Πιάνει τόπο η καταβολή της ΑΤΑ στους εργαζόμενους -έστω στους μισούς, περίπου- και μάλιστα το αναγνωρίζει και η Κομισιόν, αναφέροντας στις εαρινές της προβλέψεις, που εκδόθηκαν χθες, ότι το τρέχον έτος η αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών αναμένεται μεν να υποχωρήσει, καθώς ο πληθωρισμός διαβρώνει τα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήματα, αλλά η προσαρμογή των μισθών μέσω αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής είναι πιθανό να παράσχει στήριξη.

Στις εαρινές προβλέψεις, που δημοσιεύθηκαν χθες, η Ευρωπαϊκή  Επιτροπή αναφέρει ότι η οικονομία της Κύπρου εισέρχεται με ισχυρή βάση στην κρίση που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, αλλά ο αντίκτυπός της μπορεί να γίνει αισθητός μέσω του υψηλότερου πληθωρισμού και της αβεβαιότητας βραχυπρόθεσμα.

Στις προβλέψεις της Κομισιόν αναδεικνύεται ο ρόλος της κατανάλωσης στην οικονομία. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, αν και με πιο ήπιους ρυθμούς, καθώς η αύξηση του εισαγόμενου πληθωρισμού περιορίζει τα πραγματικά διαθέσιμα εισοδήματα. Επιπλέον, η επιβράδυνση στις εισροές ξένων εργαζομένων, που προηγουμένως στήριζαν τις καταναλωτικές δαπάνες, εκτιμάται ότι επίσης θα επηρεάσει την κατανάλωση.

Ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,6% το 2026 και στη συνέχεια να μειωθεί στο 2,2%, αντανακλώντας πρώτα την απότομη αύξηση και στη συνέχεια τη σταδιακή ομαλοποίηση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο τουρισμός θα επηρεαστεί αρνητικά από τη σύγκρουση, αλλά οι εξαγωγές υπηρεσιών αναμένεται να παραμείνουν ανθεκτικές. Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα επικρατούν και  ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε κάτω από το όριο του 60% μέχρι το τέλος του 2025 και συνεχίζει την έντονη πτωτική του τάση.

Η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει προκαλέσει αύξηση του κόστους ενέργειας, αν και οι μειώσεις του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης στην ενέργεια ενδέχεται να βοηθήσουν στον περιορισμό περαιτέρω αυξήσεων των τιμών ενέργειας. Η Κομισιόν αναφέρει ότι οι ασθενέστερες προοπτικές για τον τουρισμό αναμένεται να μετριάσουν τον πληθωρισμό στον τομέα των υπηρεσιών, καθώς οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να προσφέρουν πιο ανταγωνιστικές τιμές για να προσελκύσουν εισερχόμενους τουρίστες.  

Για το 2026 και το 2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει θετική, παρά τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας θα επιβραδυνθεί στο 2,3% το 2026, από 3,8% το 2025, πριν επιταχυνθεί εκ νέου στο 2,7% το 2027.

Η ανάπτυξη στην ΕΕ

Για την Ευρώπη, η Κομισιόν προβλέπει νέες πιέσεις στην οικονομία από την κρίση στην Μέση Ανατολή και αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη και προς τα πάνω τον πληθωρισμό. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι προοπτικές έχουν επιδεινωθεί μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, καθώς η άνοδος των τιμών της ενέργειας τροφοδότησε εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβάρυνε την οικονομική δραστηριότητα.

Παρότι προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση από το 2027, η ευρωπαϊκή οικονομία αναμένεται να κινηθεί με χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Συγκεκριμένα, η ανάπτυξη στην ΕΕ εκτιμάται πλέον στο 1,1% για το 2026, από 1,4% που προέβλεπε το φθινόπωρο, ενώ για το 2027 προβλέπεται μικρή επιτάχυνση στο 1,4%. Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9% το 2026 (από 1,2%) και κατά 1,2% το 2027. Ο πληθωρισμός στην ΕΕ εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 3,1% το 2026, αναθεωρημένος προς τα πάνω κατά μία ποσοστιαία μονάδα, και θα μειωθεί εκ νέου σε 2,4% το 2027.

Στη ζώνη του ευρώ, αναμένεται 3% το 2026 και 2,3% το 2027, έναντι 1,9% και 2% των προηγούμενων προβλέψεων. Παρά τη σταδιακή αποκλιμάκωση, οι τιμές ενέργειας εκτιμάται ότι θα παραμείνουν περίπου 20% υψηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα.