Πληθωρισμός: Μόνο στη Λιθουανία είναι πιο υψηλός από την Κύπρο – Θεριεύει μήνα με τον μήνα η ακρίβεια

Η εικόνα αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού που καλλιεργήθηκε στις αρχές του χρόνου δέχθηκε ισχυρό πλήγμα τον Αύγουστο. Η νέα άνοδος των τιμών όχι μόνο διέψευσε τις προσδοκίες για σταθεροποίηση, αλλά επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τη διάρκεια και την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων στην κυπριακή οικονομία.

Τα κυβερνητικά μέτρα που ισχύουν από τον Απρίλιο συγκρατούν σε κάποιο βαθμό τον πληθωρισμό, αλλά δεν ανακόπτουν ουσιαστικά την πίεση στις τιμές. Η νέα άνοδος του πληθωρισμού, στη βάση χθεσινών στοιχειών της Eurostat για τον Αύγουστο, θέτει συνεπώς ένα εύλογο ερώτημα: πόσο αποτελεσματικά απορροφούν αυτά τα μέτρα τις αυξήσεις και πόσο μεγαλύτερη θα ήταν η πληθωριστική πίεση χωρίς αυτά.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο από τα χθεσινά στοιχεία της Eurostat δεν είναι μόνο η νέα άνοδος του πληθωρισμού στο 5,2% τον Αύγουστο, αλλά το γεγονός ότι η Κύπρος φαίνεται ότι έχει πλέον εισέλθει σε μια περίοδο σταθερά υψηλότερου πληθωρισμού σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης αλλά και τις περισσότερες χώρες μέλη της. Για τέταρτο συνεχόμενο μήνα ο πληθωρισμός στην Κύπρο βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ τον Αύγουστο η διαφορά διευρύνθηκε στις 1,9 ποσοστιαίες μονάδες.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία, για τον Αύγουστο, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 5,2% σε ετήσια βάση (σε σχέση με τον περσινό Αύγουστο), έναντι 4,4% τον Ιούλιο. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,3%, από 2,9% τον Ιούλιο και η διαφορά είναι πλέον 1,9 ποσοστιαίες μονάδες εις βάρος της Κύπρου.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν εξετάσει κανείς την πορεία του πληθωρισμού το τελευταίο δωδεκάμηνο. Τον Αύγουστο του 2025, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Κύπρο ήταν 0,0% και τον Αύγουστο του 2026 βρίσκεται στο 5,2%.
Η επιτάχυνση ήταν ιδιαίτερα έντονη από την άνοιξη και μέσα σε μόλις πέντε μήνες ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες: Μάρτιος 1,5%, Απρίλιος 3%, Μάιος 3,5%, Ιούνιος 4,1%, Ιούλιος 4,4%, Αύγουστος 5,2%.

Η Λιθουανία και εμείς

Ο ρυθμός αύξησης τιμών του 5,2% τοποθετεί την Κύπρο στις χώρες με τους υψηλότερους ρυθμούς πληθωρισμού στον πίνακα της Eurostat. Σε υψηλότερη θέση είναι μόνο η Λιθουανία με 5,8%, ενώ η Βουλγαρία βρίσκεται στο 5,1%. Σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά καταγράφουν η Γερμανία με 2,9% και η Γαλλία με 2,7%, ενώ η Ιταλία είχε ρυθμό αύξησης πληθωρισμού 3,2%, η Ελλάδα 3,7% και η Ισπανία 4,5%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά και η πρόσφατη τοποθέτηση του Υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού. Είχε αναφέρει πριν από περίπου μία εβδομάδα ότι η πρόβλεψη είναι ότι ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί μέχρι το τέλος του έτους σε υψηλότερα επίπεδα, γύρω στο 4%, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα για να συγκρατήσει την πορεία του.

Τα στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Eurostat προκαλούν προβληματισμό. Η Κύπρος είναι μέσα στην ομάδα χωρών με τον υψηλότερο πληθωρισμό (δεύτερη μεταξύ των κρατών μελών) και οι αριθμοί αμφισβητούν εν μέρει την απόδοση και την επάρκεια των κυβερνητικών μέτρων που είναι σε ισχύ. Ορισμένα μέτρα μπορεί μεν να παραταθούν, όπως ο ειδικός φόρος κατανάλωσης καυσίμων (μέτρο σε ισχύ μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου 2026), αλλά δεν αναμένεται να αλλάξουν την επώδυνη κατάσταση για εκατοντάδες χιλιάδες καταναλωτές, ιδιαίτερα της χαμηλής και μεσαίας εισοδηματικής στάθμης.

Την πρόθεσή του να καταθέσει στο Υπουργικό Συμβούλιο πρόταση για παράταση της μείωσης των φορολογικών συντελεστών στα καύσιμα κίνησης, ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Οικονομικών μετά τις σχετικές αναφορές που έγιναν στο πλαίσιο της συνεδρίας της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας. Στον ηλεκτρισμό ισχύει μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στο 5% για όλους τους οικιακούς καταναλωτές (έως 31 Μαρτίου 2027). Επίσης, από την 1η Απριλίου εφαρμόζεται μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ σε κρέας, πουλερικά και ψάρια έως 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Να διευκρινίσουμε ότι το 5,2% δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν στο ράφι αυξήθηκε κατά 5,2%, αλλά για τον καταναλωτή το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, η καθημερινότητα γίνεται συνεχώς -μήνα με τον μήνα- ακριβότερη. Το πραγματικό βάρος διαφέρει από νοικοκυριό σε νοικοκυριό, ανάλογα με το πού κατευθύνεται το οικογενειακό εισόδημα. Όσοι δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού σε κατηγορίες προϊόντων που αυξάνονται ταχύτερα, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση.

Όταν οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα, η αγοραστική δύναμη μειώνεται και αυτό είναι το μεγάλο οικονομικό ζήτημα που επαναφέρει η νέα άνοδος του πληθωρισμού. Σημαίνει, όμως, ότι το γενικό επίπεδο των τιμών που μετρά ο συγκεκριμένος δείκτης είναι σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Όταν ο γενικός δείκτης τιμών αυξάνεται με τέτοιους ρυθμούς, το ίδιο εισόδημα αγοράζει λιγότερα αγαθά και υπηρεσίες, εκτός εάν οι μισθοί και τα άλλα εισοδήματα αυξάνονται τουλάχιστον αντίστοιχα.