Του Τάσου Δασόπουλου
Σε νέο μεγάλο πρωτογενές πλεόνασμα φαίνεται να οδηγείται ο φετινός προϋπολογισμός της Ελλάδας , καθώς τα δημόσια έσοδα, η περιορισμένη φοροδιαφυγή και η υλοποίηση μεγάλου προγράμματος δημόσιων επενδύσεων δημιουργούν ισχυρή δημοσιονομική δυναμική.
Η εκτέλεση δημόσιων επενδύσεων ύψους περίπου 15 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους, σε συνδυασμό με τακτικά έσοδα 53,4 δισ. ευρώ και επιπλέον «νέα» έσοδα 3,5 δισ. ευρώ, εκτιμάται ότι θα διατηρήσει την παραγωγή υψηλών πλεονασμάτων και το 2026.
Τα τακτικά έσοδα των 53,4 δισ. ευρώ περιλαμβάνονται στις προβλέψεις του προϋπολογισμού. Αντίθετα, τα λεγόμενα νέα έσοδα, που προέρχονται από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου σε καύσιμα και καπνικά προϊόντα, καταγράφονται απολογιστικά και δεν εμφανίζονται ως πρόβλεψη στο κείμενο του προϋπολογισμού.
Το 2025, τα έσοδα από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής αυξήθηκαν στα 3 δισ. ευρώ, από 2 δισ. ευρώ το 2024. Επιπλέον, η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου σε καύσιμα και καπνικά προϊόντα απέδωσε περίπου 400 εκατ. ευρώ για το μισό του έτους.
Η διαφορά μεταξύ της αρχικής εκτίμησης του ΥΠΕΘΟ και του τελικού αποτελέσματος, όπως ανακοινώνεται από την ΕΛΣΤΑΤ και τη Eurostat, έφτασε το 2025 στα 2,9 δισ. ευρώ. Έτσι, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 4,9% του ΑΕΠ, που αντιστοιχεί σε 12,12 δισ. ευρώ.
Έσοδα από τη νέα ρύθμιση οφειλών
Πρόσθετη ώθηση στα φορολογικά έσοδα αναμένεται να δώσει η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για χρέη προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ έως το τέλος του 2023.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΘΟ, η ρύθμιση αφορά 1,3 εκατ. οφειλέτες του Δημοσίου και 284.000 επιχειρήσεις, με συνολικές οφειλές ύψους 93,4 δισ. ευρώ.
Βασική προϋπόθεση είναι οι δικαιούχοι να έχουν ρυθμίσει και τις οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά το 2023 μέσω της πάγιας ρύθμισης. Αυτό σημαίνει ότι όσοι ενταχθούν θα πρέπει στην πράξη να εξυπηρετούν δύο ρυθμίσεις.
Η ρύθμιση αναμένεται να λειτουργήσει ως τονωτική ένεση για τα φορολογικά έσοδα, κυρίως κατά τους πρώτους μήνες εφαρμογής της.
Το βάρος στις δημόσιες επενδύσεις
Δεύτερος βασικός παράγοντας για την παραγωγή υπερπλεονάσματος είναι το μεγάλο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 17 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, 7,5 δισ. ευρώ αφορούν έργα που θα ολοκληρωθούν με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ 9,5 δισ. ευρώ συνδέονται με συγχρηματοδοτούμενα έργα του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Η Ελλάδα θα λάβει φέτος επιπλέον πόρους 650 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, ως προκαταβολή για έργα συνολικού προϋπολογισμού 2,13 δισ. ευρώ. Τα έργα αυτά αφορούν την προσιτή στέγη, τη διαχείριση υδάτων, υποδομές διπλής χρήσης και την καινοτομία.
Με βάση τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου, από τα 17,78 δισ. ευρώ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έχουν υλοποιηθεί περίπου 2 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι απομένει φυσικό αντικείμενο ύψους 15,7 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
Η υλοποίηση αυτών των επενδύσεων αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, αυξάνοντας παράλληλα τα φορολογικά έσοδα και τις ασφαλιστικές εισφορές.
