ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ/ΑΠΟΣΤΟΛΗ
Το πολιτικό αποτύπωμα της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα καταγράψει μέσα από την ομιλία του ενώπιον του Ευρωκοινοβουλίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Η παρουσίαση των προτεραιοτήτων της κυπριακής Προεδρίας έρχεται σε μια ιδιαίτερη συγκυρία για την Ευρωπαϊκή Ένωση ένεκα των απειλών Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, σύμφωνα με πληροφορίες μας, κατά την ομιλία προτίθεται να κινηθεί στη βάση της ευρωπαϊκής ευθύνης που αναλαμβάνει η Κυπριακή Δημοκρατία ως το νοτιοανατολικότερο άκρο της Ένωσης και ως η μοναδική ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που εξακολουθεί να τελεί υπό παράνομη κατοχή, με έμφαση σε μια Ευρώπη που ενισχύει την στρατηγική της αυτονομίας, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά της σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.
Κεντρικός προσανατολισμός της παρέμβασης, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, θα είναι ότι μια πραγματικά αυτόνομη Ευρώπη προϋποθέτει ισχύ και συνοχή εκ των έσω, ικανότητα προστασίας των πολιτών, των συνόρων και των συμφερόντων της, και ταυτόχρονα εξωστρέφεια, συμμαχίες και συνεργασίες από θέση αξιοπιστίας, με πυξίδα τις αρχές, το διεθνές δίκαιο, τον διάλογο και τη διπλωματία. Σε αυτό το πλαίσιο, θα υπογραμμιστεί ότι η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών αποτελούν προϋπόθεση για την ασφάλεια, τη σταθερότητα και τη συνοχή της Ένωσης, στο ίδιο πνεύμα με τη σταθερή και αταλάντευτη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή και την παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ως έκφραση ευρωπαϊκής αξιοπιστίας και συλλογικής ευθύνης απέναντι στην ειρήνη και τη διεθνή νομιμότητα.
Πέντε αλληλένδετοι πυλώνες
Οι πρωτοβουλίες και οι προτεραιότητες της κυπριακής Προεδρίας θα παρουσιαστούν μέσα από πέντε αλληλένδετους πυλώνες.
➤ Πρώτος πυλώνας: αυτονομία μέσα από την ασφάλεια, την άμυνα και την ετοιμότητα, με έμφαση στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας και της αμυντικής ετοιμότητας, στην ταχεία εφαρμογή της Λευκής Βίβλου για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας και του οδικού χάρτη για αμυντική ετοιμότητα έως το 2030, καθώς και στην προώθηση βασικών αμυντικών πρωτοβουλιών και εμβληματικών έργων, όπως η στρατηγική της ΕΕ για τη βιομηχανία άμυνας, ο οδικός χάρτης μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής άμυνας, η πρωτοβουλία SAFE και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικής βιομηχανίας.
Στον ίδιο πυλώνα θα αναδειχθεί η σημασία της ενίσχυσης των διατλαντικών σχέσεων, καθώς και η θαλάσσια ασφάλεια ως καθοριστική παράμετρος της ευρωπαϊκής ασφάλειας, με στόχο την ελευθερία ναυσιπλοΐας και την αποτελεσματική εφαρμογή της σχετικής στρατηγικής της Ένωσης. Θα τονιστεί επίσης η οικονομική ασφάλεια μέσα από την εφαρμογή της στρατηγικής ενίσχυσης της ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας, όπως και η υδατική ασφάλεια ως στρατηγική πρόκληση για την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Παράλληλα, θα δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στην εσωτερική θωράκιση των Δημοκρατιών απέναντι σε ξένες παρεμβάσεις, παραπληροφόρηση, υβριδικές απειλές και ρητορική μίσους, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας των διωκτικών Αρχών για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας και του βίαιου εξτρεμισμού, συμπεριλαμβανομένου του ψηφιακού χώρου. Τέλος, θα ενταχθεί ως βασική προτεραιότητα η αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης ως ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας, με στόχο την πλήρη εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
➤ Δεύτερος πυλώνας: αυτονομία μέσα από την ανταγωνιστικότητα, με καθαρό πολιτικό μήνυμα ότι μόνο μια πιο ανταγωνιστική Ένωση μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο αυτόνομη Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, θα προβληθούν ως προτεραιότητες η μείωση της γραφειοκρατίας προς όφελος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσα από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων επί των νομοθετικών προτάσεων απλοποίησης, η ολοκλήρωση και ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς, η ενίσχυση της χρηματοοικονομικής αυτονομίας μέσω της εμβάθυνσης των κεφαλαιαγορών, καθώς και η ενίσχυση της ψηφιακής και ενεργειακής αυτονομίας της Ευρώπης με έμφαση σε προσιτές και προβλέψιμες τιμές ενέργειας και στην προώθηση του πακέτου δικτύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
➤ Τρίτος πυλώνας: μια Ένωση ανοικτή προς τον κόσμο, όπου θα τονιστεί ότι η πραγματική αυτονομία προϋποθέτει εξωστρέφεια και στρατηγική παρουσία. Η διεύρυνση θα παρουσιαστεί ως το ισχυρότερο γεωπολιτικό εργαλείο της Ένωσης, από την Ουκρανία και τη Μολδαβία έως τα Δυτικά Βαλκάνια και την Τουρκία, με στόχο μια αξιόπιστη ατζέντα διεύρυνσης στη βάση της αιρεσιμότητας και την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. Παράλληλα, θα αναδειχθεί ο ρόλος της Κύπρου ως γέφυρας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, με στόχο μια πιο ενεργή, συνεκτική και στρατηγική ευρωπαϊκή παρουσία στην περιοχή και την εμβάθυνση των σχέσεων της Ένωσης με τη Νότια Γειτονία και τον Κόλπο, καθώς και με περιφερειακούς οργανισμούς όπως το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου και ο Αραβικός Σύνδεσμος.
Θα γίνει αναφορά στην επιχειρησιακή εφαρμογή του Νέου Συμφώνου για τη Μεσόγειο και στα εμβληματικά έργα του που θα παρουσιαστούν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου με τη συμμετοχή και ηγετών από τη Νότια Γειτονία, καθώς και στη συμπληρωματικότητα με έργα όπως ο IMEC, αξιοποιώντας τις μακροχρόνιες σχέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη Μέση Ανατολή, τις χώρες του Κόλπου και την Ινδία. Στον ίδιο πυλώνα θα ενταχθεί η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ικανότητας ταχείας ανταπόκρισης σε κρίσεις αξιοποιώντας συνέργειες και την τεχνογνωσία της Κύπρου ως περιφερειακού κόμβου εκκενώσεων και ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και η προώθηση ανοικτής, ισχυρής και βιώσιμης εμπορικής πολιτικής μέσω της επέκτασης του δικτύου εμπορικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων συμφωνιών με εταίρους όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία με στόχο την ολοκλήρωσή τους.
➤ Τέταρτος πυλώνας: μια αυτόνομη Ένωση αξιών, για όλους, με έμφαση ότι η αυτονομία δεν είναι μόνο ζήτημα ισχύος αλλά και κοινωνικής συνοχής, ώστε κανένας πολίτης να μη μένει πίσω. Ως προτεραιότητες θα αναδειχθούν η προσιτή στέγαση μέσα και από την εφαρμογή του σχετικού ευρωπαϊκού σχεδίου με σεβασμό στην αρχή της επικουρικότητας και των εθνικών αρμοδιοτήτων, η στήριξη παιδιών και νεολαίας με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο και στην προώθηση του ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού, καθώς και η ενίσχυση μιας πραγματικά αυτόνομης Ένωσης Υγείας μέσω πρόσβασης και διαθεσιμότητας ιατρικών προϊόντων και ενδυνάμωσης της ανθεκτικότητας και της περαιτέρω ολοκλήρωσης των συστημάτων υγείας.
➤ Πέμπτος πυλώνας: ένας προϋπολογισμός για μια αυτόνομη Ένωση, όπου θα προβληθεί ότι το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο πρέπει να αποτελέσει το όχημα υλοποίησης των στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ένωσης. Η κυπριακή Προεδρία θα εργαστεί για ισχυρό, φιλόδοξο και ισορροπημένο προϋπολογισμό για το μέλλον της Ένωσης, με στόχο την παράδοση, μέσα από διάλογο και συναινέσεις, ώριμου διαπραγματευτικού πλαισίου με ενδεικτικά ποσά έως τον Ιούνιο 2026.
