Αναδρομική έκθεση-αφιέρωμα στον Κύπριο καλλιτέχνη Κώστα Στάθη φιλοξενεί στην Αθήνα από τις 10 Ιανουαρίου το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, σε διοργάνωση του Σπιτιού της Κύπρου.

Την έκθεση με τίτλο «Κώστας Στάθης: Η ανακάλυψη ενός πρωτοπόρου του Ελληνικού και Κυπριακού Μοντερνισμού» επιμελείται η δρ Νίκη Λοΐζίδη, ομότιμη καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας. Η πρώτη παρουσίαση του έργου του Κώστα Στάθη στην Αθήνα στοχεύει στο να αποτελέσει και την πρώτη αφορμή για μια επανεξέταση της καθ΄ολα σημαντικής συμβολής της ΑΣΚΤ στη διαμόρφωση της μοντέρνας τέχνης στην Κύπρο.

Είναι δύσκολο να δοθούν βιαστικές απαντήσεις για την ιδιόμορφη, αν όχι μοναδική πορεία αυτού του ιδιοφυούς ερημίτη της κυπριακής υπαίθρου, το έργο του οποίου τελικά ανατρέπει αρκετά στερεότυπα της μοντέρνας κυπριακής αλλά και νεοελληνικής τέχνης. Όπως επισημαίνει η επιμελήτρια, η έκθεση μιας πλειάδας επιλεγμένων συνθέσεων του Κώστα Στάθη στην Αθήνα κρίθηκε ως απαραίτητη, για τον ουσιαστικό λόγο ότι ο Κύπριος δημιουργός διαμόρφωσε το βασικό υπόβαθρο της εικαστικής του παιδείας στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, παρακολουθώντας, μεταξύ άλλων, το επιτυχημένο εργαστήριο του Γιάννη Κεφαλληνού και συμμετέχοντας στη δράση νεαρών καλλιτεχνικών πυρήνων της ελληνικής πρωτεύουσας. 

Δυστυχώς, η πενταετής θητεία του στη Σχολή (1936-1941), εξαιτίας μεγάλων οικονομικών δυσχερειών και, κυρίως, εξαιτίας της έκρηξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έληξε χωρίς καν να μπορέσει να πάρει το δίπλωμά του. Με την επιστροφή του στην Κύπρο και μετά από ένα σύντομο διάστημα επιτυχημένης επαγγελματικής ενασχόλησης με την υφαντική, αποσύρθηκε στο χωριό του, τον Ασκά, όπου έζησε τρεις και πλέον δεκαετίες σε σχεδόν απόλυτη μοναξιά, ζωγραφίζοντας ακατάπαυστα. Η απομόνωσή του αυτή, μαζί με το γεγονός της υπαρξιακής του αυτοεγκατάλειψης μέσα σε μια κλειστή αγροτική κοινωνία της Κύπρου που δεν του πρόσφερε καμιά δυνατότητα επικοινωνίας πέρα από τα πειράγματα των μικρών παιδιών, δημιούργησε ένα γραφικό μύθο «ιδιοφυίας και τρέλας» γύρω από το όνομά του, ο οποίος τον συνόδευσε σε όλη του τη ζωή. 

«Ο χρωματικός λυρισμός των αφαιρετικών συνθέσεών του οι οποίες συχνά παραπέμπουν εύστοχα σε πίνακες του Σεζάν, του Ματίς ή του Βαν Γκογκ, η δραματική εξπρεσιονιστική έκφραση μερικών προσωπογραφιών του και η πέραν της συμβατικής λογικής ανατρεπτική οπτική του δεν στάθηκαν μέχρι τώρα ικανές να πείσουν ότι ο Κώστας Στάθης δεν είναι ένας ονειροπαρμένος αλλόκοτος αλλά μια καλλιτεχνική ιδιοφυία που δεν ευνοήθηκε από την τύχη», σημειώνει η Νίκη Λοΐζίδη. «Μαζί με τον εξίσου ιδιοφυή καλλιτέχνη Χριστόφορο Σάββα (1924- 1968) –ο οποίος ωστόσο κατάφερε να θητεύσει για ένα διάστημα (Αγγλία, Γαλλία) σε εργαστήρια της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας- αποτελούν δυο μέγιστα σημεία αναφοράς του κυπριακού περιφερειακού μοντερνισμού ο οποίος, είναι αλήθεια, δεν διαμορφώθηκε μόνο στο κέντρο της Μητροπολιτικής Αγγλίας, αλλά σε μεγάλο βαθμό και στην Ελλάδα», προσθέτει.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα τελεστούν την Τετάρτη 10 Ιανουαρίου στις 8μ.μ. Για το έργο του θα μιλήσει η δρ Νίκη Λοϊζίδη. 

Πηγή: philenews