Χριστοδουλίδης-Μερτς: Βήμα-βήμα κινήσεις στα ευρωτουρκικά με όφελος στο Κυπριακό – Τι συζητήθηκε στη συνάντηση του Βερολίνου

ΒΕΡΟΛΙΝΟ-ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Η Γερμανία θέλει να κρατήσει την Τουρκία κοντά στην ΕΕ και η Κύπρος θέλει να γίνουν κινήσεις από τουρκικής πλευράς προκειμένου να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες στο Κυπριακό. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο Φρίντριχ Μερτς και Νίκος Χριστοδουλίδης συμφωνούν ότι πρέπει να γίνουν κινήσεις στα ευρωτουρκικά και την ίδια ώρα να υπάρξει όφελος στην προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό.

Στις δηλώσεις που έγιναν μετά τη συνάντηση ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε πως η Γερμανία έχει ένα σημαντικό ρόλο και μπορεί να βοηθήσει στην προσπάθεια στο Κυπριακό. Σημείωσε ακόμα ότι η ΕΕ, ευρύτερα έχει τα εργαλεία και μπορεί να προσφέρει τα κίνητρα για μια αμοιβαία επωφελή εξέλιξη σε ευρωτουρκικά και Κυπριακό.

Αυτό που αναφέρθηκε στη διάρκεια της συζήτησης, σύμφωνα με άριστα ενημερωμένες πηγές, είναι πως, στο πλαίσιο της προώθησης των ευρωτουρκικών θα μπορούσαν ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος για ΕΕ και Τουρκία να γίνουν αντίστοιχα προς την κατεύθυνση της Κύπρου.

• Για παράδειγμα, φιλελευθεροποίηση θεωρήσεων εισόδου για μια κατηγορία Τούρκων πολιτών (συγκεκριμένα για επιχειρηματίες) να υπάρξει αναθεώρηση προσέγγισης πλοίων υπό κυπριακή σημαία στα τουρκικά λιμάνια.
• Επιπρόσθετα ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών να προσκληθεί στα επόμενο Gyumnich, κάτι που ο Γερμανός καγκελάριος θεωρεί ως θετική ενέργει απου μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για περαιτέρω βήματα.

Και μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο να βοηθηθεί από τουρκικής πλευράς η προσπάθεια επανέναρξης των συνομιλίων.

Ο Μερτς θέλει την Τουρκία κοντά

Ο Γερμανός καγκελάριος στις δικές του δηλώσεις σημείωσε, αναφερόμενος στα ευρωτουρκικά, πως υπάρχει η ανάγκη για στενότερη συνεργασία με την Τουρκία. Είπε ότι συζήτησαν για πως μπορεί «να οδηγηθούμε σε μια προσέγγιση με την Τουρκία», προσθέτοντας ότι ο ίδιος είναι γνώστης των ανησυχιών της Κύπρου σ’ ό,τι αφορά την Τουρκία.

Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του και απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο καγκελάριο Μερτς διαμήνυσε πως εάν η Τουρκία θέλει να έχει επαφή με την ΕΕ πρέπει να τηρεί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Στις δικές του απαντήσεις ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ξεκαθάρισε πως εάν η Τουρκία επιμένει σε λύση δύο κρατών σίγουρα η Τουρκία δεν θα έρθει κοντά στην ΕΕ, υπενθυμίζοντας τη βάση λύσης του Κυπριακό και όλα όσα υποστηρίζουν τόσο ο ΟΗΕ αλλά και η ίδια η ΕΕ.

Εκείνο που σημειώνεται από τις δηλώσεις των δύο ηγετών είναι πως κατά τις συνομιλίες του στην καγκελαρία το θέμα που κυριάρχησε ήταν η επικείμενη Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ με τον Φρίντριχ Μερτς να υπογραμμίζει τη σημασία που δείχνει η Γερμανία στο να υπάρξουν αποτελέσματα κατά το επόμενο εξάμηνο στα θέματα του εκσυγχρονισμού του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου και της Ανταγωνιστικότητας. Για το δεύτερο θέμα και στη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, θα πραγματοποιηθεί ειδικό ευρωπαϊκό συμβούλιο.

Τι λέχθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες της καγκελαρίας

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τους στο Βερολίνο, αναφέρουν πηγές που έχουν γνώση το όσων συζητήθηκαν, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξέφρασε προς τον Γερμανό καγκελάριο, ικανοποίηση για στάση αρχών που τηρεί η Γερμανία στο Κυπριακό και τη διαχρονική στήριξη του πλαισίου των ΗΕ και προσπαθειών που καταβάλλει για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που έχουν διακοπεί

Εξέφρασε επίσης, όπως προσθέτουν, ευγνωμοσύνη για την υποστηρικτική στάση της Γερμανίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης όσον αφορά τη Δ’ Διακρατική Υπόθεση Κύπρος εναντίον Τουρκίας, όσον αφορά την πτυχή του περιουσιακού εκτοπισμένων.

Συζήτησε με τον Καγκελάριο για την προσέγγιση που ακολουθεί πλέον η Κυπριακή Δημοκρατία όσον αφορά τα Ευρωτουρκικά. «Προτιμούμε μια Τουρκία όσο πιο κοντά στην ΕΕ και στις αρχές της», φέρεται να ανέφερε ο Πρόεδρος. Υπό αυτή την αντίληψη και στη βάση των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου 2024, αναφέρουν οι πηγές, «πλέον καθορίζεται με ένα σαφή τρόπο η διασύνδεση της προόδου των Ευρωτουρκικών μαζί με την αντίστοιχη ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό». «Η πρόοδος αυτή χαρακτηρίζεται από σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη προσέγγιση, όπως καταγράφεται και στα συμπεράσματα», υπενθυμίζουν.

Η Τουρκία, αναφέρουν, «πρέπει να κάνει ουσιαστικά βήματα, ιδιαίτερα σε σχέση με την αποδοχή του συμφωνημένου πλαισίου όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα του ΣΑ ΟΗΕ για να υπάρξει η αντίστοιχη πρόοδος στα κεφάλαια εκείνα που την ενδιαφέρουν».

Η ευρωπαϊκή ατζέντα της συζήτησης

Ως προς το θέμα της Κυπριακής Προεδρία της ΕΕ η Γερμανία, σύμφωνα με άριστα ενημερωμένες πηγές, επενδύει στην Κυπριακή Προεδρία για την προώθηση σημαντικών προτεραιότητων.  Η Γερμανία θεωρεί τις διαπραγματεύσεις για το ΠΔΠ ως το πιο σημαντικό θέμα που θα κληθεί να διαχειριστεί η Κυπριακή Προεδρία.

Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας θεωρεί από τη Γερμανία κεντρικός άξονας όλων των υπολοίπων ευρωπαϊκών πολιτικών.

Για την Ουκρανία η γερμανική πλευρά επιμένει έντονο στα θέμα των κυρώσεων και των ρωσικών κεφαλαίων, ενώ από κυπριακής πλευράς δόθηκε έμφαση στο θέμα των ενεργειών από πλευρά Τουρκίας οι οποίες παρακάμπτουν τις κυρώσεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία και για εταιρείες στην Τουρκία που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παράκαμψη των κυρώσεων.

Για τις διμερείς σχέσεις αναδείχθηκε το εξαιρετικό επίπεδο διμερών σχέσεων σε τομείς όπως άμυνα-ασφάλεια, τουρισμός, ναυτιλία, εκπαίδευση και τα ζητήματα της μετανάστευσης.

Τι είπαν οι δύο ηγέτες μπροστά στις κάμερες

Κατά την εισαγωγική του παρέμβαση ο κ. Μερτζ ανέφερε ότι κατά τις συνομιλίες με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη «αναφέρθηκα στην επίσκεψη μου στην Τουρκία και στα αποτελέσματα της, καθώς και για το πώς θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε μια προσέγγιση μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας».

«Γνωρίζω φυσικά τα συμφέροντα και τις ανησυχίες της Κύπρου σε σχέση με αυτά τα ζητήματα», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «γνωρίζω και την εξαιρετικά εποικοδομητική προσέγγιση της Κυπριακής Προεδρίας».

Ερωτηθείς για το πώς μπορεί η Γερμανία να βοηθήσει για να καμφθεί η αδιαλλαξία της Τουρκίας στο Κυπριακό, ο καγκελάριος, είπε ότι «μιλήσαμε πραγματικά διεξοδικά για την κατάσταση όπως διαμορφώνεται στο νησί».

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, πρόσθεσε, «έκανε έκκληση προς την πλευρά μου να τον στηρίξω εδώ ώστε βήμα – βήμα να ξεπεραστούν τα προβλήματα και η διχοτόμηση του νησιού και με την καλή σχέση που διατηρούμε με την Τουρκία να προβούμε σε πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση». Συζητήσαμε διαφορετικές εκδοχές πώς θα μπορούσε αυτό να επιτευχθεί, συμπλήρωσε.

Σε ερώτηση για την Τουρκία, η οποία αναφέρεται σε λύση δύο κρατών και σε σχέση και με το SAFE, o Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι «αν ο κ. Ερντογάν επιμένει σε θέσεις περί δύο κρατών στην Κύπρο, σίγουρα η Τουρκία δεν θα έρθει κοντά στην ΕΕ». Άρα, σημείωσε, «από την Τουρκία εξαρτάται αν θα έρθει κοντά στην ΕΕ. Το σημαντικό είναι ότι και η ΕΕ και η διεθνής κοινότητα, ότι και αν λέει ο κ. Ερντογάν, σε σχέση με τη λύση του Κυπριακού είναι η λύση στη βάση των ψηφισμάτων του ΣΑ, των αρχών και αξιών της ΕΕ».

Για το SAFE, είπε ότι «όπως γνωρίζετε μια τρίτη χώρα για να μπορεί να συμμετάσχει στο SAFE θα πρέπει να έχει συμφωνία ασφάλειας με την ΕΕ και αυτή τη στιγμή που μιλάμε η Τουρκία δεν έχει μια τέτοια συμφωνία με την ΕΕ».

Απαντώντας σε ερώτηση για τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και χρήση τους για στήριξη της Ουκρανίας ο Καγκελάριος Μερτζ ανέφερε ότι είναι γνωστή η πρόταση της Γερμανίας και ότι είναι σε συζητήσεις με την Κομισιόν, αλλά και ότι έχει συνεχή διμερή και πολυμερή διάλογο με διαφορετικά μέλη εντός και εκτός της ΕΕ κατά πόσο θα ακολουθήσουμε αυτό τον δρόμο από κοινού.

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας διευκρίνισε, απαντώντας επίσης σε ερώτηση για τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι εναντίον της αξιοποίησης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων αυτή ήταν και η θέση μου στο πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».

«Αυτό που λέει η Κυπριακή Δημοκρατία μαζί με όλες τις χώρες είναι να βρεθεί η σωστή νομική οδός έτσι ώστε να προχωρήσουμε προς αυτή τη διαδικασία», είπε.

«Το δεύτερο που θέλω να πω που είναι σχετικό με την Ουκρανία είναι ότι πρέπει να διασφαλίσουμε ως ΕΕ την πλήρη εφαρμογή των κυρώσεων που επιβάλλουμε». Και αυτό, σημείωσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «πρέπει να γίνεται όχι μόνο από τα κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και από όλα αυτά τα κράτη που θέλουν να έχουν θεσμικές σχέσεις με την ΕΕ και στον τομέα αυτό μπορούν να γίνουν σαφώς περισσότερα».

Η υποδοχή στην καγκελαρία

Ο Φρίντριχ Μερτζ υποδέχθηκε τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη στον προαύλιο χώρο της καγκελαρίας, στο Βερολίνο. Μετά την ανάκρουση των εθνικών ύμνων της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Γερμανίας οι δύο ηγέτες χαιρέτησαν το απόσπασμα που απέδωσε τιμές. Εν συνεχεία ανέβηκαν στο γραφείο του Γερμανού καγκελάριου για κατ’ ιδίαν συνάντηση. Οι συνομιλίες Μερτζ-Χριστοδουλίδη συνεχίστηκαν στην παρουσία αντιπροσωπειών από τις δύο πλευρές, στο πλαίσιο γεύματος εργασίας που παρέθεσε ο Γερμανός καγκελάριος προς τον Κύπριο Πρόεδρο.