ζητήματα στο τραπέζι
Υπάρχουν πολλά θέματα στην ατζέντα της συζήτησης μεταξύ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ, αλλά τα παρακάτω πέντε σύμφωνα με τον Guardian είναι αυτά που θα κυριαρχήσουν:
- Πόλεμος του Ιράν
Ο Τραμπ επιθυμεί η Κίνα να βασιστεί στην Τεχεράνη για την προώθηση των ειρηνευτικών συνομιλιών και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Μέχρι στιγμής, το Πεκίνο έχει μείνει άπραγο παρακολουθώντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, τουλάχιστον δημόσια. Ωστόσο, με περίπου το ήμισυ των εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας να διέρχονται από τα Στενά, ο Σι θέλει να ανοίξει η θαλάσσια δίοδος. Η Κίνα γνωρίζει ότι οι εξαγωγές της θα υποφέρουν εάν μια παγκόσμια ύφεση προκύψει από μια κρίση εφοδιασμού στο πετρέλαιο.
Περιπλέκοντας την εικόνα, οι ΗΠΑ επέβαλαν αυτή την εβδομάδα κυρώσεις σε αρκετές κινεζικές εταιρείες που κατηγορούνται ότι βοηθούν τις μεταφορές ιρανικού πετρελαίου και προμηθεύουν δορυφορικές εικόνες που φέρονται να χρησιμοποιούνται σε ιρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ισχυρισμούς που το Πεκίνο αρνήθηκε. Η άφιξη του Τραμπ έρχεται μετά την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, στο Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα.
- Η Ταϊβάν
Το Πεκίνο επιθυμεί να πιέσει τις ΗΠΑ σχετικά με την Ταϊβάν, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι είναι έτοιμος να θέσει το ζήτημα των πωλήσεων όπλων στο νησί, το οποίο η Κίνα διεκδικεί ως αποσχισθείσα περιοχή παρά το γεγονός ότι ποτέ δεν το είχε κυβερνήσει. Τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ ενέκρινε ένα πακέτο όπλων ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν, τη μεγαλύτερη πώληση όπλων που έχει γίνει ποτέ στο νησί, αλλά δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη αποστολές.
Ο Σι μπορεί να επιδιώξει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αναφέρονται στην Ταϊβάν. Ιδανικά, από την οπτική γωνία του Πεκίνου, αυτή θα ήταν μια δήλωση από την Ουάσινγκτον που «αντιτίθεται» στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μάρκο Ρούμπιο, προέτρεψε τις ΗΠΑ να «κάνουν τις σωστές επιλογές» για την Ταϊβάν.
Καθώς ο Τραμπ είναι γνωστό ότι παρεκκλίνει από το σενάριο, ο Τζον Κίρμπι, πρώην εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου των ΗΠΑ, προειδοποίησε: «Απλώς πρέπει να είναι εξαιρετικά ακριβείς όταν μιλάνε για την Ταϊβάν, επειδή, ειλικρινά, τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά».
- Τεχνητή νοημοσύνη
Η Κίνα και οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί σε έναν αγώνα δρόμου για την τεχνητή νοημοσύνη που εξελίσσεται σε κάτι σαν «τεχνολογικό ψυχρό πόλεμο». Τον Απρίλιο, ο Λευκός Οίκος κατηγόρησε την Κίνα ότι κλέβει πνευματική ιδιοκτησία αμερικανικών εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης σε βιομηχανική κλίμακα, ισχυρισμούς που το Πεκίνο αρνήθηκε. Εν τω μεταξύ, το Πεκίνο έχει απογοητευτεί από την απροθυμία της Ουάσινγκτον να επιτρέψει στην Nvidia να εξάγει τα πιο ισχυρά τσιπ επεξεργασίας της στην Κίνα. Τον Ιανουάριο, ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η Nvidia θα μπορούσε να εξάγει το δεύτερο πιο ισχυρό τσιπ της, το H200, αλλά δεν έχουν αποσταλεί ακόμη αποστολές.
Οι αναλυτές και οι ηγέτες δεοντολογίας ελπίζουν ότι ο Τραμπ και ο Σι θα συζητήσουν μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές για την Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την κακή χρήση και την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμα προστατευτικά κιγκλιδώματα εν μέσω της έλευσης των όπλων Τεχνητής Νοημοσύνης και της υιοθέτησης από τον στρατό.
- Εμπόριο ΗΠΑ-Κίνας
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει την Κίνα για το εμπόριο, επιβάλλοντας δασμούς άνω του 140% πέρυσι. Αλλά ο Σι είχε κάποια δικά του «ατού». Μπλόκαρε τις εξαγωγές των σπάνιων κινεζικών γαιών και μαγνητών της προς τις ΗΠΑ. Ο Τραμπ, τελικά, υποχώρησε. Οι ΗΠΑ έχουν εξαντλήσει σημαντικά επίπεδα του οπλοστασίου όπλων τους στον πόλεμο κατά του Ιράν, με πολλά εξαρτήματα όπλων να απαιτούν κρίσιμα ορυκτά που συνδέονται με αλυσίδες εφοδιασμού που κυριαρχούνται από την Κίνα.
Η Κίνα αναμένεται να ανακοινώσει αγορές που σχετίζονται με αεροσκάφη Boeing, αμερικανική γεωργία και ενέργεια, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι. Με τη σειρά του, το Πεκίνο θέλει από τις ΗΠΑ να χαλαρώσουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών. Το Πεκίνο θέλει επίσης να μειώσει τα εμπόδια στις επενδύσεις στις ΗΠΑ και ελπίζει να δημιουργήσει ένα Συμβούλιο Επενδύσεων που θα ταιριάζει με το Συμβούλιο Εμπορίου που υποστηρίζει ο Τραμπ.
- Φαιντανύλη
Η φαιντανύλη είναι ένα βασικό θέμα στην ατζέντα του Τραμπ αυτή την εβδομάδα, ανέφερε το Politico, επικαλούμενο έναν αξιωματούχο της κυβέρνησης που τηρήθηκε η ανωνυμία του για να κάνει μια προεπισκόπηση των συνεδριάσεων κεκλεισμένων των θυρών. Οι ΗΠΑ κατηγορούν εδώ και καιρό κινεζικές επιχειρήσεις ότι εν γνώσει τους προμηθεύουν με χημικές ουσίες τα μεξικανικά καρτέλ που τις χρησιμοποιούν για την παρασκευή του ναρκωτικού. Ο Τραμπ γνωρίζει ότι το να φαίνεται ότι πιέζει σκληρά την Κίνα για τη φαιντανύλη και τις πρόδρομες ουσίες εξυπηρετεί την εκλογική του βάση.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχασε σημαντικό πλεονέκτημα στο μέτωπο της φαιντανύλης όταν η Κίνα αψήφησε τις απειλές του για δασμούς. Τον Μάρτιο, οι ΗΠΑ και η Κίνα συγκρούστηκαν για τη φαιντανύλη και το εμπόριο σε μια συνάντηση του ΟΗΕ για τα ναρκωτικά. Η Κίνα θέλει να αφαιρεθεί από τον ετήσιο κατάλογο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τις «σημαντικές χώρες διαμετακόμισης ναρκωτικών ή παραγωγής παράνομων ναρκωτικών», ο οποίος αναμένεται να ενημερωθεί τον Σεπτέμβριο.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη η Σύνοδος Κίνας – ΗΠΑ
Για την Ευρώπη, η σύνοδος κορυφής Τραμπ – Σι δεν αφορά μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Αφορά το εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση καταλήξει «στριμωγμένη» ανάμεσα σε δύο υπερδυνάμεις που συνάπτουν τακτικές συμφωνίες για το εμπόριο, την τεχνολογία, την ενέργεια και την ασφάλεια – ενώ τα ευρωπαϊκά συμφέροντα αντιμετωπίζονται ως δευτερεύοντα.
Όπως εξηγεί το Euronews, η πιο άμεση ανησυχία στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο δεν είναι πιθανώς τίποτα λιγότερο από την βιομηχανική επιβίωση – και αυτό συμβαίνει με τη μορφή σπάνιων γαιών. Η Κίνα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην αλυσίδα εφοδιασμού για αυτά τα κρίσιμα ορυκτά που χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών, από ηλεκτρικά οχήματα έως ημιαγωγούς, από προϊόντα πράσινης τεχνολογίας έως αμυντικά συστήματα.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι μια συμφωνία ΗΠΑ – Κίνας θα μπορούσε να δώσει προτεραιότητα στην πρόσβαση των ΗΠΑ σε κινεζικές σπάνιες γαίες, ενώ η ΕΕ παραμένει ευάλωτη σε ελλείψεις και περιορισμούς στις εξαγωγές – καθιστώντας την ουσιαστικά παράπλευρη ζημία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι γερμανικές και ιαπωνικές βιομηχανίες έχουν ήδη πληγεί σοβαρά από τους κινεζικούς ελέγχους στις βαριές σπάνιες γαίες. Γερμανία και Ιαπωνία επενδύουν ήδη σε εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού. Ωστόσο, η πλήρης απεξάρτηση από την Κίνα απέχει ακόμη χρόνια. Οι ευρωπαϊκές προσπάθειες να αποκτήσουν έστω και μια ελάχιστη οικονομική ανεξαρτησία από τις κινεζικές σπάνιες γαίες φαίνονται αργές. Μια έκθεση του Ινστιτούτου Μελετών Ασφάλειας της ΕΕ (EUISS), του επίσημου think tank των Βρυξελλών, δείχνει την ωμή αλήθεια: «Η Ευρώπη υστερεί. Μπορεί να έχει θέσει φιλόδοξους στόχους τοπικής παραγωγής βάσει του Νόμου για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες το 2023 και να έχει ορίσει 60 στρατηγικά έργα για την υλοποίησή τους. Ωστόσο, δεν έχει υιοθετήσει τις πολιτικές που απαιτούνται για να καταστούν αυτά οικονομικά βιώσιμα απέναντι στον κρατικά χρηματοδοτούμενο ανταγωνισμό της Κίνας», αναφέρει η μελέτη.
Για την Ευρώπη, το εφιαλτικό σενάριο της συνόδου κορυφής είναι ο Τραμπ να συνάψει κάποιο είδος «διαχειριζόμενης εμπορικής» συμφωνίας με το Πεκίνο που θα παραγκωνίσει την ΕΕ, αφήνοντάς την να απορροφήσει τις επιπτώσεις ως παράπλευρες απώλειες. Κατά συνέπεια, η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα (EV), μπαταρίες και βιομηχανικά προϊόντα θα μπορούσε να κατακλύσει τις ευρωπαϊκές αγορές και να εντείνει την πίεση στις βιομηχανίες της ΕΕ.
Από την πλευρά της, η ΕΕ δεν θα διστάσει να υπερασπιστεί τις βιομηχανίες της και να αγωνιστεί με νύχια και με δόντια για κάθε ευρωπαϊκή θέση εργασίας, για κάθε ευρωπαϊκή εταιρεία, για κάθε ανοιχτό τομέα, αν αντιμετωπιστεί άδικα.
Αλλά στην πράξη, η σύνοδος κορυφής στο Πεκίνο αποτελεί υπενθύμιση ότι πολλές πτυχές του μέλλοντος της Ευρώπης βρίσκονται στα χέρια των δύο κυρίαρχων δυνάμεων του κόσμου – καμία από τις οποίες δεν φαίνεται διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις στην γηραιά ήπειρο.
