Η σημασία του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού γίνεται ακόμη πιο εμφανής σε περιόδους οικονομικών προκλήσεων, όπως είναι η αύξηση του κόστους ζωής, ο πληθωρισμός και μια σειρά ενεργειών που γίνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η σωστή ενημέρωση βοηθά τα νοικοκυριά να προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες, να περιορίζουν τα περιττά έξοδα και να δημιουργούν αποταμιεύσεις για έκτακτες ανάγκες.
Η σημασία της χρηματοοικονομικής παιδείας για τους πολίτες και την οικονομία βρέθηκε στο επίκεντρο της εκδήλωσης που διοργάνωσε χθες η Κεντρική Τράπεζα και πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για την Ευρώπη, κατά την οποία εντείνονται οι προσπάθειες για την ενίσχυση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (ΕΑΕ), με στόχο τη διοχέτευση των σημαντικών αποταμιεύσεων των Ευρωπαίων πολιτών σε παραγωγικές επενδύσεις που θα στηρίξουν την ανάπτυξη, την καινοτομία και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που ακολούθησε, με συντονιστή τον καθηγητή Πανεπιστημίου Κύπρου, Ανδρέα Μιλιδώνη, τη συμμετοχή του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Χριστόδουλου Πατσαλίδη, και του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, επικεντρώθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη στη μετατροπή των αποταμιεύσεων σε επενδύσεις, καθώς και στη σημασία της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης.
Ο κ. Πατσαλίδης υπογράμμισε ότι το ζήτημα είναι πολυδιάστατο και συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η περιορισμένη χρηματοοικονομική γνώση, η χαμηλή εμπιστοσύνη στις επενδύσεις, η αντίληψη του κινδύνου και τα ίδια τα πρότυπα συμπεριφοράς των πολιτών. Τόνισε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην Κύπρο, όσο και ευρύτερα στην Ευρώπη, οι πολίτες εξακολουθούν να προτιμούν την ασφάλεια και τη ρευστότητα των καταθέσεων, ενώ η επένδυση συχνά εκλαμβάνεται ως πολύπλοκη ή ως επιλογή που αφορά περιορισμένη ομάδα πολιτών.
Αναφερόμενος στον ρόλο του χρηματοπιστωτικού συστήματος, επεσήμανε ότι οι τράπεζες καλούνται να λειτουργήσουν ως γέφυρα μεταξύ αποταμιευτών και επενδυτικών ευκαιριών. Η ΕΑΕ δεν στοχεύει στην υποκατάστασή τους, αλλά στη συμπλήρωση των πηγών χρηματοδότησης και στη δημιουργία περισσότερων επιλογών για τους πολίτες, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος μέσω της διαφοροποίησης. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε επίσης στο ζήτημα της εμπιστοσύνης και της πραγματικής πρόσβασης των πολιτών στις επενδυτικές ευκαιρίες, τονίζοντας ότι η συμμετοχή προϋποθέτει ένα περιβάλλον με ίσους κανόνες, επαρκή προστασία και διαφάνεια. Σημείωσε ότι ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο, καθιστώντας ακόμη πιο αναγκαία την προώθηση πρωτοβουλιών όπως η ΕΑΕ.
Από την πλευρά του, ο κ. Στουρνάρας επισήμανε ότι η ταυτόχρονη ανάπτυξη ισχυρών τραπεζών και ανεπτυγμένων κεφαλαιαγορών συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα επενδύσεων, παραγωγικότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να υπολείπεται σε επενδύσεις, ιδιαίτερα σε καινοτόμες και παραγωγικές δραστηριότητες, σε σύγκριση με οικονομίες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα δύο αυτά στοιχεία λειτουργούν συμπληρωματικά και αλληλοενισχύονται.
Συμπλήρωσε ότι στρατηγικός στόχος της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι η ενίσχυση και εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών, με τρόπο που να συμπληρώνει -και όχι να ανταγωνίζεται- τον τραπεζικό τομέα. Πρωτοβουλίες όπως η αυτόματη εγγραφή σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα και η δημιουργία Λογαριασμού Αποταμίευσης και Επένδυσης με κοινά χαρακτηριστικά σε όλα τα κράτη-μέλη στοχεύουν στη σταδιακή διεύρυνση της συμμετοχής των πολιτών στις αγορές κεφαλαίου. Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας αποτελεί βασική προτεραιότητα της ΤτΕ, μέσω μιας συνεκτικής στρατηγικής που εστιάζει στην εκπαίδευση, την ενημέρωση του κοινού και την αξιοποίηση της έρευνας. Στόχος, τόνισε, είναι η ενδυνάμωση των πολιτών στην ορθολογική λήψη χρηματοοικονομικών αποφάσεων και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και την οικονομία.
