Ελληνική vs ΕΤΥΚ: Το δίλημμα των τραπεζικών

 

Υπάρχει όμως και μία άλλη πτυχή στην όλη ιστορία που ενδεχομένως να περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα. Αφορά στο γεγονός πως πλέον το Ταμείο Προνοίας Τραπεζικών Υπαλλήλων Κύπρου, ελέγχει το 6.26% του μετοχικού κεφαλαίου της Ελληνικής Τράπεζας. Το Ταμείο απέκτησε τις μετοχές από τη 7Q Financial Services τον περασμένο Ιούλιο και έτσι κατέστη από τους μεγάλους μετόχους της τράπεζας δαπανώντας, την ίδια ώρα, και ένα σημαντικό ποσό για τη συγκεκριμένη επένδυση. 

 

Το Ταμείο Προνοίας των τραπεζικών, θεωρητικά λειτουργεί ανεξάρτητα από την ΕΤΥΚ, ωστόσο, οι συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι. Πρόεδρος του Ταμείου είναι ο Ανδρέας Παναγιώτου, ο οποίος είναι και γενικός γραμματέας της ΕΤΥΚ. Επίσης, η εγγεγραμμένη διεύθυνση του Ταμείου είναι το Μέγαρο της ΕΤΥΚ. Παράλληλα, οι εισφορές στο Ταμείο εδράζονται στις εκάστοτε συμφωνίες μεταξύ της κάθε τράπεζας και της ΕΤΥΚ.

 

Το Ταμείο Προνοίας Τραπεζικών Υπαλλήλων Κύπρου είναι η μετεξέλιξη του Ταμείο Προνοίας των υπαλλήλων της Τράπεζας Κύπρου, ενώ το 2018 οι κανόνες λειτουργίας του τροποποιήθηκαν επιτρέποντας τη συμμετοχή υπαλλήλων και από άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Συγκεκριμένα, εντάχθηκαν σ’ αυτό υπάλληλοι της Societe Generale Bank αλλά και της Ελληνικής Τράπεζας.  

 

Το Ταμείο μεγάλωσε ακόμα περισσότερο το 2019 αφού ως μέλη του εγγράφηκαν οι υπάλληλοι των ΣΠΙ που πλέον βρίσκονται στην Ελληνική, της Altamira και της Κυπριακής Εταιρείας Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων. Στο τέλος του 2018 είχε 5,454 μέλη, σημαντικά αυξημένα σε σχέση με τα 3,880 στο τέλος του 2017.

 

Η απόφαση του Ταμείου να επενδύσει στην Ελληνική Τράπεζα συνάδει μεν με την επενδυτική του πολιτική, ωστόσο, είχαν εκφραστεί επιφυλάξεις σε σχέση με το κατά πόσο η επένδυση που έκανε συνάδει με την πρόνοια ότι μπορεί να επενδύει μόνο το 10% του ενεργητικού του σε συγκεκριμένο εκδότη και μπορεί να ελέγχει μόνο το 5% επί του συνόλου του εκδομένου μετοχικού κεφαλαίου ενός εκδότη. To Ταμείο φαίνεται να επένδυσε ποσό 22,6 εκατ. ευρώ για να αποκτήσει απευθείας 25,850,000 μετοχές στα 0,876 ευρώ η κάθε μία.  

 

Στο τέλος του 2018, το Ταμείο είχε συνολικό ενεργητικό 123,2 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 67,9 εκατ. ευρώ ήταν μετρητά στις τράπεζες. Σημαντικά αυξημένα σε σχέση με τέλος του 2017 όταν το ενεργητικό του ανερχόταν σε 103,2 εκατ. ευρώ και τα μετρητά ανέρχονταν σε 56,3 εκατ. ευρώ. Κατατεθειμένο με την Ελληνική Τράπεζα ήταν ποσό 9,6 εκατ. ευρώ. 
Μετά από την επένδυση στην Ελληνική, ένα μεγάλο μέρος του χαρτοφυλακίου επενδύσεων και κατ’ επέκταση των αποδόσεων του Ταμείου, είναι συνδεδεμένο με την απόδοση της τράπεζας και τη γενικότερη πορεία των οικονομικών της αποτελεσμάτων. Είναι ενδεικτικό πως μέχρι το τέλος του 2018 η αξία των επενδύσεων του Ταμείου σε μετοχές εισηγμένες στο ΧΑΚ ανερχόταν σε μόλις 434 χιλ. ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσό, 30,2 εκατ. ευρώ, αφορούσε σε μερίδια σε ταμεία συλλογικών επενδύσεων εισηγμένα σε χρηματιστήρια ενώ άλλα 21,2 εκατ. ευρώ αφορούσαν σε ομόλογα εισηγμένα στο ΧΑΚ και σε άλλα χρηματιστήρια. Απ’ αυτά, τα 16,8 εκατ. αφορούσαν σε ομόλογα της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώ κατείχε και 2 εκατ. από ομόλογο που έκδωσε η Τράπεζα Κύπρου και αντίστοιχο ποσό από πορτογαλικό ομόλογο.   

 

 

Πλέον, οι περίπου 6000 τραπεζοϋπάλληλοι-μέλη του Ταμείου και η συνδικαλιστική τους οργάνωση, ενδεχομένως να σκέφτονται κι αυτήν την πτυχή των εξελίξεων. Ότι δηλαδή εάν τα αποτελέσματα της τράπεζας δεν είναι ικανοποιητικά, τότε θα υπάρξουν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για το ταμείο, το οποίο έκλεισε το 2018 με ζημιά 99,7 χιλ. ευρώ η οποία κατανεμήθηκε κατ’ αναλογία στους ατομικούς λογαριασμούς του κάθε μέλους. Με τα δεδομένα που υπάρχουν σήμερα για το Ταμείο, εάν τα αποτελέσματα του δεν είναι ικανοποιητικά, τότε δεν επηρεάζονται απλώς οι υπάλληλοι της Ελληνικής αλλά και όλων των άλλων τραπεζών που είναι μέλη. Από τη μία θα πρέπει να αναλογιστούν κατά πόσο τα νέα δεδομένα που εισάγει η τράπεζα θα είναι προς όφελος του οργανισμού και θα βελτιώσει τα τελικά του αποτελέσματα, και από την άλλη, θα πρέπει να λάβουν υπόψη και το πόσο θα επηρεαστούν τα έσοδα της τράπεζας σε περίπτωση που τα απεργιακά μέτρα επεκταθούν ακόμα περισσότερο. Ακόμα και μία πτώση στην αξία της τιμής της μετοχής θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στο Ταμείο των Τραπεζοϋπαλλήλων. 

Κρίνονται πολλά 

Η διαμάχη πλέον μεταξύ Ελληνικής Τράπεζας και ΕΤΥΚ δεν είναι απλώς μία συνηθισμένη σύγκρουση εργοδότη και συνδικαλιστή, αλλά το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο. Ουσιαστικά αν περάσει η απόφαση της Ελληνικής για παραχώρηση αυξήσεων με βάση την απόδοση και το τι ισχύει στην αγορά εργασίας, δημιουργούνται νέα δεδομένα για ολόκληρο των τραπεζικό τομέα και τις μελλοντικές σχέσεις μεταξύ ΕΤΥΚ και τραπεζών. 

 

Κόκκινη γραμμή για την ΕΤΥΚ φαίνεται πως αποτελεί η μη παραχώρηση της ετήσιας προσαύξησης και της ΑΤΑ για τους 2.500 εργαζόμενους της Ελληνικής ενώ φαίνεται πως είναι διατεθειμένη να συζητήσει το θέμα της αξιολόγησης αν και επί της ουσίας του, οι δύο πλευρές μπορεί να απέχουν έτη φωτός. Αντίθετα, το μήνυμα που δίνει η τράπεζα είναι ότι δεν υπάρχουν κόκκινες γραμμές και είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να καθίσει στο τραπέζι της συζήτησης. Μάλιστα, όπως αναφέρεται, το σχέδιο που έχει προταθεί από τη διοίκηση δεν είναι τελεσίδικο και δεν έχει κλειδώσει τίποτα. Η πλευρά της Ελληνικής αναφέρει ότι η νέα συλλογική σύμβαση που θα συμφωνηθεί με την ΕΤΥΚ θα ρυθμίζει το τελικό σχέδιο αυξήσεων, προαγωγών και των εισφορών στα διάφορα ταμεία. Υπάρχει βέβαια και από την πλευρά της Ελληνικής κόκκινη γραμμή η οποία αφορά στη διατήρηση του προτεινόμενου τρόπου παραχώρησης αυξήσεων, δηλαδή ένα σταθερό ποσοστό σε όλους (2%) και μετά επιπρόσθετο στη βάση της απόδοσης και του τι ισχύει στην αγορά. 

 

Όλοι εκτιμούν πως το επόμενο διάστημα, ο ρόλος της υπουργού Εργασίας Ζέτας Αιμιλιανίδου ή καλύτερα των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου, θα είναι καθοριστικός για τις εξελίξεις γύρω από το θέμα. Όπως επίσης και η στάση που θα τηρήσουν οι υπόλοιπες τράπεζες που έχουν συμβάσεις με την ΕΤΥΚ.