Γιατί τα «ασφαλή» κρατικά ομόλογα χάνουν από τα junk bonds – Ο κίνδυνος που κρύβεται στη μεγάλη διάρκεια

Του Brandon Kochkodin

Τα μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ θεωρούνται από τις ασφαλέστερες επενδύσεις ως προς την αποπληρωμή τους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι προστατεύουν τους επενδυτές από ζημιές όταν αυξάνονται τα επιτόκια.

Το iShares 20+ Year Treasury Bond ETF (TLT), με καθαρό ενεργητικό $45,4 δισ., υποχώρησε την Τρίτη στη χαμηλότερη τιμή του εδώ και 22 χρόνια. Από την αρχή του έτους καταγράφει απώλειες 6%, καθώς η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου ξεπέρασε το 5,33%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007.

Το fund διαχειρίζεται η BlackRock, ο μεγαλύτερος διαχειριστής κεφαλαίων παγκοσμίως, με περιουσιακά στοιχεία υπό διαχείριση $15,3 τρισ. στις 30 Ιουνίου.

Τι προκαλεί το sell-off

Η άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα $90 το βαρέλι έχει αναζωπυρώσει τις ανησυχίες ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός, διατηρώντας τα επιτόκια σε αυξημένα επίπεδα.

Την ίδια ώρα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ κατέγραψε δημοσιονομικό έλλειμμα $432,3 δισ. τον Ιούλιο, το μεγαλύτερο μηνιαίο έλλειμμα από τον Μάρτιο του 2021. Για να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό, πρέπει να συνεχίσει να εκδίδει χρέος.

Στην αυξημένη προσφορά τίτλων προστίθενται και οι τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες αναμένεται να δανειστούν περίπου μισό τρισ. δολάρια μέσα στο 2026 για να χρηματοδοτήσουν υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Ο συνδυασμός επίμονου πληθωρισμού και αυξημένης προσφοράς ομολόγων ασκεί ανοδικές πιέσεις στις αποδόσεις και πτωτικές στις τιμές.

Οι παράγοντες αυτοί εξηγούν γιατί το TLT και άλλα ομολογιακά funds καταγράφουν απώλειες. Δεν εξηγούν, ωστόσο, γιατί το TLT υποαποδίδει τόσο έντονα έναντι funds που επενδύουν σε θεωρητικά πιο επικίνδυνα ομόλογα.

Τα junk bonds υπεραποδίδουν

Η BlackRock διαθέτει funds που καλύπτουν σχεδόν κάθε τμήμα της αγοράς σταθερού εισοδήματος.

Το fund της που επενδύει σε μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ υποχωρεί κατά 4,22% από την αρχή του έτους. Αντίθετα, το fund που τοποθετείται σε ομόλογα υψηλού κινδύνου, γνωστά ως junk bonds, ενισχύεται κατά 2,6%.

Παράλληλα, ένα fund που κατέχει έντοκα γραμμάτια του αμερικανικού Δημοσίου με διάρκεια έως τρεις μήνες καταγράφει άνοδο 2,27%.

Τα junk bonds συμπεριφέρονται από ορισμένες απόψεις περισσότερο σαν μετοχές. Συχνά υπεραποδίδουν όταν η οικονομία παραμένει ισχυρή και οι εταιρικές χρεοκοπίες βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα.

Η φετινή απόκλιση, ωστόσο, αναδεικνύει μια παράμετρο που μπορεί να αποκρύπτεται πίσω από τον όρο «ασφαλές». Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα έχουν μικρό κίνδυνο αθέτησης, αλλά μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές όταν αυξάνονται τα επιτόκια, ιδιαίτερα εάν λήγουν έπειτα από αρκετές δεκαετίες.

Η αγορά, επομένως, τιμωρεί περισσότερο τη μεγάλη διάρκεια παρά τον πιστωτικό κίνδυνο.

Τι είναι η αποτελεσματική διάρκεια

Το βασικό μέτρο για την κατανόηση των μεταβολών στις τιμές των ομολόγων είναι η λεγόμενη αποτελεσματική διάρκεια, ή effective duration.

Η διάρκεια μετρά πόσο ευαίσθητη είναι η τιμή ενός ομολόγου στις μεταβολές των επιτοκίων. Όταν τα επιτόκια αυξάνονται, τα υφιστάμενα ομόλογα χάνουν αξία, επειδή οι επενδυτές μπορούν να αγοράσουν νέους τίτλους που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.

Αντίθετα, όταν τα επιτόκια μειώνονται, τα παλαιότερα ομόλογα που προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια γίνονται πιο ελκυστικά και οι τιμές τους αυξάνονται.

Ένα fund με διάρκεια τριών ετών αναμένεται, κατά προσέγγιση, να χάσει 3% εάν τα επιτόκια αυξηθούν κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Αν τα επιτόκια μειωθούν κατά το ίδιο ποσοστό, η τιμή του αναμένεται να αυξηθεί περίπου κατά 3%.

Η διάρκεια του TLT ανέρχεται σε 14,81 έτη. Αυτό υποδηλώνει ότι μια μεταβολή των επιτοκίων κατά μία ποσοστιαία μονάδα μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολή της τιμής του κατά περίπου 15%, προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Το πλεονέκτημα των junk bonds

Η μικρότερη διάρκεια εξηγεί γιατί το iShares Broad USD High Yield Corporate Bond ETF, με καθαρό ενεργητικό $29 δισ., έχει αντέξει καλύτερα.

Οι εταιρείες στις οποίες επενδύει είναι πιο επικίνδυνες ως δανειολήπτες, αλλά η διάρκεια του fund είναι μόλις 2,96 έτη. Παράλληλα, προσφέρει απόδοση 7,02%, παρέχοντας στους επενδυτές μεγαλύτερο εισόδημα για να αντισταθμίσουν πιθανές απώλειες στην τιμή.

Μέχρι στιγμής, η αμερικανική οικονομία παραμένει αρκετά ισχυρή ώστε οι ανησυχίες για εκτεταμένες εταιρικές χρεοκοπίες να μην έχουν εξουδετερώσει αυτό το πλεονέκτημα.

Το iShares iBoxx $ Investment Grade Corporate Bond ETF, με καθαρό ενεργητικό $33,4 δισ., επενδύει σε χρέος εταιρειών επενδυτικής βαθμίδας. Παρότι οι δανειολήπτες του θεωρούνται ασφαλέστεροι από τις επιχειρήσεις που εκδίδουν junk bonds, το fund έχει διάρκεια 7,67 έτη και καταγράφει απώλειες 1,21% φέτος.

Ο πιστωτικός κίνδυνος είναι χαμηλότερος, αλλά η μεγαλύτερη διάρκεια το καθιστά περισσότερο ευάλωτο στην άνοδο των επιτοκίων.

Η προστασία των βραχυπρόθεσμων τίτλων

Στο άλλο άκρο βρίσκεται το iShares 0-3 Month Treasury Bond ETF, με καθαρό ενεργητικό $103,2 δισ. και τρέχουσα απόδοση 3,6%.

Το fund κατέχει έντοκα γραμμάτια που λήγουν σε τρεις μήνες ή νωρίτερα. Όταν οι τίτλοι λήξουν, παίρνει πίσω τα χρήματά του και τα επανεπενδύει με βάση τα τρέχοντα επιτόκια.

Η διαδικασία αυτή έχει διατηρήσει την τιμή του σχετικά σταθερή, ενώ το fund συνεχίζει να εισπράττει τόκους. Η πολύ μικρή διάρκεια περιορίζει σημαντικά τον κίνδυνο από τις μεταβολές των επιτοκίων.

Το TLT βρίσκεται στο ακριβώς αντίθετο άκρο. Η διάρκεια των 14,81 ετών το αφήνει ιδιαίτερα εκτεθειμένο όταν αυξάνονται τα μακροπρόθεσμα επιτόκια. Θα επωφελούνταν έντονα από μια πτώση των αποδόσεων, αλλά μέχρι στιγμής φέτος η αγορά κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Οι δύο διαφορετικές έννοιες της ασφάλειας

Η υπεραπόδοση των junk bonds δεν σημαίνει ότι έγιναν ασφαλέστερα από τα κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ. Δείχνει, όμως, ότι στην αγορά ομολόγων υπάρχουν διαφορετικές μορφές κινδύνου.

Τα Treasurys είναι ασφαλέστερα από την άποψη του κινδύνου αθέτησης. Η πιθανότητα να μην αποπληρωθούν θεωρείται εξαιρετικά μικρή.

Τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα, από την άλλη, είναι ασφαλέστερα απέναντι στις μεταβολές των επιτοκίων, επειδή η τιμή τους επηρεάζεται πολύ λιγότερο από την άνοδο των αποδόσεων.

Μέχρι στιγμής το 2026, αυτή η δεύτερη μορφή ασφάλειας έχει αποδειχθεί σημαντικότερη για τις επενδυτικές αποδόσεις.

Forbes