Η ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αποτελεσματικής ανταπόκρισης στους κινδύνους αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την κοινή αγροτική πολιτική και την Ευρωπαϊκή Ένωση ευρύτερα, ανέφερε η Υπουργός Γεωργίας, Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαρία Παναγιώτου, κατά την έναρξη της Άτυπης Συνόδου των Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ στη Λευκωσία.

Η κ. Παναγιώτου σημείωσε ότι η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ, αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη ένταση και συχνότητα των κινδύνων που επηρεάζουν τον αγροδιατροφικό τομέα στην Ευρώπη, επέλεξε να θέσει τη διαχείριση κινδύνων στην ευρωπαϊκή γεωργία ως βασικό θέμα της άτυπης συνάντησης.

Όπως ανέφερε, οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται κυρίως με την κλιματική κρίση, τις ζωικές ασθένειες, τις διαταραχές στις αγορές και την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια. Οι εξελίξεις αυτές, είπε, επηρεάζουν άμεσα το γεωργικό εισόδημα, την ανθεκτικότητα των αγροτικών περιοχών, καθώς και την ασφάλεια και την επισιτιστική επάρκεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Η ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αποτελεσματικής ανταπόκρισης στους κινδύνους αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα, τόσο στο πλαίσιο της κοινής αγροτικής πολιτικής όσο και ευρύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο», σημείωσε.

Πολιτική συζήτηση για τα εργαλεία διαχείρισης

Η Υπουργός ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία επιδιώκει ουσιαστική πολιτική ανταλλαγή απόψεων σε υψηλό επίπεδο για το πώς μπορούν να ενισχυθούν περαιτέρω τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων, προς όφελος των Ευρωπαίων γεωργών και της ανθεκτικότητας των αγροδιατροφικών συστημάτων.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της συζήτησης, η Προεδρία κυκλοφόρησε σημείωμα με τίτλο «Actions on Agri-Climate Risk Management in the European Union», το οποίο περιλαμβάνει δύο καθοδηγητικές ερωτήσεις.

Η πρώτη αφορά τον βαθμό αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων εργαλείων διαχείρισης κινδύνων και των μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων της ΚΑΠ, καθώς και των προτάσεων για την κοινή αγροτική πολιτική μετά το 2027, στην υποστήριξη των γεωργών απέναντι σε συχνότερους και εντονότερους κινδύνους.

Η δεύτερη αφορά τις πρόσθετες δράσεις που θα μπορούσαν να αναληφθούν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, πέραν του πλαισίου της ΚΑΠ, ώστε να ενισχυθεί η ικανότητα της Ένωσης να προβλέπει, να προλαμβάνει και να ανταποκρίνεται σε συστημικούς κινδύνους και κρίσεις που επηρεάζουν τον αγροτικό τομέα.

«Η ασφάλεια είναι βασικός πυλώνας για τον αγρότη»

Νωρίτερα, κατά την άφιξή της στο Συνεδριακό Κέντρο στη Λευκωσία, η κ. Παναγιώτου δήλωσε ότι η ασφάλεια αποτελεί βασικό πυλώνα για κάθε αγρότη και αγρότισσα, ώστε να μπορεί να προγραμματίσει την είσοδο και τη δραστηριοποίησή του στον πρωτογενή τομέα, αλλά και να διασφαλίσει την παραγωγή του.

Όπως είπε, οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας είναι ιδιαίτερα σύνθετοι, από τις κλιματικές συνθήκες μέχρι τις ζωικές ασθένειες και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι αυτόνομη και ανοιχτή στον κόσμο, με βασικό στοιχείο για την επίτευξη αυτού του στόχου την επισιτιστική ασφάλεια.

Πρόσθεσε ότι η συζήτηση στη Λευκωσία έχει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των εργαλείων διαχείρισης κρίσεων που θα πρέπει να διαθέτει η νέα κοινή αγροτική πολιτική, ώστε κάθε αγρότης και αγρότισσα να μπορεί να συνεχίσει να παράγει.

Ελλάδα: Συντονισμός για τις ζωικές ασθένειες

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων της Ελλάδας, Μαργαρίτης Σχοινάς, ανέφερε ότι στη σύνοδο θα συζητηθούν οι τρόποι με τους οποίους η ευρωπαϊκή γεωργία μπορεί να καταστεί πιο ανθεκτική στις κρίσεις, καθώς και το μέλλον της κοινής αγροτικής πολιτικής.

Σε διμερές επίπεδο, είπε ότι θα συζητήσει με την Κύπρια ομόλογό του τρόπους καλύτερου συντονισμού για την αντιμετώπιση των νοσημάτων των ζώων, που δοκιμάζουν τόσο την Κύπρο όσο και την Ελλάδα.

Χάνσεν: Ανάγκη για σταθερότητα στην αγροτική κοινότητα

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Ανάπτυξης Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν, δήλωσε ότι η κατάσταση για τον αγροτικό πληθυσμό είναι σήμερα ιδιαίτερα δύσκολη, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών των λιπασμάτων, αλλά και λόγω των αυξημένων τιμών των καυσίμων.

Ανέφερε, επίσης, ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει ευρύ φάσμα ζωικών ασθενειών, περιλαμβανομένης της κατάστασης στην Κύπρο, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των προσπαθειών στον τομέα της βιοασφάλειας και της διαχείρισης κινδύνων.

Ο κ. Χάνσεν σημείωσε ότι η κλιματική αλλαγή είναι πλέον μόνιμη πραγματικότητα και οι επιπτώσεις της γίνονται ολοένα μεγαλύτερες. Για τον λόγο αυτό, είπε, θα συζητηθούν και συστήματα ασφάλισης και αντασφάλισης, ώστε να μετριαστούν οι κίνδυνοι και να δοθεί μεγαλύτερη σταθερότητα στην αγροτική κοινότητα.

Χωρίς προβλεψιμότητα και σταθερότητα, προειδοποίησε, η επόμενη γενιά δεν θα αναλάβει το επάγγελμα, με αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο η επισιτιστική ασφάλεια.

Γαλλία: Έμφαση στην πρόληψη και τις υποδομές

Η Υπουργός Γεωργίας, Αγροδιατροφής και Τροφίμων της Γαλλίας, Αννί Ζενεβάρ, δήλωσε ότι η διαχείριση των κινδύνων που προκαλεί η κλιματική αλλαγή είναι ζήτημα υψίστης σημασίας, καθώς πολλές χώρες της ΕΕ έχουν πληγεί από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Όπως ανέφερε, απαιτείται περισσότερη δουλειά στην πρόληψη, ώστε να ενισχυθεί η αντοχή και η ανθεκτικότητα απέναντι στα κλιματικά φαινόμενα.

Η συζήτηση, πρόσθεσε, εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο για τη μελλοντική ΚΑΠ, στην οποία θα πρέπει να αναπτυχθούν εργαλεία που θα επιτρέπουν αποτελεσματικότερη ανταπόκριση στους κινδύνους, αλλά και επενδύσεις σε μέσα πρόληψης. Ως παράδειγμα ανέφερε το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει υποδομές αποθήκευσης νερού για την αντιμετώπιση της ξηρασίας.

Ισπανία: Ειδικό ταμείο για κλιματικές κρίσεις

Ο Υπουργός Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας, Λουίς Πλάνας, ανέφερε ότι η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον δύο μεγάλων προκλήσεων: της γεωπολιτικής κρίσης που συνδέεται με τη Μέση Ανατολή και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Η ξηρασία, η έλλειψη βροχοπτώσεων, οι πλημμύρες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθιστούν την αγροδιατροφική παραγωγή ακόμη πιο περίπλοκη, είπε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προληπτικά μέτρα, μέτρα αποκατάστασης και εργαλεία διαχείρισης κινδύνων.

Ο κ. Πλάνας τόνισε ότι, στο πλαίσιο της στήριξης της ΕΕ μετά το 2027, είναι σημαντικό να διαχωριστεί η στήριξη για τις κρίσεις της αγοράς από εκείνη για τις κλιματικές κρίσεις, μέσω ειδικού ταμείου. Ζήτησε επίσης ενίσχυση των συστημάτων γεωργικής ασφάλισης για αγρότες και κτηνοτρόφους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Φινλανδία και Ιρλανδία για ανθεκτικότητα και συνέχεια

Η Υπουργός Γεωργίας και Δασών της Φινλανδίας, Σάρι Εσσάγια, ανέφερε ότι οι οικονομικά υγιείς γεωργικές εκμεταλλεύσεις έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε διαφορετικούς κινδύνους.

Όπως είπε, πρέπει να εξεταστούν διάφορα μέτρα διαχείρισης κινδύνων τόσο στο πλαίσιο της ΚΑΠ όσο και πέραν αυτής, ενδεχομένως και με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Ο Υπουργός Γεωργίας, Τροφίμων, Αλιείας και Θαλάσσιων Υποθέσεων της Ιρλανδίας, Μάρτιν Χέιντον, ανέφερε ότι η Κύπρος έχει εργαστεί με πνεύμα συνεργασίας και έχει δώσει σημαντική κατεύθυνση στην παρούσα Προεδρία.

Σημείωσε ότι η Ιρλανδία, ως η επόμενη Προεδρία της ΕΕ, συνεργάζεται στενά με την Κύπρο. Πρόσθεσε ότι ο επόμενος μήνας είναι κρίσιμος για τη διαμόρφωση του μέλλοντος των αγροτών και των αλιέων, με στόχο την προστασία των εισοδημάτων τους και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τομέων τους.

ΚΥΠΕ