«ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, OYKULER» Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου, Kibris Yazarlar Birligi, 2018. 
 
Η Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου, που δραστηριοποιείται στις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, και η Ένωση Καλλιτεχνών και Συγγραφέων, που δραστηριοποιείται στις κατεχόμενες, εδώ και πολλά χρόνια, συνδιοργανώνουν κοινούς λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ανάμενα σε Ε/κ και Τ/κ νέους. Οι εκ του αποτελέσματος σημαντικότατοι αυτοί διαγωνισμοί επαναλήφθηκαν ήδη οκτώ φορές και έχουν δημιουργήσει μια μικρή πλην ένδοξη παράδοση. Η συντριπτική πλειοψηφία των διακριθέντων νέων δημιουργών συνεχίζουν με αξιοσημείωτη επιτυχία τη θητεία τους στα κυπριακά γράμματα.
 
Στο δικοινοτικό αυτό λογοτεχνικό διαγωνισμό, που έχει καταστεί πλέον θεσμός, η ποίηση εναλλάσσεται, κάθε επόμενη φορά, με την πεζογραφία. Έτσι γινόμαστε κοινωνοί ολόκληρου του φάσματος της σύγχρονης λογοτεχνίας που γράφεται στην πατρίδα μας. Μάλιστα, τα βραβευθέντα έργα των τελευταίων τεσσάρων διαγωνισμών έχουν εκδοθεί σε χωριστούς δίγλωσσους τόμους, με τα ε/κ διακριθέντα έργα να δημοσιεύονται και στα τούρκικα και ομοίως τα τ/κ διακριθέντα έργα να δημοσιεύονται και στα ελληνικά.
 
Τα συμπεράσματα πολλά, χρήσιμα και αξιοποιήσιμα στη μεγάλη υπόθεση της απελευθέρωσης και της επανένωσης του τόπου και του λαού μας. Ίδιες έγνοιες ταλανίζουν, ίδια οράματα εμπνέουν τους Κύπριους, Ε/κ και Τ/κ, δημιουργούς.
 
Ώρα όμως να καταπιαστώ με το συγκεκριμένο βιβλίο του τελευταίου δικοινοτικού διαγωνισμού, που συνδιοργάνωσαν ΕΛΚ και ΕΚΣ. Ένα βιβλίο που περιλαμβάνει πολύ αξιόλογα διηγήματα των διακριθέντων νέων Κωνσταντίνου Μακρή, Σαλαμίς Αϊσεγκιούλ Σιεντούγ, Μαρίας Τσαγγάρη και Τουτκού Τουγιάν. Θα αναφερθώ στη συνέχεια στον καθένα χωριστά και αναλυτικά.
Προς το παρόν ας δώσω το συγγραφικό στίγμα του καθενός και της καθεμιάς με μία μόνο φράση. Ο Κωνσταντίνος Μακρής διακρίνεται για την κοινωνική του κριτική, η Σαλαμίς Αϊσεγκιούλ Σιεντούγ για τη νεωτερικότητα και την ποιητική της, η Μαρία Τσαγγάρη για την κριτική της καυστικότητα και ο Τουτκού Τουγιάν για το φαντασιακό στοιχείο και την οργουελική ατμόσφαιρα που δημιουργεί.
 
Οι χαρακτήρες των ηρώων του Μακρή είναι αδροκομμένοι έως καρικατουρίστικοι, με έκδηλα στοιχεία υπερβολής χάριν υπογράμμισης των κύριων γνωρισμάτων τους. Εκπορεύονται δε όλοι από τη σύγχρονη κυπριακή πραγματικότητα. Και είναι δοσμένοι με γενναίες δόσεις χιούμορ, σαρκασμού και κριτικής διάθεσης.
 
Η γραφή του Κ.Μ. διακρίνεται από απλότητα, αμεσότητα και ευθύτητα. Ο νεαρός συγγραφέας εκπέμπει μηνύματα ευκρινή και ουδόλως αμφίσημα. Ό,τι θέλει να πει το λέει ευθέως, χωρίς πλαγιοδρομήσεις ή πελαγοδρομήσεις. Η κριτική του Κ.Μ. έχει κοινωνικά ελατήρια και κοινωνικές προεκτάσεις. Εκείνο που πρωτίστως φαίνεται να ενοχλεί τον συγγραφέα είναι η υποκρισία, η πόζα και η χρησιμοθηρία. Οι ήρωες του είναι νεανικοί, αφτιασίδωτοι, αυθόρμητοι και εκδηλωτικοί.
Η Αϊσεγκιούλ έχει όλη την ακαδημαϊκή υποδομή να γράψει λογοτεχνία υψηλών προδιαγραφών και την αξιοποιεί στο έπακρο. Οι σπουδές σε δύο βρετανικά πανεπιστήμια σε αμιγώς λογοτεχνικούς κλάδους αφήνουν, φυσιολογικά, το στίγμα τους και στη γραφίδα της. Μπορεί τα κυπρολογικά στοιχεία, μορφολογικά και θεματολογικά, να είναι περιορισμένα στα διηγήματα της Αϊσεγκιούλ. Όμως αυτό αντισταθμίζεται με τη οικουμενικότητα, αλλά και την επιστημονική τεκμηρίωση των γραφομένων της. Δεν θα έλεγα ότι η γραφή της έχει μπολιαστεί από το βρετανικό φλέγμα. Ωστόσο, το στοιχείο της εντοπιότητας, της βρετανικής επαρχίας κυρίως, κάνει αισθητή την παρουσία του.
Οι λογοτεχνικοί πειραματισμοί της συγγραφέως είναι αρκούντως ενδιαφέροντες και ελκυστικοί. Τα διηγήματά της είναι συνάμα και διηγήματα ποιητικής, καθώς συνιστούν λογοτεχνία μέσα στη λογοτεχνία, αφού, συχνά, ο μύθος εναλλάσσεται με το επιμύθιο. Η Αϊσεγκιούλ χειρίζεται τους ήρωές της – καθώς και τον ίδιο της τον εαυτό, αφού μέσα στα κείμενά της ανιχνεύονται αρκετά αυτοαναφορικά στοιχεία – με μαεστρία, ως μαριονέτες σε κουκλοθέατρο.
 
Η Τσαγγάρη γράφει διηγήματα κοινωνικών προδιαγραφών και κοινωνικών προεκτάσεων. Εντοπίζει τους χαρακτήρες των ηρώων της μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι, στη δίνη των κοινωνικών και διαπροσωπικών σχέσεων. Αναλύει τους ήρωές της και τις συμπεριφορές τους, κρίνει, επικρίνει και ερμηνεύει τις νοοτροπίες και τη στάση ζωής τους με βάση κοινωνιολογικούς και ψυχολογικούς γνώμονες.
Αιχμή του δόρατος στην κριτική της νέας συγγραφέως η κοινωνική αλλοτρίωση, η διάβρωση των ανθρώπινων αντιστάσεων και η διολίσθηση σε συμβατικές συμπεριφορές, παραδομένες στον κομφορμισμό, στη συνθηκολόγηση και το βόλεμα. Η Μ. Τσ. ψέγει με κατηγορηματικότητα κάθε μορφής συνθηκολόγηση σε παγιωμένες καταστάσεις που συνιστούν κατεστημένο, άτεγκτο και αμετακίνητο. Οι ήρωές της, συνήθως, ξεκινούν με καλές προθέσεις, με όνειρα, προσδοκίες, ελπίδες και υψηλά ιδανικά, αλλά, στο τέλος, τούς συνθλίβουν οι συμβιβασμοί, οι υποχωρήσεις, οι συνθηκολογήσεις και η πολλή συνάφεια με τις λοιπές παραδομένες ψυχές.
Τέλος, ο Τουτκού Τουγιάν μετέρχεται τη λογοτεχνία του φανταστικού, προκειμένου να δώσει μηνύματα για τον σύγχρονο κόσμο και τα πραγματικά προβλήματα που το ταλανίζουν, όπως η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και η αλλοτρίωση των ανθρωπίνων σχέσεων. Η γραφή του είναι διαυγής και στρωτή, διακρίνεται δε ιδιαίτερα για τη ροή και την συνοχή της. Ο Τουγιάν αξιοποιεί με λειτουργικότητα στα διηγήματα της κυπρολογικά στοιχεία και άλλα συναφή στοιχεία εντοπιότητας. Οι δε αλληγορίες του παραπέμπουν στη διαιρεμένη Κύπρο και τους ανθρώπους της.
 
Ο συγγραφέας έχει πλούσια λογοτεχνικά εφόδια, επαρκή αισθητική υποδομή και γνώση, που αξιοποιεί κατά τρόπο δημιουργικό και ευφάνταστο. Ειδικά στο διήγημα που φέρει τίτλο: «Η Γιασεμίν» (σελ. 137) η γραφή του Τουγιάν θυμίζει κάτι από τον Τζορτζ Όργουελ και το εμβληματικό μυθιστόρημα του «1984». Ο συγγραφέας πλάθει με αρτιότητα μιαν οργουελική ατμόσφαιρα που όζει ολοκληρωτισμού και ανελευθερίας. «Η εμπιστοσύνη ήταν ένα παραμύθι, το μίσος ήταν ο κανόνας», (σελ. 142) υπογραμμίζει με νόημα.