Του Γιώργου Πέτρου*
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ), ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα του Υπουργού Οικονομικών, επεξεργάστηκε και υπέβαλε συγκεκριμένες προτάσεις για έργα προς πιθανή χρηματοδότηση στα πλαίσια ετοιμασίας και σχεδιασμού του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως αποφασίστηκε από την Ε.Ε.
Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας παρουσιάζεται για την Κύπρο μια εξαιρετική ευκαιρία για επίτευξη των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων που θεωρούμε κρίσιμες για να μπορέσει η οικονομία μας να ανταπεξέλθει των επιπτώσεων που προκλήθηκαν από την πανδημία του κορωνοϊού.
Παρόλες τις αντικειμενικές δυσκολίες που καλούνται να διαχειριστούν τόσο η κυβέρνηση, όσο και οι επιχειρήσεις αλλά και οι εργαζόμενοι, η κρίση της πανδημίας μπορεί να αποτελέσει επιταχυντή για σημαντικές αλλαγές στην επιχειρηματικότητα, στρεφόμενοι προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την κυκλική οικονομία και τις νέες μορφές απασχόλησης και εκπαίδευσης. Γι’ αυτό απαιτείται συνεργασία όλων των παραγωγικών δυνάμεων και φορέων του τόπου, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, για να καταφέρουμε να προσαρμοστούμε έγκαιρα στα νέα δεδομένα.
Όπως και η ίδια η κυβέρνηση, έτσι και η ΟΕΒ αποδίδει τεράστια σημασία στη βέλτιστη αξιοποίηση και του τελευταίου ευρώ που είναι στη διάθεση της Κύπρου από το Ταμείο αυτό. Οι εισηγήσεις της ΟΕΒ είναι ταξινομημένες κατά άξονα πολιτικής και με υπολογισμό εκτίμησης της δαπάνης ανά δράση, με το σύνολο του κόστους των προτάσεων να υπερβαίνει τα 600 εκατομμύρια ευρώ. Πιο κάτω παρατίθεται συνοπτική περιγραφή των εισηγήσεων της ΟΕΒ.
Άξονας Πολιτικής 1: Δημόσια υγεία, πολιτική προστασία και διδάγματα από την πανδημία
⦁ Παροχή κινήτρων μέσω της υλοποίησης Σχεδίου Παροχής Κυβερνητικών Χορηγιών σε Ιδιωτικά Νοσηλευτήρια, με σκοπό τη διαπίστευσή τους (accreditation) με διεθνή πρότυπα για αναβάθμιση του επιπέδου της δημόσιας υγείας – €3 εκ.
⦁ Σχέδιο παροχής κινήτρων για την εισαγωγή ή/και αντικατάσταση ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και μηχανημάτων στα νοσηλευτήρια – €10 εκ.
Άξονας Πολιτικής 2: Αγορά εργασίας, κοινωνική πολιτική, εκπαίδευση και ανθρώπινο κεφαλαίο
⦁ Αναβάθμιση της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, με διαμόρφωση των κατάλληλων εγκαταστάσεων (εργαστηρίων) για την πραγματική ανάπτυξη και ετοιμασία των μαθητών που αύριο θα αποτελέσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο των επιχειρήσεων, με εκτενή χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών και άλλων τεχνικών μέσων. Το σύστημα για την παροχή δεξιοτήτων θα πρέπει να συνάδει με τις προϋποθέσεις της Βιομηχανίας 4.0, της έξυπνης εξειδίκευσης, της βιώσιμης και προηγμένης παραγωγής, τις ανάγκες του βιομηχανικού τομέα και των επιχειρήσεων, τις ανάγκες της εγχώριας και της διεθνούς αγοράς και να προωθεί τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξή του – €10 εκ.
⦁ Ετοιμασία και υλοποίηση εθνικής στρατηγικής ή σχεδίου δράσης για την προώθηση της επιχειρηματικότητας στα αναλυτικά προγράμματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης – €1 εκ.
⦁ Σχέδιο για την προώθηση της μαθητείας ή/και τοποθέτηση σε επιχειρήσεις νέων άνεργων / άνεργων οποιασδήποτε ηλικίας με προαιρετική ολοκλήρωση εργαστηριακών και θεωρητικών πιστοποιήσεων. Στο θεματολόγιο της κάθε επαγγελματικής πιστοποίησης να εισαχθούν βασικές επαγγελματικές δεξιότητες οι οποίες φαίνεται από τις έρευνες ότι δύσκολα βρίσκουν σε υποψήφιους οι επιχειρήσεις – €1 εκ.
⦁ Σχέδιο αναβάθμισης δεξιοτήτων καθηγητών τεχνικής εκπαίδευσης – €100,000.
⦁ Ενίσχυση των Μεταλυκειακών Ινστιτούτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΜΙΕΕΚ), με ενσωμάτωση νέων προγραμμάτων σπουδών σε επαγγέλματα που έχει ανάγκη η βιομηχανία – €500,000.
⦁ Εφαρμογή Σχεδίου Επιχορήγησης διδάκτρων σε γονείς για ολοήμερη φροντίδα σε σταθμούς και νηπιαγωγεία – €2 εκ.
⦁ Δημιουργία επαγγελματικού κέντρου CyOSS (Cyprus One stop shop), το οποίο θα λειτουργεί στα πλαίσια κοινοπραξίας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για τους νέους Not in Education, Employment or Training (“NEET”) – €2 εκ.
⦁ Ενίσχυση, στελέχωση και αναβάθμιση της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΑ) – €500,000.
Άξονας πολιτικής 4: Προώθηση ενός φιλικού προς τις επενδύσεις επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στήριξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και βελτίωση της αποδοτικότητας του δημόσιου τομέα και της δικαιοσύνης
⦁ Προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας στις επιχειρήσεις, μέσω της εγκαθίδρυσης δικτύου συνεργασίας και κέντρου coaching & mentoring MME για θέματα καινοτομίας – €2 εκ.
⦁ Δημιουργία Υποδομών για λειτουργία βιομηχανικών μονάδων και ετοιμασία ειδικού σχεδίου ενισχύσεων για εργαστηριακές υποδομές (π.χ. δοκιμών/ διακριβώσεων/ πιστοποιήσεων/ ερευνών, κ.λπ.) για κάλυψη των αναγκών των βιομηχανιών, οι οποίες στην απουσία τέτοιων εξειδικευμένων εργαστηρίων στην Κύπρο, αναγκάζονται να αποστέλλουν τα προϊόντα σε εργαστήρια του εξωτερικού και να επωμίζονται τεράστιο κόστος. – €5 εκ.
⦁ Μηχανισμός Ταχείας Εξυπηρέτησης για Αδειοδοτήσεις Βιομηχανιών, ούτως ώστε Υπουργεία / Τμήματα του κράτους που έχουν σχέση με αναπτυξιακές δραστηριότητες να αναλάβουν τον ρόλο του αποδέκτη των αιτήσεων (project managers) για αδειοδοτήσεις νέων ή υφιστάμενων βιομηχανικών αναπτυξιακών έργων – Η υπολογιζόμενη δαπάνη δεν είναι μεγάλη, καθότι αποτελεί εσωτερική διαδικασία/συντονισμό υπηρεσιών του δημοσίου τομέα.
⦁ Πρόγραμμα χορηγιών για εφαρμογή και πιστοποίηση διαφόρων συστημάτων διαχείρισης, όπως ποιότητας, ασφάλειας & υγείας, CE, factory production control, περιβαλλοντικά, ενέργειας, κλπ. – €3 εκ.
⦁ Ετοιμασία νέας στρατηγικής (μελέτη) για προώθηση των εξαγωγών, με στόχευση σε συγκεκριμένες χώρες, σύμφωνα με τα παραγόμενα κυπριακά προϊόντα/υπηρεσίες, τις ανάγκες των ξένων χωρών και καθορισμός κινήτρων για εξαγωγικές βιομηχανίες, όπως οικονομικά, φορολογικά και άλλα – €100,000 για μελέτη και €5 εκ. για κίνητρα.
⦁ Ασφάλιση, από το κράτος, των εξαγωγικών πιστώσεων (ή μέρους τους) για εξαγωγές έναντι κινδύνου μη πληρωμής, λόγω πολιτικού ή άλλου ρίσκου.
⦁ Ενίσχυση κονδυλίου του Σχεδίου Ψηφιακής Αναβάθμισης Επιχειρήσεων και εμπλουτισμός του με νέες επιλέξιμες δαπάνες, για να καταστεί πιο ελκυστικό και να συνάδει με τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις, με συμπερίληψη της υποστήριξης των επιχειρήσεων για την ανάπτυξη ψηφιακής στρατηγικής για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ανάλογα με τις ανάγκες τους. – €50 εκ.
⦁ Παροχή κινήτρων ή/και ανάπτυξη κατάλληλων διαδικτυακών μαθημάτων. Η ενέργεια αυτή είναι σημαντική ειδικά για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν τους απαιτούμενους πόρους για να οργανώσουν προγράμματα κατάρτισης για τους εργαζόμενους τους.
⦁ Εκπαίδευση των επιχειρηματιών μικρών επιχειρήσεων στη χρήση κοινωνικών δικτύων με στόχο να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και τη φήμη (brand) τους.
⦁ Κατάρτιση και πιστοποίηση εργαζομένων μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε επιλεγμένες ειδικότητες (CAD/CAM, Robotics, 3D Printing κλπ.) και πιστοποίηση των αποκτηθέντων δεξιοτήτων τους από διαπιστευμένους φορείς. (Τα τρία προηγηθέντα προγράμματα κοστολογούνται με 1 εκ. ευρώ).
⦁ Σύσταση Δικαστηρίου Επίλυσης Μικρών Διαφορών για γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης για μικρές οικονομικές διαφορές που απαιτούν εξειδίκευση λόγω της φύσεως των διαφορών που προκύπτουν.
⦁ Σύσταση Τεχνικού Δικαστηρίου για να συμβάλει στη γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης για διαφορές που προκύπτουν μεταξύ επιχειρήσεων για τεχνικά θέματα του Κατασκευαστικού Τομέα που απαιτούν εξειδίκευση. Τα θέματα που δύναται να εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου είναι οικονομικές ή τεχνικές διαφορές για κατασκευαστικές, οικοδομικές, μηχανικές και παρόμοιες εργασίες.
Άξονας πολιτικής 5: Προς μια ψηφιακή εποχή αποδοτικότητας και παραγωγικότητας
⦁ Προώθηση της δημιουργίας μιας ενιαίας διαδικτυακής πλατφόρμας που να συνδυάζει όλες τις ενέργειες που πρέπει να ολοκληρωθούν για την συμπλήρωση και ψηφιακή υποβολή των αιτήσεων στις υπηρεσίες του κράτους. – €1 εκ.
⦁ Επανασχεδιασμός των υφιστάμενων συστημάτων εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων με στόχο τον περιορισμό στο ελάχιστο των σημερινών χειρωνακτικών εργασιών και την μετάβαση σε ηλεκτρονικά συστήματα – €5 εκ.
⦁ Αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα – €5 εκ., με:
⦁ Ανάπτυξη μηχανισμού για τη διάγνωση και την πρόγνωση των αναγκών της αγοράς εργασίας, με τη συνεργασία πολιτείας και Κοινωνικών Εταίρων.
⦁ Αξιολόγηση του επιπέδου των ψηφιακών γνώσεων των εργαζομένων ώστε να σχεδιασθούν αποτελεσματικότερα τα προγράμματα κατάρτισης.
⦁ Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επιχειρήσεων για τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν στη διαδικασία του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Άξονας πολιτικής 6: Επιτάχυνση της μετάβασης σε μια πράσινη οικονομία
⦁ Άμεση προώθηση της εγκατάστασης Έξυπνων Μετρητών ηλεκτρισμού, μέσω της επιχορήγησης της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών – €25 εκ.
⦁ Εφαρμογή Σχεδίου Χορηγιών σε επιχειρήσεις για επενδύσεις μείωσης Εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου – €20 εκ.
⦁ Αναβάθμιση χώρων της κρατικής έκθεσης και μετατροπή τους σε Sustainable Expo Centre, το οποίο θα αποτελέσει πρότυπο χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, θα φιλοξενεί εκθέσεις, συνέδρια, θεματικές συναντήσεις – €10 εκ.
⦁ Άμεση επαναφορά του σχεδίου χορηγιών “Εξοικονομώ-Αναβαθμίζω” σε επιχειρήσεις – €50 εκ.
⦁ Οικονομική Ενίσχυση του Ταμείου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Εξοικονόμησης Ενέργειας – €50 εκ.
⦁ Εγκατάσταση Σημείων Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων – €1 εκ.
⦁ Επιχορήγηση για την εγκατάσταση μικρών και μεγαλύτερων μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ή/και θερμικής) – €10 εκ.
⦁ Προώθηση της παραγωγής θέρμανσης / ψύξης από ΑΠΕ (π.χ. γεωθερμία, ηλιακά κλπ) σε βιομηχανίες και επιχειρήσεις – €3 εκ.
⦁ Ενίσχυση για δημιουργία νέων μονάδων παραγωγής βιοαερίου αναβάθμιση υφιστάμενων/υποδομές Biogas to transport ή biogas to Hydrogen – €10 εκ.
⦁ Σχέδιο Χορηγιών για Απόσυρση Αυτοκινήτων: Κρατικό σχέδιο χορηγιών για απόσυρση παλιών αυτοκίνητων, ιδιωτικών ή εμπορικών με ταυτόχρονη αγορά νέων συμβατικών, ηλεκτρικών ή υβριδικών με χαμηλούς ρύπους και χαμηλή κατανάλωση – €3 εκ.
⦁ Δημιουργία επαρχιακών ή κεντρικής μονάδας παστερίωσης οργανικών αποβλήτων – €2 εκ.
⦁ Ενίσχυση του δικτύου συλλογής μεταχειρισμένων εδώδιμων ελαίων και επεξεργασία τους στην Κύπρο σε υφιστάμενες μονάδες για παραγωγή βιοντίζελ – €2 εκ.
⦁ Προώθηση της κατασκευής μονάδας waste to hydrogen και απαραίτητων υποδομών – €100 εκ.
⦁ Προώθηση της εγκαθίδρυσης συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης ISO 14001 /EMAS σε επιχειρήσεις – €1 εκ.
⦁ Δημιουργία Κέντρου Κυκλικής Οικονομίας για παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε 250 μικρομεσαίες επιχειρήσεις με στόχο την καθοδήγηση (mentoring) και στήριξη για μετάβαση σε ένα κυκλικό επιχειρηματικό μοντέλο μέσω της αναγνώρισης ευκαιριών για εφαρμογή κυκλικών παρεμβάσεων μικρής ή/και μεγάλης εμβέλειας – €5 εκ.
⦁ Επιχορήγηση για τη δημιουργία μονάδων ανακύκλωσης υλικών υφασμάτων, ξυλουργικών & επίπλου, ελαστικών, πλαστικών και μετάλλων) – €100 εκ.
* Πρόεδρος Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ)
