Συζήτηση για το Σένγκεν ναι, αλλά όχι για την ένταξη της Κύπρου: Τι λέει Ευρωπαίος αξιωματούχος

Η πορεία αξιολόγησης της ένταξης της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ) της 1ης και 2ας Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, όπως ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος σε ενημέρωση των συντακτών, την Τρίτη.

Οι Υπουργοί θα ξεκινήσουν την Πέμπτη με συζήτηση για τη συνολική κατάσταση στη ζώνη Σένγκεν, βάσει της τακτικής έκθεσης της Κομισιόν, η οποία θα προβεί σε προφορική ενημέρωση. Θα ακολουθήσει ανταλλαγή απόψεων, μεταξύ άλλων για τις προτεραιότητες του κύκλου Σένγκεν 2026-2027, με έμφαση στην ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και στην αξιοποίηση των τεχνολογικών εξελίξεων για την ασφάλεια. Στο πλαίσιο αυτό, η Ισπανία αναμένεται να δώσει σύντομη ενημέρωση για τη μεταναστευτική κατάσταση στη Θέουτα.

Ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ αν θα συζητηθεί η έκθεση του Ιουλίου για την Κύπρο και αν εκκρεμούν τεχνικά ζητήματα, ο αξιωματούχος απάντησε ότι υπάρχει «πλήρης επίγνωση των εν εξελίξει εργασιών για την ένταξη της Κύπρου στο Σένγκεν, αλλά δεν περιλαμβάνεται στην ατζέντα του Συμβουλίου ΔΕΥ αυτή τη φορά», χωρίς να προσθέσει τίποτε παραπάνω για το ζήτημα.

Μέρος της συζήτησης για το Σένγκεν θα αφορά και τις θεωρήσεις εισόδου για Ρώσους πολίτες, με αφορμή το περιστατικό στο αεροδρόμιο της Λειψίας τον Αύγουστο. Το Βερολίνο απέδωσε τη σχεδιαζόμενη επίθεση με drone σε ρωσικούς παράγοντες, εντοπίζοντας ως βασικούς υπόπτους έναν Λευκορώσο και έναν Ρώσο υπήκοο με διασυνδέσεις με τις ρωσικές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών (GRU). Σχετικά με τις θεωρήσεις, ο  αξιωματούχος υπενθύμισε ότι το 21ο πακέτο κυρώσεων παρέχει βάση για περιορισμούς στην έκδοση βίζας σε μαχητές και πρώην μαχητές, αλλά χρειάζεται περαιτέρω εργασία για την επιχειρησιακή εφαρμογή, η οποία έχει ήδη αρχίσει.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θέσει και αυστηρότερη προσέγγιση για τις βίζες βραχείας διαμονής/τουριστικές, καθώς και περιορισμούς στις μετακινήσεις διπλωματών εντός του Σένγκεν.

Σχετικά με τη μετανάστευση, θα ακολουθήσει ανταλλαγή απόψεων για τη βελτίωση των επιστροφών προσώπων που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, ενώ το βάρος θα δοθεί στην ενισχυμένη συνεργασία για την επανεισδοχή με τρίτες χώρες προτεραιότητας, ενόψει της έναρξης ισχύος του κανονισμού για τις επιστροφές. Επιπλέον, αναμένεται να πραγματοποιηθεί και συζήτηση για την ενίσχυση της επίγνωσης της μεταναστευτικής κατάστασης και των ικανοτήτων έγκαιρης προειδοποίησης, μεταξύ άλλων σε περιόδους κρίσης.

Θα ακολουθήσει ενημέρωση της Κομισιόν – απολογισμός και όχι πλήρης ανάλυση – για την εφαρμογή του Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, το οποίο βρίσκεται σε εφαρμογή λίγο πάνω από τρεις μήνες. Δεν προβλέπεται συζήτηση για τα κέντρα επιστροφών, καθώς όπως είπε ο αξιωματούχος, η αξιοποίηση της ιδέας των κόμβων είναι θέμα των ενδιαφερόμενων κρατών μελών. Ωστόσο, ο κανονισμός για τις επιστροφές αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τις πρώτες εβδομάδες του Νοεμβρίου.

Επιπλέον, οι όποιες συζητήσεις για διεύρυνση της αντίδρασης πέρα από την «εργαλειοποίηση» της μετανάστευσης βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, αλλά σύμφωνα με τον αξιωματούχο, αρκετά κράτη μέλη ενδιαφέρονται για ένα πλαίσιο έκτακτης ανάγκης για απρόβλεπτες εισροές. Όσον αφορά την ενδεχόμενη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Συμβουλίου ανέφερε ότι δεν υπάρχει ακόμη πρόταση για να ζητηθεί γνώμη, αλλά η νομική ευρωστία και η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο θα αποτελέσουν βασικό μέρος της αξιολόγησης.

Στην ατζέντα την Πέμπτης περιλαμβάνονται επίσης η εξαμηνιαία εκτίμηση της ΕΕ εκ μέρους της εκάστοτε Προεδρίας σχετικά με τις  προκλήσεις στην εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ και τον αντίκτυπο του τρέχοντος γεωπολιτικού περιβάλλοντος, αλλά και συζήτηση για την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα ναρκωτικά, με επίκεντρο την αντιμετώπιση του εκφοβισμού και της βίας που συνδέονται με αυτά.

Όσον αφορά το Συμβούλιο Δικαιοσύνης την Παρασκευή, θα συζητηθεί η αναθεώρηση της εντολής της Eurojust, του Οργανισμού της ΕΕ για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης. Όπως εξήγησε ο αξιωματούχος στον Τύπο, πρόκειται για ανοιχτή συζήτηση ώστε οι Υπουργοί να παράσχουν κατευθύνσεις, με τις εργασίες να έχουν ήδη ξεκινήσει σε επίπεδο ομάδων εργασίας και ζητήματα όπως η διακυβέρνηση έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Αναμένονται από το Συμβούλιο Υπουργών συμπεράσματα για την καταπολέμηση του ρατσισμού και των συναφών μορφών μίσους και διακρίσεων, με ανταλλαγή απόψεων παρουσία του εκτελεστικού διευθυντή του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

ΚΥΠΕ