Από σήμερα (1η Ιουλίου) τίθεται σε εφαρμογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένας προσωρινός τελωνειακός δασμός ύψους 3 ευρώ ανά είδος για μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ που εισάγονται από τρίτες χώρες, με στόχο την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού και την ενίσχυση των ελέγχων ασφαλείας στα προϊόντα ηλεκτρονικού εμπορίου.
Το μέτρο, που θα ισχύει μέχρι το 2028 οπότε αναμένεται η πλήρης αναθεώρηση του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος, αφορά κυρίως αγορές από δημοφιλείς ασιατικές πλατφόρμες όπως Shein, Temu και AliExpress, ενώ ενδέχεται να επηρεάσει και παραγγελίες από άλλες τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, ανάλογα με τον προμηθευτή.
Ο δασμός των 3 ευρώ επιβάλλεται ανά είδος προϊόντος μέσα σε κάθε δέμα. Αυτό σημαίνει ότι εάν μια παραγγελία περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, κάθε κατηγορία επιβαρύνεται ξεχωριστά.
Για παράδειγμα, ένα δέμα με μπλούζα και παπούτσια θα χρεώνεται με 6 ευρώ συνολικό δασμό, ενώ αν περιλαμβάνει πολλαπλά τεμάχια του ίδιου είδους, η επιβάρυνση παραμένει στα 3 ευρώ.
Σε άλλες περιπτώσεις, ένα δέμα με τέσσερα διαφορετικά προϊόντα μπορεί να επιβαρυνθεί με 12 ευρώ, ενώ μεγαλύτερες παραγγελίες με πολλά είδη ενδέχεται να οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση του τελικού κόστους, πριν προστεθεί ο ΦΠΑ.
Ποιους αφορά και γιατί εφαρμόζεται
Το μέτρο στοχεύει στη μεγάλη αύξηση των μικρών ηλεκτρονικών αποστολών από χώρες εκτός ΕΕ, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν εκτοξευθεί σε δισεκατομμύρια δέματα ετησίως, με την πλειονότητα να προέρχεται από την Κίνα.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το προηγούμενο καθεστώς μηδενικών τελωνειακών δασμών για δέματα έως 150 ευρώ δημιουργούσε συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενώ περιόριζε τη δυνατότητα αποτελεσματικών ελέγχων ασφάλειας και συμμόρφωσης προϊόντων.
Παράλληλα, οι αρχές σημειώνουν ότι μεγάλος αριθμός δεμάτων έμπαινε στην αγορά με ανακριβείς δηλώσεις αξίας ή χωρίς επαρκή έλεγχο, αυξάνοντας τον κίνδυνο για μη συμμορφούμενα ή επικίνδυνα προϊόντα.
Επιπτώσεις για καταναλωτές και πλατφόρμες
Οι καταναλωτές αναμένεται να δουν αύξηση στο τελικό κόστος των online αγορών τους, ιδίως σε παραγγελίες χαμηλής αξίας. Μια παραγγελία 20 ευρώ, για παράδειγμα, μπορεί να ξεπεράσει τα 25 ή 30 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των διαφορετικών προϊόντων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα προστεθούν και επιπλέον τέλη διαχείρισης στο μέλλον, τα οποία εξετάζει η ΕΕ στο πλαίσιο της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης.
Οι πλατφόρμες, από την πλευρά τους, θα έχουν τη δυνατότητα είτε να απορροφήσουν το κόστος είτε να το μετακυλήσουν στους καταναλωτές. Ήδη αρκετοί μεγάλοι πάροχοι ηλεκτρονικού εμπορίου λειτουργούν μέσω του συστήματος IOSS, το οποίο διευκολύνει την είσπραξη ΦΠΑ και δασμών κατά την αγορά.
Αλλαγές στο ευρύτερο σύστημα
Η ΕΕ προχωρά παράλληλα σε βαθύτερη μεταρρύθμιση του τελωνειακού πλαισίου, με στόχο την κατάργηση του ορίου των 150 ευρώ και τη δημιουργία ενιαίου ψηφιακού συστήματος ελέγχου μέχρι το 2028.
Στο νέο πλαίσιο, οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου θα αντιμετωπίζονται ως «τεκμαιρόμενοι εισαγωγείς», αναλαμβάνοντας μεγαλύτερη νομική ευθύνη για την ασφάλεια και τη συμμόρφωση των προϊόντων που πωλούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στόχος: Πιο δίκαιη και ασφαλής αγορά
Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, το μέτρο αποσκοπεί τόσο στην προστασία των καταναλωτών όσο και στη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, αναμένεται να διευκολύνει τους τελωνειακούς ελέγχους, περιορίζοντας τον όγκο των μεμονωμένων μικροδεμάτων και ενισχύοντας τη δυνατότητα εντοπισμού μη συμμορφούμενων προϊόντων κατά την είσοδό τους στην ΕΕ.
