Οι ακραίες ρητορικές που υιοθετεί η Άγκυρα, οι οποίες συντηρούν μια συνεχή απειλή προς την Ελλάδα και την Κύπρο, δημιουργούν κλίμα έντασης, το οποίο φαίνεται να είναι το επιδιωκόμενο από κατοχικής πλευράς. Μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, το καθεστώς της Άγκυρας επιλέγει, για εξυπηρέτηση των γεωστρατηγικών της σχεδιασμών, να καταστεί πιο επιθετική, θέλοντας να δημιουργεί ασφυκτική πίεση έναντι της  Λευκωσίας και της Αθήνας.

Είναι προφανές ότι το κλίμα αυτό αποσκοπεί στον εκφοβισμό.  Η τουρκική πλευρά θέλει να έχει συνεχώς  στην πρίζα Αθήνα και Λευκωσία,  επιχειρώντας να στείλει το μήνυμα ότι οι επιδιώξεις της θα επιβληθούν με οποιονδήποτε τρόπο.  Θέλει να διασφαλίσει, διά της τακτικής του εκφοβισμού και των απειλών, της πολεμικής ρητορικής, τις επιδιώξεις της.  

Η τουρκική πλευρά θεωρεί πως σε μια περίοδο αστάθειας, κατά τη διάρκεια της οποίας βρίσκεται σε εξέλιξη ανακατανομή ισχύος, θα πρέπει να αναδείξει το ρόλο της, να έχει λόγο στα τεκταινόμενα, αλλά πρωτίστως γεωπολιτικά κέρδη. Παράλληλα, αναπτύσσει διάφορες θεωρίες συνωμοσίας για να στηρίξει την επιθετική της τακτική. Προτάσσει τη γνωστή θεωρία ότι γίνονται κινήσεις από ελληνικής πλευράς, Ελλάδα και Κύπρο, σε συνεργασία με τρίτους για  την «περικύκλωση» της Τουρκίας και εξουδετέρωση των σχεδιασμών της. Προτάσσει το αφήγημα ότι απειλείται, κινδυνεύει και γι’ αυτό αντιδρά.

Δηλαδή, την ώρα που προτάσσει τη δύναμη ισχύος, παράλληλα φαίνεται να κατατρέχεται από το σύνδρομο του… κυνηγημένου.

Είναι σαφές πως η τακτική αυτή, που διαμορφώθηκε και συντονίζεται  από το προεδρικό της Άγκυρας, εκδηλώνεται από φορείς έκφρασης της τουρκικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα. Αυτό που διαπιστώνεται, πάντως, είναι ότι την τελευταία περίοδο, οι Τούρκοι έχουν κλιμακώσει τις απειλές με δημόσιες τοποθετήσεις αλλά και προκλητικές ενέργειες επιβολής.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφονται διάφορες κινήσεις. Και επί του εδάφους, αλλά και με δημόσιες τοποθετήσεις.

Πρόβα κατάληψης νεκρής ζώνης

Πρώτον, τα πρόσφατα επεισόδια στην Πύλα, δεν μπορούν παρά να ενταχθούν στον σχεδιασμό της κατοχικής πλευράς, που αφορά τη νεκρή ζώνη και τις επιδιώξεις της για κατάληψη της και άσκηση στην περιοχή «κυριαρχίας». Υπενθυμίζεται ότι επεισόδια σημειώθηκαν μεταξύ κατοχικού στρατού και ΟΥΝΦΙΚΥΠ και τον Αύγουστο του 2023. Η κρίση και του 2023, όπως και η τωρινή, προκλήθηκε ως δοκιμή για τις αντοχές της Λευκωσίας και της διεθνούς κοινότητας, πρωτίστως για την επιβολή νέων τετελεσμένων. Με βάση και τα όσα αναφέρονται από το κατοχικό καθεστώς, η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται κατά τον ισχυρισμό του, «έδαφος της ‘’ΤΔΒΚ’’». Σημειώνεται πως σε ό,τι αφορά την Πύλα, η επέκταση της κατοχής, προσφέρει στρατιωτικό πλεονέκτημα καθώς, εκτός των άλλων, οι δυνάμεις της Τουρκίας θα βρίσκονται πολύ κοντά στον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας- Αμμοχώστου και στη θάλασσα. Παλαιότερα γινόταν λόγος ότι οι κατοχικές δυνάμεις στόχευαν να αποκόψουν τις δυο επαρχίες. Τούτα, όμως, είναι σχεδιασμοί επί χάρτου, η υλοποίηση των οποίων δεν είναι καθόλου εύκολο εγχείρημα.

Η παρουσία στην περιοχή της Πύλας τεθωρακισμένων και ενισχυμένων δυνάμεων του κατοχικού στρατού, ήταν μια επιλογή, που αποσκοπεί να στείλει μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση. Την ώρα, κατά την οποία προς τα Ηνωμένα Έθνη είχε αναφερθεί, σε κάποια φάση, ότι επρόκειτο για άσκηση. Το σημαντικό είναι και η τοποθέτηση σημαίας.

Θα πρέπει να αναφερθεί πως η κατοχική πλευρά δεν εστιάζει μόνο στην Πύλα. Κινήσεις καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της νεκρής ζώνης, κατά μήκος της γραμμής καταπαύσεως του πυρός. Τέτοιες καταγράφονται στο νεκροταφείο Wayne’s Keep, που βρίσκεται στη νεκρή ζώνη στον Άγιο Δομέτιο και είναι αγγλικό. Υπήρξαν κινήσεις από τον κατοχικό στρατό για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ότι βρίσκεται στην κατεχόμενη περιοχή. Περαιτέρω, κινήσεις γίνονται  στην περιοχή Δένειας και Αυλώνας, των Στροβιλιών. Επίσης, στην περιοχή της οδού Λήδρας, στο Λήδρα Πάλας, στο γνωστό «σπίτι της Μαρίας», στον Άγιο Δομέτιο. Συνεπώς, η αμφισβήτηση αφορά όλη τη γραμμή, τη νεκρή ζώνη.

Δεύτερον, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu Agency, ανέδειξε τον «κίνδυνο» που διατρέχει η χώρα από τη συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ. Υποστήριξε πως «η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης” και Ισραήλ δεν φέρνει περισσότερη εμπιστοσύνη, φέρνει περισσότερη δυσπιστία. Φέρνει περισσότερα προβλήματα και πόλεμο». Ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ακόμη ότι «το Ισραήλ ενδέχεται να επιδιώξει να χαρακτηρίσει την Τουρκία ως νέο αντίπαλο μετά το Ιράν, καθώς δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς εχθρό».

Γιατί αναφέρεται σε αυτή τη συνεργασία; Η αναφορά στο Ισραήλ, ιδιαίτερα σε αυτή τη φάση, φαίνεται να έχει σχέση και με το γεγονός ότι ο Νετανιάχου με τις ενέργειες του προκαλεί την αντίδραση αραβικών κρατών αλλά και ευρωπαϊκών. Επιχειρεί, σκοπίμως, η Τουρκία να ταυτίσει Ελλάδα και Κύπρο με τις ενέργειες και τους σχεδιασμούς του Τελ Αβίβ, που αυτό προφανώς και δεν ισχύει.

Τρίτον, ο  Χουλουσί Ακάρ, πρώην Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας και νυν Πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, σε ανάρτησή του  για την Κύπρο, εξαπέλυσε απειλές πολέμου. Το πάλαι ποτέ πρωτοπαλλήκαρο του Ερντογάν ανέφερε πως«στην πατρίδα των Τουρκοκυπρίων, όσοι κάνουν όνειρα για Πάσχα… θα ζήσουν το τελευταίο τους Πάσχα».

Την ίδια ώρα, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, εκτόξευσε απειλές αναφέροντας πως η χώρα του είναι αποφασισμένη να προστατεύσει την ασφάλεια του ψευδοκράτους και τα δικαιώματα του τουρκοκυπριακού «λαού». Ο  Γκιουλέρ σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Il Messaggero αναφέρθηκε στη στήριξη Ευρωπαίων εταίρων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, λέγοντας ότι «πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη αμυντικών συστημάτων γύρω από την Κύπρο από την ΕΕ αποτελεί μια προσπάθεια της ΄΄ελληνοκυπριακής διοίκησης” ( σ.σ. εννοεί την Κυπριακή Δημοκρατία) και της Ελλάδας να αυξήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί και να κλιμακώσουν την ένταση».Τα ίδια τοποθέτηση, σε σχέση με τις δυνάμεις τρίτων χωρών, που βρίσκονται στην περιοχή μετά από αίτημα της Λευκωσίας,  έκανε και ο Ερντογάν όταν συνάντησε τον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν στην Κωνσταντινούπολη.

Τέταρτο, στο παιχνίδι της δημιουργίας κλίματος έντασης έχει μπει και το κατοχικό καθεστώς, επιδιώκοντας να προκαλέσει με τη ρητορική του και τις… καταγγελίες του, αντιπαράθεση με την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, επέλεξε να αναδείξει την τελευταία περίοδο δυο ήσσονος σημασίας ζητήματα, μεμονωμένα συμβάντα, για να τροφοδοτήσει τη λογική της έντασης. Η πρώτη περίπτωση αφορά ομάδα ατόμων από τις ελεύθερες περιοχές, η οποία «πέταξε πέτρες και εκρηκτικά ( σ.σ. εννοεί κροτίδες)  σε πολίτες, που βρίσκονταν στον Προμαχώνα Ρόκκας». Η δεύτερη αφορά το κάψιμο σημαιών της Τουρκίας και της αποσχιστικής οντότητας, τις ημέρες του Πάσχα. Και τα δυο θέματα αναδείχθηκαν με στόχο να  προκαλέσουν κρίση και να συντηρήσουν ένα κλίμα έντασης. Την ώρα κατά την οποία καταβάλλονται προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Ο κατοχικός ηγέτης, από την αρχή που βρέθηκε να ηγείται της αποσχιστικής οντότητας, επέλεξε να είναι επιθετικός έναντι της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για μια στάση, η οποία συνδέεται και με την προσπάθεια Έρχιουρμαν να δίνει συνεχώς διαπιστευτήρια πίστης και προσαρμογής προς την κατοχική πλευρά.

Πρωτοβουλίες Λευκωσίας

Στην αντίπερα όχθη, η Λευκωσία παρακολουθεί τις τουρκικές κινήσεις, την τακτική της κατοχικής δύναμης, ενώ παράλληλα υλοποιεί ένα σχεδιασμό σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, για βρίσκεται μονίμως στην εξίσωση των διεργασιών. Και τώρα που προεδρεύει της Ε.Ε. αλλά και μετά ( όπως και πριν), θέλοντας να αξιοποιήσει τις σχέσεις της με κράτη της περιοχής, αλλά και να επανεκκινήσει άλλες, στη βάση των σημερινών δεδομένων. Το παράδειγμα του Κατάρ είναι ενδεικτικό. Έχουν κτισθεί γέφυρες με τις πρωτοβουλίες του Προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών, όταν οι σχέσεις, στο παρελθόν, ήταν τυπικές.

Διασύνδεση νέων στρατιωτικών υποδομών

με τις συχνές παραβιάσεις

Η Λευκωσία συνδέει τις  τουρκικές παραβιάσεις, τις «σχεδόν καθημερινές παραβιάσεις από τις τουρκικές κατοχικές δυνάμεις του στρατιωτικού status quo στο νησί» και με την ενίσχυση στρατιωτικών υποδομών στα κατεχόμενα. Τούτο αναφέρεται και στην τελευταία επιστολή της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η οποία κυκλοφόρησε ως έγγραφο του Συμβουλίου Ασφαλείας υπό τον αριθμό S/2026/240. Σε αυτή την επιστολή η Κυπριακή Δημοκρατία καταγγέλλει σειρά νέων παραβιάσεων του εθνικού εναερίου χώρου, των διεθνών κανονισμών εναέριας κυκλοφορίας εντός του FIR Λευκωσίας, καθώς και των χωρικών της υδάτων από αεροναυτικές δυνάμεις της Τουρκίας κατά το δίμηνο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2026.

Η διασύνδεση των παραβιάσεων με τις αναβαθμισμένες στρατιωτικές υποδομές δεν γίνεται τυχαία. Στηρίζεται σε δεδομένα που έχει ενώπιον της η Λευκωσία και την αξιολόγηση που γίνεται σε σχέση με τις τουρκικές κινήσεις. Πρόκειται για ένα σχεδιασμό, που συνδυάζει τη βαθμηδόν  ενίσχυση των δυνάμεων κατοχής με νέες υποδομές, γεγονός που εδραιώνει την παρουσία της Τουρκίας, την αναβαθμίζει. Τούτο γίνεται διά των ενεργειών, που εκδηλώνονται επί του εδάφους. Όπως αναφέρεται στην επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Κύπρου στον ΟΗΕ, Μαρίας Μιχαήλ, οι παραβιάσεις είναι συχνές και αυξημένες.

Σύμφωνα με τα τέσσερα παραρτήματα που συνοδεύουν την επιστολή, καταγράφηκαν συνολικά «305 αεροπορικές και 33 ναυτικές παραβιάσεις» κατά την εξεταζόμενη περίοδο.Από τις αεροπορικές παραβιάσεις, «81 από τις 305 πραγματοποιήθηκαν από τουρκικά στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs)», ενώ «44 από τουρκικά οπλισμένα στρατιωτικά μαχητικά αεροσκάφη». Υπενθυμίζεται πως το στρατιωτικό αεροδρόμιο στο κατεχόμενο Λευκόνοικο, χρησιμοποιείται ως βάση για μη επανδρωμένα αεροσκάφη.  Επίσης, στη θάλασσα απαριθμούνται επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις των χωρικών υδάτων από τουρκικά πολεμικά και βοηθητικά πλοία.

Νέος δίαυλος για F-16;

Πέραν των καταγγελιών, που τεκμηριωμένα έχουν υποβληθεί στα Ηνωμένα Έθνη, στα κατεχόμενα διακινούνται διάφορες πληροφορίες σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των κατοχικών δυνάμεων. Κάποια από αυτά ισχύουν, άλλα όχι. Προ ημερών δημοσιεύθηκε είδηση (www.giynikgazetesi.com), σύμφωνα με την οποία διατυπωνόταν ο ισχυρισμός για  κατασκευή διαύλου προσγείωσης F-16 στο «αεροδρόμιο» της Τύμπου.

Σύμφωνα με το  δημοσίευμα, μετά την ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 στο παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου, «έχουν ξεκινήσει εργασίες για πλήρη προσαρμογή του υπάρχοντος διαύλου του αεροδρομίου για συνεχή και μακροχρόνια χρήση από μαχητικά αεροσκάφη, ως επίσης για κατασκευή ενός εναλλακτικού στρατιωτικού διαύλου. Το έργο υλοποιείται από τεχνικές ομάδες από την Τουρκία. Ομάδες εμπειρογνωμόνων έφτασαν πρόσφατα στην ”τ.δ.β.κ.” και έχουν ξεκινήσει λεπτομερείς επιτόπιες έρευνες και τεχνικές μελέτες γύρω από το αεροδρόμιο». Χωρίς να γνωρίζουμε την εγκυρότητα των πληροφοριών, θα πρέπει να αναφερθεί πως αυτή η συζήτηση έγινε και στο παρελθόν, αλλά αφορούσε στην κατασκευή διαύλου στο λεγόμενο αεροδρόμιο του Λευκονοίκου, που είναι και στρατιωτικό. Δίαυλος για μαχητικά αεροσκάφη στο Λευκόνοικο δεν έγινε μέχρι σήμερα.