Έντονη ανησυχία προκαλεί το «φούσκωμα» του κρατικού μισθολογίου, το οποίο φέτος άγγιξε τα €3.68 δισ. Μάλιστα, σε σχέση με πέρσι, οι δαπάνες προσωπικού αυξήθηκαν κατά €0.5 δισ. Η απότομη αύξηση των δαπανών του κρατικού μισθολογίου φέτος οφείλεται κυρίως στον τερματισμό των μνημονιακών αποκοπών από τους μισθούς των εργαζομένων αρχές του 2023 αλλά και στην σταδιακή αποκατάσταση των επιδομάτων των κρατικών υπαλλήλων. Από την 1η του χρόνου η μείωση 26 επιδομάτων έχει περιοριστεί στο 5% από 15% που ίσχυε από το 2013 μέχρι 2022, ενώ του χρόνου (2025) θα αποκατασταθούν πλήρως τα επιδόματα, δηλαδή θα μηδενιστούν οι αποκοπές. Επιπρόσθετα, από 1/1/204 άρχισε η επαναφορά των επιδομάτων βάρδιας και υπερωριών κατά 50% ενώ αντίστοιχη αποκατάσταση θα γίνει και την 1η Ιανουαρίου του 2025.
Άλλος ένας σημαντικός παράγοντας αύξησης του κρατικού μισθολογίου ήταν και η συμφωνία μεταξύ Κυβέρνησης και συνδικαλιστικών οργανώσεων για αύξηση της ΑΤΑ στο 66.7%. Παράλληλα, η αύξηση του μισθολογίου οφείλεται και στην πρόσφατη συμφωνία για την επιτάχυνση της ανέλιξης των υπαλλήλων που βρίσκονται στη συνδυασμένη κλίμακα Α2-5-7. Τα δύο τελευταία ζητήματα περιλαμβάνονταν στις προεκλογικές δεσμεύσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη.
Σημειώνεται, επίσης, πως ο υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός υποστήριξε πως μπορεί να έχουν αυξηθεί οι δαπάνες, ωστόσο διαβεβαίωσε πως έχουν αυξηθεί (περισσότερο) και τα έσοδα. Κάτι, όπως είπε ο υπουργός, που αποτελεί ασφαλιστική δικλίδα για τη δημοσιονομική διαχείριση.
Πέραν των πιο πάνω, υπάρχουν τοποθετήσεις πολιτικών που υποστηρίζουν πως η άνοδος του κρατικού μισθολογίου οφείλεται και στην αύξηση του αριθμού του προσωπικού, καθώς τα τελευταία χρόνια έγιναν πολλές προσλήψεις στην κρατική μηχανή. Από το 2013, που μπήκε ψαλίδι στους μισθούς του προσωπικού, μέχρι φέτος, το κρατικό μισθολόγιο έχει αυξηθεί κατά €1.1 δισ. Δυστυχώς, όπως δείχνουν τα δεδομένα του Υπουργείου Οικονομικών, η ανοδική πορεία θα συνεχιστεί και τα επόμενα δύο χρόνια, με το 2025 οι απολαβές προσωπικού να υπολογίζεται να αυξηθούν στα €3.88 δισ. και το 2026 στα €4 δισ.
Ο υπουργός Οικονομικών εμμέσως παραδέχθηκε πως έγιναν κάποια λάθη στο σκέλος των δαπανών που αφορούν το κρατικό μισθολόγιο, τονίζοντας πως είναι σημαντικό όταν εντοπίζονται τα λάθη να διορθώνονται. Το Υπουργείο Οικονομικών, σε μια προσπάθεια να βάλει τάξη στις συγκεκριμένες δαπάνες, θα αναθέσει σε διάφορους οίκους μελέτη για τον εκσυγχρονισμό του κρατικού μισθολογίου αλλά και των μισθολογικών κλιμάτων, με στόχο τη συγκράτηση των συγκεκριμένων δαπανών.
Εκείνο που πονοκεφαλιάζει τις αρμόδιες κρατικές αρχές είναι το κατά πόσο ο εξορθολογισμός του κρατικού μισθολογίου θα αφορά το υφιστάμενο κυβερνητικό προσωπικό. Όπως εκτιμούν ειδικοί, δύσκολα μπορεί το κράτος να διαταράξει τα ωφελήματα που λαμβάνουν οι υπάλληλοι, καθώς αυτά περιλαμβάνονται στα σχέδια υπηρεσίας τους και αποτελούν κεκτημένα τους.
Ούτε και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις θα συναινούσαν στην αλλαγή των ωφελημάτων του υφιστάμενου κυβερνητικού προσωπικού, καθώς την περίοδο του μνημονίου αποδέχθηκαν τις βουλές της τρόικας για περικοπές, αφού η χώρα βρισκόνταν ένα βήμα πριν την οικονομική κατάρρευση.
Πριν από μερικές εβδομάδες, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών Γιώργος Παντελή είχε δηλώσει στη Βουλή πως τα αποτελέσματα της μελέτης θα τύχουν αξιοποίησης για τις νέες προσλήψεις στο Δημόσιο. Θέση η οποία δείχνει ξεκάθαρα πως δεν πρόκειται το κράτος να «πειράξει» τις απολαβές του υφιστάμενου προσωπικού. Σε κάτι τέτοιο δεν θα συναινούσαν ούτε και τα κόμματα, τα οποία λόγω των εκλογών το ερχόμενο καλοκαίρι δεν θέλουν να δυσαρεστήσουν ψηφοφόρους. Με την ολοκλήρωση της μελέτης, η Κυβέρνηση θα πρέπει άμεσα να εφαρμόσει τις εισηγήσεις της, έτσι ώστε να προλάβει τυχόν επιπτώσεις που θα προκύψουν στα δημόσια οικονομικά.
Οι εξωγενείς παράγοντες και κυρίως οι δύο πόλεμοι συνεχίζουν να προκαλούν αναταράξεις και αβεβαιότητα στην κυπριακή οικονομία, γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρξουν κάποιες ρυθμίσεις προτού να είναι αργά.
