«O Μικρός Πρίγκιπας» στην κυπριακή διάλεκτο σε σκηνοθεσία Κώστα Σιλβέστρου.
Πέραν του γεγονότος ότι ο «Μικρός Πρίγκιπας» ανταγωνίζεται σε αναγνωσιμότητα τη Βίβλο και το Κοράνι, είναι εντυπωσιακό ότι έχει μεταφραστεί σε 390 γλώσσες και διαλέκτους, μεταξύ των οποίων κρεολικές γλώσσες, τεχνητές όπως η εσπεράντο και η βαμπούνγκουλα, μη αναγνωρισμένες όπως τα ισπαγγλικά, αλλά και σχεδόν εξαφανισμένες διάλεκτοι της Ευρώπης, της Αφρικής, της Ασίας. Σε ορισμένες μάλιστα από αυτές υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδόσεις κι εκδοχές. Δεν θα μπορούσε λοιπόν να λείπει η κυπριακή διάλεκτος από το παγκόσμιο γλωσσικό πανηγύρι. Άργησε κιόλας. Το τόλμησε ο Ιάκωβος Χατζηπιερής και σχεδόν αμέσως δέχτηκε κρούσεις από συλλέκτες σε κάθε γωνιά της γης.
Πέραν του γεγονότος ότι ο «Μικρός Πρίγκιπας» ανταγωνίζεται σε αναγνωσιμότητα τη Βίβλο και το Κοράνι, είναι εντυπωσιακό ότι έχει μεταφραστεί σε 390 γλώσσες και διαλέκτους, μεταξύ των οποίων κρεολικές γλώσσες, τεχνητές όπως η εσπεράντο και η βαμπούνγκουλα, μη αναγνωρισμένες όπως τα ισπαγγλικά, αλλά και σχεδόν εξαφανισμένες διάλεκτοι της Ευρώπης, της Αφρικής, της Ασίας. Σε ορισμένες μάλιστα από αυτές υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδόσεις κι εκδοχές. Δεν θα μπορούσε λοιπόν να λείπει η κυπριακή διάλεκτος από το παγκόσμιο γλωσσικό πανηγύρι. Άργησε κιόλας. Το τόλμησε ο Ιάκωβος Χατζηπιερής και σχεδόν αμέσως δέχτηκε κρούσεις από συλλέκτες σε κάθε γωνιά της γης.
Ήταν λοιπόν αναμενόμενο να δεχτεί κρούση και για μια σκηνική μεταφορά της δικής του συνεισφοράς στη φήμη μιας από τις διασημότερες ιστορίες που έχουν λεχθεί. Η ίδια η γλώσσα του κειμένου, η κυπριακή ντοπιολαλιά, αποτέλεσε το κίνητρο για το ανέβασμα του Κώστα Σιλβέστρου, που ήταν ο πρώτος που έσπευσε να αξιοποιήσει το νέο δεδομένο. Ένα δεδομένο που εξ ορισμού εξασφαλίζει μεγαλύτερη οικειότητα και μια πιο βιωματική σχέση με το δρώμενο; Ίσως, αλλά όχι απαραίτητα για τους ενήλικες που επιδρούν με το δίμορφο γλωσσικό περιβάλλον της ελληνόφωνης Κύπρου. Μάλλον περισσότερο για τα παιδιά για τα οποία η μητροδίδακτη καθομιλουμένη είναι, χωρίς περιστροφές, η γλώσσα της καρδιάς.
Εννοείται ότι η επιτυχία μιας παράστασης δεν είναι ποτέ προδιαγεγραμμένη και μια ανήσυχη σκηνοθετική φύση δεν θα μπορούσε να αφήσει στην τύχη το δρώμενο. Η «αύρα» του Πλούτου εξακολουθεί να βαραίνει τον Σιλβέστρο μ’ ένα αίσθημα ευθύνης και αδιάκοπης επιφυλακής, μια ανάγκη να αποδεικνύει ότι το βραβείο που είχε πάρει για την πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήταν κατά κάποιο τρόπο… βραβείο συνολικής προσφοράς για τα μελλούμενα. Θα του σύστηνα να χαλαρώσει, δεν θα χαλάσει το ίματζ του και καμιά καλλιτεχνική αποκοτιά, αλλά από τη στιγμή που το αποτέλεσμα κατά βάση είναι άρτιο και τεκμηριωμένο, φαίνεται ότι του κάνει καλό να διακατέχεται από δημιουργική νευρικότητα. Οπότε, μην του το πείτε.
Αυτή τη φορά πρότεινε μια παράσταση- μινιατούρα κοντά στο αφαιρετικό πνεύμα του συγγραφέα. Σε στιλ θεάτρου-βαλίτσα, ευέλικτη και ευπροσάρμοστη, δομημένη με βασικά και λιτά μέσα, με φυσικό φως και τους απολύτως απαραίτητους, αλλά προσεκτικά επιλεγμένους συνεργάτες. Ο Αντρέας Νικολαΐδης υπέγραψε μια θεατρική μεταφορά πλήρως ανταποκρινόμενη στα «θέλω» του σκηνοθέτη και του ερμηνευτή και τα «μη» του μεταφραστή (ο συγγραφέας αγνοείται ακόμη). Η Κωνσταντίνα Ανδρέου υπηρέτησε με το μετατρεπόμενο ξύλινο κιβώτιο με τα συρτάρια και το ρεαλιστικό κοστούμι με τα χρηστικά αξεσουάρ την πρόθεση για ένα σκηνικό αποτέλεσμα που αναδεικνύει την αξία της αφαίρεσης και ενσωματώνει απελευθερωτικά την ουσία του μύθου.
Ο Γιάννης Μίνως, με ρετρό κάσκα, κασκόλ, κορώνα, μανδύα, μαριονέτα χειρός, χρυσό μπαλόνι, ακορντεόν, σαξόφωνο και μερικά ακόμη σύνεργα, ήταν μια παράσταση μόνος του. Ενσάρκωνε με διονυσιακή αφοσίωση όλους τους ρόλους, εντάσσοντάς τους ιδανικά στην ενιαία, μονολογική αφήγηση. Βρήκε πρόσφορο έδαφος από τις προαναφερθείσες συνθήκες για να θέσει την ερμηνεία στο επίκεντρο.
Πολλοί λένε ότι ο «Μικρός Πρίγκιπας» του Εξιπερί είναι μια παραβολή για ενήλικες ή για το παιδί που κάθε ενήλικας κάποτε ήταν. Αν μ’ αυτό εννοούν ότι η στοχαστική του δύναμη είναι βαριά ή και επικίνδυνη για τους ανήλικους θεατές, τότε σφάλλουν. Πρώτον τα παιδιά δεν χρειάζεται να καταλάβουν, αλλά απορροφούν σαν σφουγγάρια την ουσία, επειδή τη βλέπουν με την καρδιά. Και δεύτερον δεν πρέπει να υποτιμούμε τον οξυδερκή θεατή μέσα τους. Αυτόν σέβεται η συγκεκριμένη παραγωγή που συνειδητά απευθύνεται σε όλη την οικογένεια, για να μας θυμίσει ότι το πρόβλημα δεν είναι ότι μεγαλώνουμε, αλλά ότι ξεχνάμε. Και να μας πει επίσης ότι μπορεί όλοι να ζούμε μόνοι στον δικό μας αστεροειδή Β-612 με όσα κατά βάθος χρειαζόμαστε, αλλά ανά πάσα στιγμή ίσως χρειαστεί να τον εγκαταλείψουμε για να αναζητήσουμε κάποιο αληθινό νόημα στον κόσμο.
Προσωπικά, δίνω έναν καθημερινό αγώνα για να μάθω επιτέλους να βλέπω τον κόσμο και τις παραστάσεις σαν παιδί. Θα μου πάρει μια ζωή.
Φιλgood, τεύχος 227