Αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου των συναλλαγών με κρυπτονομίσματα και φορολογικής αντιμετώπισης των κερδών από τις σχετικές επενδύσεις ετοιμάζεται να εφαρμόσει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας, το οποίο συζητείται στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, προβλέπει την υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των φορολογικών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις τοποθετήσεις σε crypto.
Την ίδια ώρα, η αρμόδια επιτροπή που έχει συσταθεί στο ΥΠΕΘΟ ετοιμάζεται να καταθέσει τις τελικές της προτάσεις για τη φορολόγηση των κερδών που προκύπτουν από αποδόσεις κρυπτονομισμάτων.
Το νέο πλαίσιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε οι φορολογικές αρχές να γνωρίζουν ποιοι επενδύουν σε κρυπτονομίσματα, μέσω ποιων παρόχων, ποια ποσά τοποθετούν και κατά πόσο τα κεφάλαια που χρησιμοποιούν προέρχονται από δηλωμένα εισοδήματα.
Για πρώτη φορά, η φορολογική διοίκηση αναμένεται να αποκτήσει συστηματική εικόνα για τις επενδύσεις σε crypto που πραγματοποιούνται μέσω ευρωπαϊκών παρόχων. Παράλληλα, θα μπορεί να διενεργεί διασταυρώσεις στοιχείων, συγκρίνοντας τα ποσά που επενδύθηκαν με τα δηλωθέντα εισοδήματα των φορολογουμένων.
Η βασική αλλαγή αφορά την υποχρεωτική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων των κρατών μελών της ΕΕ. Με την ενσωμάτωση των σχετικών ευρωπαϊκών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος θα υποχρεούνται να συλλέγουν και να διαβιβάζουν αναλυτικά στοιχεία για τους πελάτες και τις συναλλαγές τους.
Τα στοιχεία αυτά θα αποστέλλονται στην αρμόδια φορολογική αρχή της χώρας όπου ο επενδυτής έχει τη φορολογική του κατοικία.
Ο νέος μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026, ενώ η πρώτη διαβίβαση στοιχείων προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2027. Οι πληροφορίες που θα ανταλλαγούν θα αφορούν χρηματοοικονομικά δεδομένα από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά.
Για τον σκοπό αυτό θα δημιουργηθεί ειδικό πληροφοριακό σύστημα στην ΑΑΔΕ, το οποίο θα υποστηρίζει τόσο την υποδοχή στοιχείων από τους δηλούντες παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων όσο και την αποστολή αντίστοιχων δεδομένων προς τις φορολογικές αρχές άλλων χωρών.
Στο επίκεντρο των νέων υποχρεώσεων βρίσκονται τα στοιχεία ταυτοποίησης φυσικών και νομικών προσώπων. Οι πάροχοι θα διαβιβάζουν δεδομένα όπως ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση, χώρα φορολογικής κατοικίας, ΑΦΜ και άλλα αναγνωριστικά στοιχεία.
Σε περιπτώσεις νομικών οντοτήτων, θα καταγράφονται και τα ελέγχοντα πρόσωπα, καθώς και η σχέση τους με την οντότητα. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για περιπτώσεις ταυτοποίησης μέσω ευρωπαϊκών ή εθνικών υπηρεσιών ψηφιακής ταυτότητας, όπου θα διαβιβάζεται ο αναγνωριστικός κωδικός της υπηρεσίας και το κράτος έκδοσης.
Παράλληλα, οι πάροχοι θα υποχρεούνται να καταγράφουν αναλυτικά τις συναλλαγές ανά είδος κρυπτοστοιχείου. Στα στοιχεία που θα υποβάλλονται θα περιλαμβάνονται τα συνολικά ποσά που καταβλήθηκαν ή εισπράχθηκαν, ο αριθμός των μονάδων crypto, ο αριθμός των συναλλαγών, καθώς και πληροφορίες για αγορές και πωλήσεις έναντι παραστατικού νομίσματος.
Στο πεδίο παρακολούθησης εντάσσονται επίσης οι ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών κρυπτοστοιχείων, οι πληρωμές λιανικής και οι μεταβιβάσεις προς και από χρήστες, με καταγραφή της εμπορικής αξίας και, όπου είναι εφικτό, του τύπου μεταφοράς.
Παράλληλα με τον μηχανισμό ελέγχου, η κυβέρνηση σχεδιάζει και τη φορολόγηση των κερδών από crypto. Μέχρι σήμερα, τα κέρδη από κρυπτονομίσματα δεν αναγνωρίζονται με ξεκάθαρο τρόπο από την εφορία, με αποτέλεσμα αρκετοί φορολογούμενοι να δυσκολεύονται να δικαιολογήσουν την προέλευση των ποσών.
Το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει, αφού λάβει τις προτάσεις της αρμόδιας επιτροπής, να καταθέσει νομοσχέδιο που θα καθορίζει τη φορολογική μεταχείριση των κρυπτονομισμάτων.
Ο ακριβής φορολογικός συντελεστής παραμένει ανοιχτός, με το επικρατέστερο σενάριο να προβλέπει την επιβολή φόρου υπεραξίας στα κέρδη από crypto, με συντελεστή που εκτιμάται ότι θα κινηθεί μεταξύ 15% και 20%.
Η φορολόγηση θα αφορά τα κέρδη που προκύπτουν από την πώληση κρυπτονομισμάτων και θα επιτρέπει στους φορολογουμένους να αναγνωρίζουν επίσημα τα σχετικά κεφάλαια, εφόσον μπορούν να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά και αποδεικτικά στοιχεία.
Στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο ο νόμος να έχει αναδρομική ισχύ, ώστε όσοι φορολογούμενοι το επιθυμούν να μπορούν να δηλώσουν προηγούμενα κέρδη και να τα χρησιμοποιήσουν με βάση τους κανόνες που θα οριστούν.
