Ομόλογα: Παγκόσμιο σοκ από μαζικό κύμα πωλήσεων – Ιστορική εξέλιξη στην Ιαπωνία και διεθνείς αναταράξεις για επικείμενες αυξήσεις επιτοκίων

Το μεγάλο διεθνές οικονομικό γεγονός της χθεσινής ημέρας (1η Σεπτεμβρίου 2026) δεν ήταν μόνο η εκτόξευση της απόδοσης των ιαπωνικών κρατικών δεκαετών ομολόγων στο 3% (και κάτι παραπάνω), για πρώτη φορά από το 1996, αλλά ο συνδυασμός αυτής της ιστορικής εξέλιξης με ένα ταυτόχρονο κύμα μαζικών πωλήσεων κρατικών ομολόγων σε άλλες μεγάλες αγορές.

Η μαζική ρευστοποίηση ομολόγων -που έριξε τις τιμές και αύξησε τις αποδόσεις- ερμηνεύεται από οικονομικούς αναλυτές ως σαφής ένδειξη της τεράστιας ανησυχίας για την πολιτική – οικονομική αβεβαιότητα που αρνείται να υποχωρήσει, τον αυξανόμενο πληθωρισμό, τις προβλέψεις των αναλυτών για επερχόμενες αυξήσεις στα επιτόκια από τις κεντρικές τράπεζες και την αύξηση του κόστους του χρήματος ως φυσιολογική συνέπεια, καθώς επίσης και επιβεβαίωση του φόβο των αγορών για μία σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση το επόμενο διάστημα.

Κατά τη χθεσινή μέρα δέσποσε μεν σε όλα τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία ως κορυφαία εξέλιξη η άνοδος της απόδοσης του 10ετούς κρατικού ομολόγου της Ιαπωνίας στο 3%, που είναι η υψηλότερη απόδοση τα τελευταία 30 χρόνια (το 5ετές κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ με περίπου 2,26%), αλλά η ανησυχία έγινε μεγαλύτερη διεθνώς, καθώς μαζικές πωλήσεις ομολόγων και η συνεπαγόμενη αύξηση της απόδοσής τους, ιδιαίτερα για ομόλογα μακράς διάρκειας, καταγράφηκαν σε όλες τις μεγάλες αγορές.

Μετά τις εξελίξεις των τελευταίων 24ωρων, στη Βρετανία η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου είχε μεγάλη αύξηση και ανέβηκε στο 5,25% (το υψηλότερο επίπεδο από το 2008) και στις Ηνωμένες Πολιτείες στο 4,78% περίπου, που είναι το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων 20 μηνών.
Μικρότερη συγκριτικά αλλά επίσης μεγάλη ήταν η πίεση από πωλήσεις κρατικών ομολόγων της Γερμανίας, που κατέγραψαν και αυτά αύξηση απόδοσης και έφτασαν στο 3,4% (το υψηλότερο επίπεδο από το 2011), ενώ πιο υψηλή είναι η απόδοση των ομολόγων της Γαλλίας (4,2%) και της Ιταλίας (4,18%).

Reuters: «Global bond rout»

Σύμφωνα με τον τίτλο ενός από τα πολλά ρεπορτάζ που μετέδωσε χθες το Reuters για τις δραματικές εξελίξεις στην αγορά ομολόγων η διεθνής οικονομία είναι ενώπιον ενός «global bond rout», δηλαδή ενός παγκόσμιου κύματος ρευστοποιήσεων, που συνήθως αποκαλείται sell-off.
To Reuters αποδίδει την εξέλιξη -που προφανώς δεν τη θεωρεί φαινόμενο της στιγμής- στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου, στις πληθωριστικές πιέσεις, στις προσδοκίες επενδυτών για αυστηρότερη νομισματική πολιτική και στις ανησυχίες για κακές δημοσιονομικές επιδόσεις σε πολλές χώρες.

Τι σημαίνει το 3%

Ερμηνεύοντας τη χθεσινή εξέλιξη στην Ιαπωνία, το Reuters επισημαίνει ότι η άνοδος των αποδόσεων αναδεικνύει αμφιβολίες των επενδυτών σχετικά με την ικανότητα του Ιάπωνα πρωθυπουργού Sanae Takaichi να εξισορροπήσει τη δημοσιονομική ευθύνη με τις φιλοδοξίες να αυξήσει τις επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς όπως οι ημιαγωγοί και η τεχνητή νοημοσύνη.

«Μέσω της αύξησης των αποδόσεων μέχρι στιγμής, η αγορά ομολόγων έχει σε κάποιο βαθμό εκπέμψει προειδοποίηση κατά της δημοσιονομικής επέκτασης», δήλωσε στο πρακτορείο ο Ryutaro Kimura, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής σταθερού εισοδήματος στην BNP Asset Management στο Τόκιο.

Το Reuters επισημαίνει ακόμα ότι ο πρωθυπουργός Τακαΐτσι προωθεί μια αναπτυξιακή πορεία με επίκεντρο τις επενδύσεις, στοχεύοντας σε στρατηγικούς κλάδους από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Οκτώβριο, τροφοδοτώντας ανησυχίες ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να επιδεινώσει την επισφαλή οικονομική της θέση, με το χρέος ήδη να υπερβαίνει το 200% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Από την άλλη, η μεγάλη αύξηση στην αποδοση των κρατικών ομολόγων της Ιαπωνίας εκτιμάται πως θα ανακόψει τις τεράστιες επενδύσεις ιαπωνικών κεφαλαίων σε ξένες αγορές, όπου οι αποδόσεις ήταν έως πολύ πρόσφατα σημαντικά μεγαλύτερες, καθώς στην Ιαπωνία τα επιτόκια είναι πολύ χαμηλά, όπως και οι αποδόσεις των ομολογιακών επενδύσεων.
Αυτό που αναμένουν πολλοί αναλυτές το επόμενο διάστημα είναι επαναπατρισμό πολλών κεφαλαίων από ιπανωνικά επενδυτικά ταμεία και επιχειρήσεις.
Ανάλυση του Reuters εκτιμά ότι οι υψηλότερες ιαπωνικές αποδόσεις μπορούν πλέον να κάνουν τους Ιάπωνες επενδυτές να πουλήσουν -ρευστοποιήσουν περιουσιακά τους στοιχεία ή τουλάχιστον να μειώσουν τις νέες αγορές τους στο εξωτερικό.