Συγκεκριμένα, στο τμήμα «Imagination: Emergence Exhibition» όπου παρουσιάζονται απότοκα Ευρωπαϊκού προγράμματος συνεργασίας ανάμεσα σε οκτώ χώρες, συμμετέχει με τη συλλογική δημιουργία από το εργαστήρι «Walls and Barriers» Λευκωσίας. Στο τμήμα «Memory: Fragments» παρουσιάζεται ένα επιλεγμένο αντικείμενο, από ένα καταξιωμένο σκηνογράφο κάθε χώρας. Στην περίπτωση της Κύπρου είναι το Ξόανο του θεού Απόλλωνα του Άντη Παρτζίλη από την παράσταση Επτά επί Θήβας. Η εθνική συμμετοχή παρουσιάζεται στο τμήμα «Transformation: Exhibition of Countries and Regions». Ο σχεδιασμός ανατέθηκε στην Έλενα Κοτασβήλι και τον Αλέξη Βαγιανό, ενώ εννοιολογικά συνεισέφερε η επιμελήτρια της συμμετοχής Μαρίνα Μαλένη.
Η εγκατάσταση στήθηκε για δοκιμαστικούς λόγους στα εργαστήρια σκηνικών και κοστουμιών του οργανισμού και τις επόμενες μέρες θα αποσυναρμολογηθεί, θα πακεταριστεί και θα σταλεί με φορτωτική στην τσεχική πρωτεύουσα μαζί με τα υπόλοιπα αντικείμενα της κυπριακής εκπροσώπησης.
Το δίδυμο των Έλενας Κοτασβήλι και Αλέξη Βαγιανού δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία οι επισκέπτες εμπλέκονται σιωπηλά ή όχι με δομές εξουσίας καθώς αυτές γίνονται το αντικείμενο παρατήρησης των θεατών κοιτώντας από απόσταση μέσα από ένα γυαλί. Ένα βαρύ και στερεό τραπέζι 15 θέσεων προορισμένων για συναντήσεις ανάμεσα σε φορείς εξουσίας, ενεργεί ως το κεντρικό στοιχείο της εγκατάστασης. Μόνο που το τραπέζι αυτό κινείται από ένα ατέρμονο κύμα, η ροή του οποίου είναι απροσδιόριστη και που η απερίβλητή του ζωντάνια σαρώνει το μεταίχμιο της λειτουργίας και της εξουσίας.
Όπως σημειώνει στο κείμενο της κυπριακής συμμετοχής η συγγραφέας Μαρία Πετρίδη, συνεργάτιδα στο θεωρητικό πλαίσιο, η εγκατάσταση «Στον αντικατοπτρισμό του στάτους κβο» μάς έλκει σε μια φευγαλέα ή αναστοχαστική στιγμή όπου συναντιόμαστε με ζητήματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή, τη δημοκρατία, την ιδιότητα μας ως πολίτες, την αξία της επιλογής σε μια εποχή κρίσεων, αλλά και με εκείνα που σχετίζονται με την συναισθηματικότητα, τη συνάφεια, το περιβάλλον, άλλες ζωές που έχουν σημασία, διαδικασίες που προκαλούν κύματα δράσεων και αντιδράσεων. «Οι αποφάσεις λαμβάνονται πίσω από συμπαγείς πόρτες, όπου ο ήχος μονώνεται, οι φωνές κουκουλώνονται, τα σώματα γίνονται αθέατα. Το πεδίο της όρασης είναι διαπραγματεύσιμο και ποικίλλει ανάλογα με τη θέση από την οποία κοιτάτε. Το εσωτερικό φαίνεται προστατευμένο, χωρισμένο από οτιδήποτε και οποιονδήποτε είναι έξω, αλλά η ροή της γνώμης, ένας εκτυλισσόμενος και αναπτυσσόμενος μυς, κοιτάει μέσα από το γυαλί που την κρατάει σε απόσταση, δράττοντας την ορμή εκείνης της στιγμής που θα μπορούσε να αναστατώσει τη δομή της κατάστασης στην οποία βρισκόμαστε».
Η επιμελήτρια Μαρίνα Μαλένη, αναφερόμενη στο σκεπτικό της ομάδας, σημειώνει ότι η έννοια που θα μπορούσε να περικλείει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη τα όσα συμβαίνουν γύρω μας, μπορούσε να περιγραφεί σε μια φράση: το Κύμα, είτε είναι αυτό των μεταναστών, είτε είναι αυτό της βίας, είτε είναι οι πλημμύρες και οι φυσικές καταστροφές, είτε είναι το κύμα της τρομοκρατίας ή της ανόδου των ακραίων κινημάτων στην Ευρώπη
Με αφετηρία την ιδέα του Κύματος οι δύο καλλιτέχνες δημιούργησαν ένα μικρόκοσμο χώρου λήψης αποφάσεων, επί όλων των θεμάτων που μας απασχολούν έντονα, στον οποίο ο καθένας από τους επισκέπτες καλείται να εξετάσει τη δική του θέση απέναντι στο στάτους κβο, τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο μας, την οπτική από την οποία επιλέγει να εξετάσει τα πράγματα, τη θέση του απέναντι στα πράγματα.
«Ένα κλειστό μαύρο δωμάτιο, με ένα τοίχο τσιμεντένιο στην πρόσοψη, σκοτεινό στο εσωτερικό, χωρίς να μας δίνει άμεση πρόσβαση στο χώρο λήψης αποφάσεων, αλλά μας κρατά μακριά, στον παγωμένο χώρο των θεατών/ επισκεπτών, όπου δεσπόζει το μεγεθυμένο ηχητικό τοπίο του υπόγειου κύματος που φαίνεται στο κέντρο της λήψεως αποφάσεων. Στο χώρο αυτό ο θεατής γίνεται χαρακτήρας του έργου που παίζεται καθημερινά στο χώρο που έχει ήδη σχεδιαστεί από άλλους, χωρίς ο ίδιος να μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα των αποφάσεων. Ή μήπως όχι;»
Στο σκεπτικό χρησιμοποιείται και ένα απόφθεγμα από την Ηλέκτρα του Σοφοκλή: «Τώρα δεν είναι ώρα ν’ αργείς, – είμαστε στην κόψη της δράσης».
Η Κουαντριενάλε
Η Prague Quadrennial διοργανώνεται κάθε 4 χρόνια από το 1967 και το 2019 είναι στη 14η της διοργάνωση. Η Κύπρος συμμετέχει ανελλιπώς από το 1991 μέσω του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου και η έκθεση αποτέλεσε βήμα για τη δουλειά πολλών Κυπρίων καλλιτεχνών στο εξωτερικό, από τους οποίους και κάποιες βραβεύσεις ή διακρίσεις όπως αυτή του Χάρη Καυκαρίδη που απέσπασε ειδική αναφορά από την Επιτροπή Βραβείων της PQ 2003 για το σχεδιασμό των Τρωάδων, του Γεώργιου Κουκουμά που επιλέγηκε για παρουσίαση από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Θεατρικής Τεχνολογίας (USITT) το 2012 με βάση τη δουλειά του στην PQ11 και η απονομή του 3ου βραβείου νεανικού κοινού για το περίπτερο του 2015 με τίτλο «Creatures» σε σχεδιασμό του Γεώργιου Κουκουμά και της Έλενας Κατσούρη. Συνολικά έχουν παρουσιαστεί πέραν των 35 καλλιτεχνών ή φορέων μέσα από τις κυπριακές συμμετοχές στην PQ όπως είθισται να καλείται.
Η φετινή έκδοση εμπνέεται από το Golden Triga, το αγαλματίδιο που παραδοσιακά δίνεται ως το μεγαλύτερο βραβείο στην καλύτερη συμμετοχή της παγκόσμιας έκθεσης. Απεικονίζει τις τρεις διαφορετικές δυνάμεις που συναντιούνται για να τραβήξουν το άρμα που οδηγεί η Θεά Νίκη, αναπαράσταση που στέκει υπερήφανα στη στέγη του Εθνικού Θεάτρου στην Πράγα, για να υπενθυμίζει ότι η δημιουργία μιας παράστασης είναι πράξη συνεργασίας ανάμεσα σε όλα τα ταλέντα που συνδυάζουν τις δυνάμεις τους. Τα τρία άλογα που τραβούν το άρμα συμβολίζουν τα τρία στάδια της ανθρώπινης ζωής, το άγριο ένστικτο και τη διαίσθηση της νεολαίας, την εμπειρία της ενηλικίωσης και την εποχή της σοφίας. Η μεταφορά του Triga θα αξιοποιηθεί ως η βάση διερεύνησης από τρεις διαφορετικές οπτικές, σε τρεις τομείς που συνδέονται με τις κυκλικές φάσεις της δημιουργικής διαδικασίας: Φαντασία, μεταμόρφωση και μνήμη.
Οι καλλιτέχνες
Η Έλενα Κοτασβήλι και ο Αλέξης Βαγιανός είναι εικαστικοί καλλιτέχνες που δουλεύουν μαζί από το 2013. Έχουν σπουδάσει Καλές Τέχνες στο Λονδίνο και την Αθήνα και έχουν τη βάση τους στην Κύπρο. Οι συνεργασίες τους είναι στο φάσμα των παραστατικών τεχνών, του θεάτρου και του σύγχρονου χορού και εστιάζονται κύρια στο σχεδιασμό παραστασιακού χώρου αλλά και εικαστικών εγκαταστάσεων. Έχουν συμμετάσχει σε εκθέσεις και φεστιβάλ τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Είναι συνιδρυτές της CATHRINE, μιας καλλιτεχνικής οργάνωσης που ενθαρρύνει διαθεματικά έργα τέχνης και απροσδόκητες συνεργασίες.
Οι σχεδιαστές επιθυμούν να ευχαριστήσουν τους ακόλουθους για τη συνδρομή τους στη διαδικασία σχεδιασμού:
- Γεώργιος Κουκουμάς, Σταύρος Τάρταρης, Σχεδιασμός φωτισμού
- Γιώργος Χριστοφή, Δημήτρης Σπύρου, Σχεδιασμός ήχου
- Μαρία Πετρίδη, Συνεργάτις στο θεωρητικό πλαίσιο
- Σωφρόνης Ευσταθίου, Συνεργάτης για τεχνικά θέματα
- Νικόλας Πετρίδης, Αρχιτέκτονας
- Χρίστος Γεωργίου, 3 dimensional design
- Στέλλα Ήβη Νικολαΐδου, Φωτογράφος
«Memory: Fragments»
Οι επιμελητές από κάθε χώρα που συμμετέχει στην PQ19 κλήθηκαν να επιλέξουν ένα αντικείμενο από ένα σημαντικό σκηνογράφο της χώρας τους για να εκτεθεί σε κοινή έκθεση με τίτλο «Fragments» στη φετινή PQ. Για την Κύπρο επιλέγηκε το Άγαλμα του Θεού Απόλλωνα του Άντη Παρτζίλη από την παράσταση Επτά Επί Θήβας.
Ο Άντης Παρτζίλης διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο όχι μόνο στη Σκηνογραφική δημιουργία της Κύπρου αλλά και μέσα από σημαντικές θέσεις στον καλλιτεχνικό βίο του τόπου. Βραβευμένος, με διεθνείς συνεργασίες και συμμετοχές σε σημαντικότατες διεθνείς εκθέσεις, έχει σκηνογραφήσει για θέατρο, μπαλέτο, όπερα, κινηματογράφο και τηλεόραση, σε πάνω από 130 παραγωγές. Η βραβευμένη δουλειά του στους Επτά επί Θήβας αλλά ειδικότερα οι Θεοί που δημιούργησε ως μέρος του σκηνικού, αποτελούν εμβληματικές σκηνογραφικές δημιουργίες, με ειδική σημασία εφόσον έχουν άμεση σύνδεση με το μύθο αλλά και με την Κύπρο, λόγω των χρωμάτων και των υλικών τους.
«Εmergence – Walls and Barriers, Installations»
Κάτω από τον τίτλο «EMERGENCE. From shared experience to new creativity. Living Heritage/Reframing Memory» η PQ ενώνει δυνάμεις με άλλους επτά φορείς από αντίστοιχες χώρες. Το πρόγραμμα διερευνά τη συλλογική πολιτιστική μνήμη μνημείων κληρονομιάς με στόχο τη δημιουργική επικοινωνία με το σύγχρονο κοινό και τη νέα γενιά δημιουργών. Το EMERGENCE χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της ΕΕ.
Στο πλαίσιο του προγράμματος ο ΘΟΚ φιλοξένησε στη Λευκωσία το δεύτερο από τρία εργαστήρια με τη συμμετοχή φοιτητών από την Κύπρο, τη Λετονία και τη Νορβηγία στα οποία αναζητούνται προσεγγίσεις σχεδιασμού χώρου με έμπνευση ιστορίες της κάθε χώρας. Το πρώτο Εργαστήρι φιλοξενήθηκε στο νησί Χαόγια στα Νορβηγικά φιόρδ, και το τρίτο θα γίνει στη Λεττονία το 2020.
Η δημιουργική ομάδα των φοιτητών που φιλοξενήθηκαν στην Κύπρο επικεντρώθηκε θεματικά σε τρία βασικά «αφηγήματα» που έχουν σχέση με τα Τείχη της Λευκωσίας και Αμμοχώστου, τη διττή τους σημασία, τη βίαιη αποκοπή του νήματος της ζωής και της ιστορίας των ζωών των οικογενειών αγνοουμένων. Οι φοιτητές δημιούργησαν εικαστικές εγκαταστάσεις που παρουσιάστηκαν στην Παλιά Αγορά στη Λευκωσία. Τα απότοκα των δράσεων του δράσεων του EMERGENCE θα παρουσιαστούν στην Κουαντριενάλε τον Ιούνιο.
Iστορικό της κυπριακής συμμετοχής
Ο ΘΟΚ αναλαμβάνει την ευθύνη της συμμετοχής της Κύπρου στην έκθεση αυτή θεσμικά από το 1991.
PQ 1991
Πρώτη συμμετοχή με τη δουλειά του Άγγελου Αγγελή. Κομισάριος: Άντης Παρτζίλης.
PQ 1995
Δεύτερη συμμετοχή με τους Άντη Παρτζίλη και Εδουάρδο Γεωργίου. Κομισάριος: Γκλόρια Κασσιανίδου.
PQ 1999
Συμμετοχή με έργα του Σταύρου Αντωνόπουλου. Κομισάριοι: Γκλόρια Κασσιανίδου, Άντης Παρτζίλης.
PQ 2003
Συμμετοχή με έργα των Άντη Παρτζίλη, Χάρη Καυκαρίδη, Στέφανου
Αθηαινίτη και Σταύρου Αντωνόπουλου (απονομή ειδικής διάκρισης στον Χάρη Καυκαρίδη). Curator: Άντης Παρτζίλης. Κομισάριοι: Μαρία Ευσταθίου και Αλεξία Χατζηνικολάου.
PQ 2007
Παρουσιάστηκαν εκπρόσωποι της νέας γενιάς Κυπρίων σκηνογράφων, με δράση κατά τα έτη 2004, 2005, 2006 και 2007, κάτω από το θέμα «Θ». Στο περίπτερο, που σχεδίασε ο Άντης Παρτζίλης, συμπεριελήφθησαν έργα των Γιώργου Τσάππα, Εδουάρδου Γεωργίου, Έλενας Κατσούρη, Κωνσταντίνου Κουννή, Μαρίας Χατζηκλεάνθους, Μαρίζας Παρτζίλη, Μαρίνας Νικολαΐδου, Μελίτας Κούτα και Χάρη Καυκαρίδη. Curator: Μαρίνα Μαλένη.
PQ 2011
Παρουσιάστηκαν επιλεγμένες σκηνογραφικές δουλειές της τετραετίας που μεσολάβησε, κάτω από το θέμα «SHIFTING Time and Space». Στο περίπτερο εκτέθηκαν δουλειές των καλλιτεχνών: Άγγελου Αγγελή, Αντώνη Αντωνίου, Σταύρου Αντωνόπουλου, Άντη Παρτζίλη, Μελίτας Κούτα, Εδουάρδου Γεωργίου, Χάρη Καυκαρίδη, Έλενας Κατσούρη, Γεώργιου Κουκουμά, Καρλ Κρουλ, Φάνου Κυριάκου, Λέας Μαλένη, Στυλιανού Πελεκάνου, Παύλου Σιδέρη, Καρολίνας Σπύρου, Λάκη Γενεθλή. Εκτέθηκαν επίσης δουλειές των: Αποθήκη, Fresh Target Theatre Ensemble, Mitos Center of Performing Arts, Open Arts και Paravan Proactions. Το περίπτερο σχεδιάστηκε από τους Χάρη Καυκαρίδη και Μελίτα Κούτα οι οποίοι και συμμετείχαν στην ομάδα επιμελητών μαζί με τη Μαρίνα Μαλένη (Curatorial Team).
PQ 2015
Creatures: Η Επίσημη Κυπριακή συμμετοχή του 2015, σχεδιάστηκε από την Έλενα Κατσούρη (σκηνογράφο/ ενδυματολόγο) και το Γεώργιο Κουκουμά (σχεδιαστή φωτισμού) με επιμελήτρια τη Μαρίνα Μαλένη (θεατρολόγο, ηθοποιό, με ειδίκευση στην επικοινωνία). Το installation της Κύπρου, πρότεινε τη στροφή πίσω στον άνθρωπο, την επιστροφή στα βασικά και τη φαντασία, με διαδραστικότητα και πρόκληση στο θεατή να ανακαλύψει ο ίδιος τι υπάρχει για να δει. Βασίστηκε στα εξώκοσμα πλάσματα που παρουσιάστηκαν στο θέατρο για να προσφέρουν τις δικές τους λύσεις: Καλικάντζαροι και Πουλιά, καταλύτες στη διαδικασία επανατοποθέτησης του ουσιαστικού και σημαντικού στη ζωή και της διαχείρισης παντός είδους κρίσεων. Στο περίπτερο εκτέθηκε επίσης δουλειά της Μαργαρίτας Παπαθεοδούλου (Όρνιθες), του Γιώργου Χιώτη (Όρνιθες) και της Θέλμας Κασουλίδου (Κάλι-Καντζάρ και σία) από τις αντίστοιχες παραγωγές του ΘΟΚ.
Πηγή: philenews
