Δύσκολα θα πάρει το ναι που θέλει η κοινοπραξία του κοιτάσματος στην αντιπρόταση για την εκμετάλλευση
Κάποιες φορές, μέσα στην απογοήτευση για τη μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρείται στη λήψη δεσμευτικών αποφάσεων -και έναρξη της υλοποίησής τους- για την εμπορική αξιοποίηση του κοιτάσματος Αφροδίτη, κάποιοι λένε «αν δεν έχουν διάθεση οι εταιρείες να βάλουν λεφτά να το αξιοποιήσουν, να τους το πιάσουμε πίσω… και κανεί».
Μια κουβέντα είναι να τους το πιάσεις πίσω. Όχι πως είναι αδύνατο νομικά ή συμβατικά, αλλά μπαίνουν και άλλες, πολύ σημαντικές, παράμετροι στην εξίσωση.
Όμως, πλησίασε πάρα πολύ η ώρα που και η Κυπριακή Δημοκρατία και η κοινοπραξία Chevron, Shell και NewMed Energy (πρώην Delek) θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους. Θα λέγαμε να πάρουν επιτέλους αποφάσεις, αλλά είναι αλήθεια πως αποφάσεις λήφθηκαν και στο παρελθόν χωρίς να υλοποιηθούν. Το 2019, με την υπογραφή του σχεδίου ανάπτυξης του Αφροδίτη, είχαμε πιστέψει πως άρχισε επιτέλους η αντίστροφη μέτρηση για την αξιοποίηση του κοιτάσματος, αλλά πέσαμε έξω. Και νοουμένου ότι αυτό που έχει στα χέρια της η Κυπριακή Δημοκρατία από τη Chevron και επί αυτού καλείται να τοποθετηθεί εντός της επόμενης εβδομάδας είναι στην πραγματικότητα μια αντιπρόταση που τροποποιεί τη συμφωνία του 2019, είναι λογικό να υποθέσουμε πως δεν νοείται να κληθεί το κράτος να απαντήσει με ένα ναι ή ένα όχι. Δεν μπορεί να θέσει τέτοια απαίτηση η κοινοπραξία.
Οι πληροφορίες εδώ και εβδομάδες από τεχνοκράτες του τομέα αναφέρουν πως η πρόταση της Chevron δεν κρίνεται ικανοποιητική σε κάποια σημεία, που όμως θεωρούνται ουσιαστικά, καθώς αφορούν -σύμφωνα με όσα λέγονται, ελλείψει επίσημης ενημέρωσης- μεταξύ άλλων το συνολικό απόθεμα που θα μπορέσει να αντληθεί από το κοίτασμα και τα χρήματα που θα εισπράξει σταδιακά το κράτος από την πώληση του αερίου, αφού πρώτα καλυφθούν οι δαπάνες που έκαναν οι εταιρείες όλα αυτά τα χρόνια (και τις οποίες υποτίθεται ελέγχουν και εγκρίνουν για ανάκτηση οι κρατικοί λειτουργοί).
Διότι, μπορεί όλοι να λέμε πως το κοίτασμα έχει απόθεμα 4,2 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, μπορεί ο υπουργός Ενέργειας να είπε πως από τη δεύτερη επιβεβαιωτική γεώτρηση οι προκαταρκτικές ενδείξεις ήταν θετικές, αλλά ας θυμηθούμε τι μας έλεγαν οι εμπειρογνώμονες τότε που συζητούσαμε μέρα-νύχτα για το φυσικό αέριο και τα έσοδα της Δημοκρατίας και τσακωνόμασταν στη Βουλή… πού και πώς θα τα φάμε και αν θα δώσουμε και στους Τουρκοκύπριους. Μας είχαν πει λοιπόν πολλές φορές οι επιστήμονες πως άλλο είναι ο υπολογισμός του αποθέματος και άλλο είναι η ποσότητα που τελικά θα καταφέρεις να αντλήσεις. Που σχεδόν πάντα είναι μικρότερη από τον αρχικό υπολογισμό. Ιδιαίτερα αν ακολουθηθούν, για οικονομικούς ή άλλους λόγους, τεχνικές μέθοδοι που περιορίζουν το ποσοστό του κοιτάσματος που θα βγει στην επιφάνεια.
Αν όντως υπάρχουν από πλευράς κρατικών αξιωματούχων και λειτουργών επιφυλάξεις ή ανησυχίες, είναι λογικό να αναμένεται πως η Chevron δεν θα λάβει τις επόμενες μέρες ως απάντηση το ναι που θα ήθελε. Εξίσου λογικό, όμως, είναι πως δεν θα της λεχθεί ούτε ένα ξερό όχι. Το πιθανότερο είναι η κυπριακή Κυβέρνηση να καταθέσει αντιπροτάσεις επί των σημείων που δεν την ικανοποιούν. Είναι απόλυτα κατοχυρωμένο από το συμβόλαιο αυτό της το δικαίωμα. Αυτό θα σημαίνει νέα παράταση στη λήψη αποφάσεων. Μικρή-μεγάλη δεν ξέρουμε. Ενδεχομένως όμως να υποδηλοί και δυσκολία στη συνομολόγηση μιας νέας συμφωνίας.
