Η Ελλάδα είναι από χθες και επίσημα πλέον εκτός προγράμματος διάσωσης. Το τέλος του τελευταίου προγράμματος στήριξης σηματοδοτεί για την Αθήνα μια νέα εποχή μεγαλύτερης αυτονομίας -όχι όμως και ολοκληρωτικής, δεδομένης της τετραετούς εποπτείας των Θεσμών- ως προς την άσκηση της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Σύμφωνα με τους οικονομικούς και κοινωνικούς δείκτες, η Ελλάδα του 2018 είναι μια διαφορετική χώρα από αυτήν του 2009: 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Εκτός Μνημονίων η Ελλάδα, μετά από 8 χρόνια λιτότητας

● Η χώρα βγαίνει από τα μνημόνια με συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της, την ανεργία να βρίσκεται στο 20% –μεγαλύτερη κατά επτά μονάδες σε σχέση με το 2010– ενώ το δημόσιο χρέος φτάνει σήμερα στο 180% του ΑΕΠ. Σε απόλυτους αριθμούς, το ελληνικό δημόσιο χρέος ήταν το 2010, πριν το πρώτο μνημόνιο, 320 δισ. ευρώ και το ΑΕΠ στα 220 δισ. ευρώ. Σήμερα, το δημόσιο χρέος φτάνει στα 360 δισ. ευρώ, ενώ το ΑΕΠ της χώρας είναι περίπου 180 δισ. ευρώ. Επιπλέον, τα δημοσιονομικά μέτρα που θεσπίστηκαν αγγίζουν τα 80 δισ. ευρώ.
● Αναφορικά με τον τραπεζικό τομέα, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα στηρίχθηκε συνολικά με 64 δισ. ευρώ, ωστόσο έχει σήμερα 120 δισ. λιγότερες καταθέσεις σε σχέση με τις αρχές του 2010.
● Ο μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα έφτανε τον Ιούλιο του 2009 στα 1.285 ευρώ μεικτά, ενώ σήμερα, εννέα χρόνια μετά, είναι μόλις 929 ευρώ.
● Σημαντικό πλήγμα για την ανάπτυξη της χώρας αποτελεί το φαινόμενο της λεγόμενης διαρροής εγκεφάλων (brain drain), καθώς υπολογίζεται ότι μέσα στην οκταετία των μνημονίων η Ελλάδα απώλεσε σημαντικό μέρος του επιστημονικού της δυναμικού, με περίπου 450.000 νέους να μεταναστεύουν κυρίως σε χώρες της Ευρώπης.

Η επόμενη μέρα

Παρά το τέλος των προγραμμάτων στήριξης, η Αθήνα έχει ήδη συμφωνήσει για ένα Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής για την επόμενη τετραετία, στο οποίο προβλέπονται μέτρα ύψους περίπου 5 δισ. ευρώ. Επιπλέον, για την ίδια περίοδο η Ελλάδα έχει δεσμευτεί σε πλεονάσματα της τάξης του 3,5% του ΑΕΠ, αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα, μεταρρυθμίσεις του τραπεζικού συστήματος και ιδιαίτερα στον τομέα των «κόκκινων» δανείων, αλλά και ολοκλήρωση του πακέτου αποκρατικοποιήσεων. 

Ιστορικό

Η Ελλάδα έλαβε για πρώτη φορά χρηματοδοτική συνδρομή από τους Ευρωπαίους εταίρους της το 2010. Μέχρι το 2015 είχαν αποφασιστεί δύο μνημόνια που δεν ολοκληρώθηκαν. Στις 8 Ιουλίου 2015, οι ελληνικές Αρχές ζήτησαν ένα νέο πρόγραμμα του ΕΜΣ για τη στήριξη της σταθερότητας. Στις 20 Αυγούστου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε, εξ ονόματος του ΕΜΣ, Μνημόνιο Συνεννόησης για ένα τριετές πρόγραμμα στήριξης της σταθερότητας.

Στις 23 Ιουνίου 2018, η Ευρωομάδα επιβεβαίωσε ότι είχαν ολοκληρωθεί όλες οι προαπαιτούμενες δράσεις στο πλαίσιο της τέταρτης και τελικής αξιολόγησης του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας. Επίσης, η Ευρωομάδα κατέληξε σε συμφωνία για μια ισχυρή δέσμη μέτρων σχετικά με το χρέος, επιπλέον των βραχυπρόθεσμων μέτρων που έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα. 

Συνολικά, από το 2010 έχουν χορηγηθεί στην Ελλάδα €288,7 δισεκατομμύρια υπό μορφή δανείων. Σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται €256,6 δισ. από τους Ευρωπαίους εταίρους της και €32,1 δισ. από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).

Παρά τρίχα Grexit

Η Ελλάδα βρέθηκε το 2015 στο χείλος της εξόδου από το ευρώ, όμως σήμερα θεωρείται μια χώρα στον πυρήνα της Νομισματικής Ένωσης. Επιπλέον, κατάφερε μέσα στην οκταετία να πετύχει σημαντική εξάλειψη του ελλείμματος του προϋπολογισμού.

Το 2017 το πλεόνασμα έφτασε το 4,2% του ΑΕΠ, ενώ την τελευταία διετία η ελληνική Κυβέρνηση υπερκαλύπτει τους στόχους των προγραμμάτων ως προς αυτό το σκέλος.

Η ελληνική οικονομία καταγράφει, επίσης, για πέντε συνεχόμενα τρίμηνα αναπτυξιακούς ρυθμούς, γεγονός που συμβαίνει για πρώτη φορά από το 2008. Παράλληλα, μετά και από τη συμφωνία στο τελευταίο Eurogroup, έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του χρέους τουλάχιστον έως το 2022. 

Έπαινοι-προειδοποιήσεις από Μοσκοβισί-Κομισιόν

Την επιτυχή ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος ανακοίνωσαν στις Βρυξέλλες ο αρμόδιος Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί και ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

«Οι Ευρωπαίοι εταίροι έχουν επιδείξει αλληλεγγύη και ο ελληνικός λαός ανταποκρίθηκε σε κάθε πρόκληση με ένα χαρακτηριστικό θάρρος και αποφασιστικότητα», δήλωσε ο κ. Γιούνκερ, προσθέτοντας πως πάντα έχει αγωνιστεί για να παραμείνει η Ελλάδα στην καρδιά της Ευρώπης.

«Καθώς ο ελληνικός λαός αρχίζει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορική ιστορία του, θα βρει πάντα μέσα μου ένα σύμμαχο, ένα συνεργάτη και ένα φίλο», είπε.

Ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί χαρακτήρισε την «ολοκλήρωση του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας» ως «καλή είδηση τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη Ζώνη του Ευρώ», πρόσθεσε όμως ότι «οι εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις που πραγματοποίησε η Ελλάδα έθεσαν το έδαφος για μια βιώσιμη ανάκαμψη: αυτό πρέπει να καλλιεργηθεί και να διατηρηθεί για να μπορέσει ο ελληνικός λαός να καρπωθεί τα οφέλη από τις προσπάθειές του και τις θυσίες του», σημείωσε. 

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Ελλάδα έχει λάβει μέτρα για να εξασφαλίσει τη δημοσιονομική της βιωσιμότητα, μετατρέποντας το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης σε πλεόνασμα το 2017, το οποίο αναμένεται να διατηρηθεί.

Αναφέρει επίσης ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας βρίσκεται πλέον σε πολύ ισχυρότερη θέση ως αποτέλεσμα επιτυχών πράξεων ανακεφαλαιοποίησης, μιας αναθεώρησης της τραπεζικής διακυβέρνησης και της προσπάθειας για εφαρμογή μιας στρατηγικής για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία πρέπει να διατηρηθούν.

Λευκωσία: Ο ελληνικός λαός θα δει καλύτερες μέρες

Την ελπίδα ότι ο ελληνικός λαός θα μπορέσει να δει καλύτερες ημέρες μέσα από μια συνετή δημοσιονομική διαχείριση, αλλά και με μεγαλύτερη κατανόηση εκ μέρους των εταίρων, εξέφρασε στην Κύπρο ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Πρόδρομος Προδρόμου.

Κληθείς να σχολιάσει την έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα διάσωσης, ο κ. Προδρόμου δήλωσε στο ΚΥΠΕ ότι εδώ και χρόνια, μαζί με τον κυπριακό λαό, η κυπριακή Κυβέρνηση παρακολουθεί πάντα με ενδιαφέρον και σε κάποιες στιγμές με αγωνία την πορεία που ακολούθησε η Ελλάδα.

«Είναι σίγουρα μια θετική και πολύ ευνοϊκή συγκυρία το ότι ολοκληρώνεται τουλάχιστον τυπικά το πρόγραμμα», είπε και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα ήταν ίσως η χώρα που δοκιμάστηκε περισσότερο από οποιονδήποτε από αυτή την κρίση.