Του Andreas Kluth
Πριν από λιγότερο από ένα χρόνο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε μια ομιλία στη Μέση Ανατολή, στην οποία επέκρινε τους προκατόχους του για τη συνήθειά τους να ξεκινούν “αιώνιους πολέμους” στην περιοχή. Αναφερόμενος ειδικότερα στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003, τους κατηγόρησε για “παρέμβαση σε πολύπλοκες κοινωνίες τις οποίες ούτε οι ίδιοι δεν καταλάβαιναν”, με αποτέλεσμα να “καταστρέψουν πολύ περισσότερα έθνη από όσα έχτισαν”.
Και τώρα, ο Τραμπ παρεμβαίνει σε μια πολύπλοκη κοινωνία που ο ίδιος δεν κατανοεί: “Η ώρα της ελευθερίας σας, πλησιάζει”, είπε στον ιρανικό λαό, ανακοινώνοντας την έναρξη μιας μαζικής αμερικανο-ισραηλινής εκστρατείας κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης. Οι Ιρανοί έχουν ήδη ανταποδώσει τα πυρά, πλήττοντας στόχους που συνδέονται με την Αμερική σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου.
Δεν πρόκειται για μια χειρουργική και περιορισμένη επίθεση όπως η επιχείρηση Midnight Hammer τον Ιούνιο. Πρόκειται για έναν πόλεμο με όλα τα μέσα, απρόβλεπτο και πιθανώς ανεξέλεγκτο. “Οι ζωές γενναίων Αμερικανών ηρώων μπορεί να χαθούν και μπορεί να έχουμε απώλειες. Αυτό συμβαίνει συχνά στον πόλεμο”, παραδέχτηκε ο Τραμπ ανακοινώνοντας την επίθεση. Μήπως μόλις ξεκίνησε τον τελευταίο “αιώνιο” πόλεμο των ΗΠΑ, αυτόν ακριβώς που υποσχέθηκε στη βάση του MAGA ότι θα τερμάτιζε και θα απέφευγε;
Οι διαφορές και οι ομοιότητες μεταξύ του 2026 και του 2003 είναι ανατριχιαστικές. Τότε, όπως και τώρα, η αμερικανική επέμβαση αφορούσε φαινομενικά, αλλά όχι πραγματικά, τα όπλα μαζικής καταστροφής – το Ιράκ αποδείχθηκε ότι δεν τα είχε, και το Ιράν δεν τα διαθέτει τώρα. (Οι ΗΠΑ λένε ότι “ισοπέδωσαν” τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, αν και δεν είναι σαφές αν το καθεστώς θα μπορούσε να ξαναχτίσει το μυστικό του πρόγραμμα).
Τότε όπως και τώρα, οι πραγματικοί στόχοι του πολέμου είναι ασαφείς και μεταβαλλόμενοι. Όπως λένε ακόμη και οι Αμερικανοί συντηρητικοί, “ποτέ δεν αφορούσε τα πυρηνικά όπλα, ποτέ δεν αφορούσε τη βοήθεια προς τον ιρανικό λαό, και το Ιράν διαπραγματευόταν ειλικρινά μια διπλωματική λύση”.
Ορισμένες από τις διαφορές κάνουν την επίθεση του 2026 να φαίνεται χειρότερη, έγραψε ο Μάικλ ΜακΦολ, βετεράνος διπλωμάτης στο Hoover Institution του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ. Ο Τζορτζ Μπους δεν έλαβε έγκριση από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για να εισβάλει στο Ιράκ το 2003, αλλά τουλάχιστον προσπάθησε, ενώ ο Τραμπ δεν το έκανε καν. Και ο Μπους έλαβε εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο, ενώ ο Τραμπ όχι. (Απλώς έστειλε τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας του, Μάρκο Ρούμπιο, να ενημερώσει οκτώ ηγέτες του Κογκρέσου ότι κάτι μεγάλο επρόκειτο να συμβεί.) Τέλος, ο Μπους το 2003 μπήκε σε πόλεμο με μια “συμμαχία των προθύμων” που περιλάμβανε περισσότερες από 40 χώρες. Ο Τραμπ επιτίθεται με την υποστήριξη ενός και μόνο συμμάχου: του Ισραήλ.
Το τι θα συμβεί στη συνέχεια δεν είναι σαφές. Το καθεστώς του Αγιατολάχ γνωρίζει ότι ο αγώνας του είναι υπαρξιακός και θα δώσει ό,τι έχει. Επιπλέον, όσο συντριπτική και αν είναι η αμερικανική αεροπορική δύναμη, η ιστορία δείχνει ότι η αλλαγή καθεστώτος – πόσο μάλλον η οικοδόμηση ενός έθνους – χωρίς χερσαίες δυνάμεις είναι δύσκολη, αν όχι αδύνατη. Και ο Τραμπ θέλει να αποφύγει την αποστολή στρατευμάτων, επειδή γνωρίζει ότι η βάση του MAGA δεν θα το δεχτεί.
Αν ποτέ η ιστορία απαίτησε από το Κογκρέσο να ανακτήσει το συνταγματικό του μονοπώλιο στην κήρυξη πολέμου, αυτή η στιγμή είναι τώρα. Οι Δημοκρατικοί και, δυστυχώς, λίγοι Ρεπουμπλικανοί – ο γερουσιαστής Ραντ Πολ αξίζει να αναφερθεί – προσπάθησαν ήδη και απέτυχαν να αναβιώσουν το War Powers Resolution (Ψήφισμα για τις Πολεμικές Εξουσίες) της εποχής Νίξον πριν από την απομάκρυνση του Βενεζουελάνου δικτάτορα από τον Τραμπ τον Ιανουάριο. Θα προσπαθήσουν ξανά την ερχόμενη εβδομάδα.
Για χάρη των ιδρυτών της χώρας, της αμερικανικής δημοκρατίας, της Μέσης Ανατολής και του κόσμου, οι νομοθέτες της Αμερικής δεν πρέπει να επιτρέψουν στον πρόεδρο να μετατρέψει ξανά το Κογκρέσο σε ένα κοινοβούλιο που απλώς επικυρώνει τις αποφάσεις του. Ο Τραμπ δεν έχει πείσει το κοινό: όπως το 2003 δεν αρκούσε ο ισχυρισμός ότι ο Σαντάμ Χουσεΐν ήταν κακός, έτσι και τώρα δεν αρκεί να υπενθυμίζει στον κόσμο ότι το καθεστώς του Ιράν είναι “μοχθηρό”. Η εξουσία για την κήρυξη πολέμου, και σίγουρα ενός πιθανού “αιώνιου” πολέμου, δεν ανήκει στον ίδιο. Ανήκει στο Κογκρέσο.
Απόδοση – Επιμέλεια: Λυδία Ρουμποπούλου
