Φον ντερ Λάιεν: Έκτακτο πλαίσιο για μεταναστευτικές ροές και τι θα γίνει με το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα

Νέο έκτακτο πλαίσιο για αιφνίδιες και μαζικές μεταναστευτικές ροές και τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Βρετανία και η Νορβηγία, προανήγγειλε και πρότεινε αντίστοιχα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ετήσια ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από το Στρασβούργο, η πρόεδρος της Κομισιόν έθεσε στο επίκεντρο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας στην ασφάλεια, την οικονομία και την ενέργεια. Παρουσίασε επίσης προτάσεις για στενότερη σύνδεση με τον Καναδά, εξασφάλιση κρίσιμων πρώτων υλών και αντιμετώπιση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα.

«Η πορεία μας είναι ξεκάθαρη: να οικοδομήσουμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να δράσει», δήλωσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών.

Έκτακτο πλαίσιο για το μεταναστευτικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει ένα Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών για περιπτώσεις αιφνίδιων, μαζικών μεταναστευτικών ροών, τις οποίες η φον ντερ Λάιεν περιέγραψε ως «κατευθυνόμενες και εργαλειοποιημένες».

Σύμφωνα με την ίδια, το πλαίσιο θα ενεργοποιείται μόνο εφόσον πληρούνται αυστηρά καθορισμένα κριτήρια. Θα επιτρέπει χρονικά περιορισμένη και συγκεκριμένη ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες, υπό εξαιρετικές περιστάσεις.

«Τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν, ειδικά για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή», ανέφερε.

Πρόσθεσε ότι η προστασία των συνόρων θα πρέπει να συμβαδίζει με τις ευρωπαϊκές αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Συμβούλιο Ασφάλειας και πρωτόκολλο για κρίσεις

Στον τομέα της ασφάλειας, η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε τη συγκρότηση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας, το οποίο θα μπορούσε να φέρει στο ίδιο τραπέζι την ΕΕ και χώρες όπως ο Καναδάς, η Βρετανία και η Νορβηγία.

Παράλληλα, εισηγήθηκε πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης που θα δίνει σε ένα κράτος μέλος τη δυνατότητα να ζητά τη σύγκληση όλων των υπολοίπων για τον συντονισμό ευρωπαϊκής αντίδρασης σε κρίσεις.

Στόχος θα είναι η αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και ο περιορισμός των επιπτώσεων, μεταξύ άλλων από υβριδικές επιθέσεις και απόπειρες σαμποτάζ.

«Η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της εγχειρίδιο αντιμετώπισης υβριδικών απειλών», δήλωσε.

Πρόταση να εξεταστεί «συνδεδεμένη» σχέση με τον Καναδά

Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία είχε ο Καναδάς, με τη φον ντερ Λάιεν να προτείνει την εξέταση του ενδεχομένου να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ.

«Θέλουμε να ανεβάσουμε τη σχέση με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο», είπε, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας στην ενέργεια, στις πρώτες ύλες και στις καθαρές τεχνολογίες, καθώς και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και του ανταγωνισμού από την Κίνα.

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ παρακολούθησε την ομιλία στο Στρασβούργο και έγινε δεκτός με θερμό χειροκρότημα. Μετά την αναφορά στην προοπτική συνδεδεμένης ιδιότητας, η φον ντερ Λάιεν τον πλησίασε και τον αγκάλιασε, ενώ οι ευρωβουλευτές σηκώθηκαν όρθιοι για να τον χειροκροτήσουν.

Πίεση στην Κίνα για το εμπορικό έλλειμμα

Η πρόεδρος της Κομισιόν χαρακτήρισε «μη βιώσιμο» το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα, αναφέροντας ότι στο εμπόριο αγαθών ανήλθε πέρυσι σε περίπου €1 δισ. την ημέρα.

Προειδοποίησε ότι η Ένωση θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την εξισορρόπηση της σχέσης, εκτιμώντας ότι οι εμπορικές ανισορροπίες έχουν φτάσει σε σημείο καμπής.

«Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να εξισορροπήσουμε τη σχέση μας. Τα λόγια είναι καλά. Αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες», δήλωσε.

Η φον ντερ Λάιεν έχει περιγράψει την πίεση που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία ως «δεύτερο σοκ από την Κίνα», συνδέοντάς το με την αποβιομηχάνιση.

Οι ηγέτες της ΕΕ είχαν ζητήσει τον Ιούνιο συγκεκριμένα αποτελέσματα από τον διάλογο με το Πεκίνο. Ο επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς, ο οποίος ηγείται των συνομιλιών, έχει θέσει ως στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων έως τον Οκτώβριο.

Νέα ευρωπαϊκή εταιρεία για κρίσιμες πρώτες ύλες

Για τον περιορισμό της εξάρτησης από την Κίνα, ιδίως στις σπάνιες γαίες, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε τη δημιουργία ευρωπαϊκής εταιρείας για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

Η νέα δομή θα έχει στόχο να βοηθήσει τα 27 κράτη μέλη να εξασφαλίζουν και να αποθηκεύουν τις αναγκαίες ποσότητες.

«Πρέπει επειγόντως να προμηθευτούμε και να δημιουργήσουμε αποθέματα», τόνισε, εντάσσοντας την πρωτοβουλία στην προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας.

Άμυνα, κόστος ζωής και κλιματική ανθεκτικότητα

Στη συνολική αποτίμησή της, η πρόεδρος της Επιτροπής παρουσίασε μια Ευρώπη που έχει ενισχύσει τις δυνατότητές της, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ευπάθειες.

Αναφέρθηκε στην απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην εμπορική και βιομηχανική πολιτική και στην αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά σχεδόν 80% την τελευταία πενταετία. Επανέλαβε τη στήριξη προς την Ουκρανία και αναφέρθηκε στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας.

Παράλληλα, προειδοποίησε για drones, υβριδικές επιθέσεις, ρωσικές παρεμβάσεις και παραπληροφόρηση, ενώ επέκρινε «υπερεθνικιστές και αντιευρωπαϊστές» που, όπως είπε, επιχειρούν να διαρρήξουν την ευρωπαϊκή ενότητα.

Στις εσωτερικές προκλήσεις περιέλαβε το κόστος ζωής, τη στέγαση και τις επιπτώσεις της τεχνολογικής αλλαγής στην εργασία. Για το κλίμα, ζήτησε διατήρηση των φιλόδοξων στόχων και ενίσχυση της προσαρμογής, επικαλούμενη τα κύματα καύσωνα και τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων τριών μηνών.