Έλενα Κυπριανού–Στασή, «30+1 εγκλεισμού μικρές ιστορίες», Λευκωσία 2020
Η Έλενα Κυπριανού–Στασή είναι γραφίστας. Επίσης ζωγραφίζει και βγάζει φωτογραφίες – αυτά τα τελευταία αποκλειστικά για τη δική της ευχαρίστηση. Για τον ίδιο λόγο, αλλά πιο πολύ εξαιτίας της πρόσθετης ανάγκης να βγάλει κάποια πιεστικά πράγματα από μέσα της, ξεκίνησε να γράφει και αυτό το βιβλιαράκι πέρσι τέτοια εποχή, το οποίο έχει τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Ημερολόγιο ψυχής».
Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί αφορά και κάποιον τρίτο αυτή η συγγραφική προσπάθεια, η οποία λειτούργησε για την γράφουσα σαν ένα είδος ψυχοθεραπείας. Η απάντηση είναι πως το αποτέλεσμα είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια προσωπική της υπόθεση, χωρίς να παύει να είναι και τέτοια.
Εκτός, λοιπόν, από το πλαίσιο, δηλαδή το φόντο των καθημερινών ιστοριών που αφηγείται, οι οποίες γράφτηκαν στην αρχή της πανδημίας –και στην αρχή επίσης της άνοιξης– καλύπτοντας το χρονικό διάστημα ενός μηνός μέσα σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση, τα κείμενα της Έλενας, καταρχήν, είναι γεμάτα από εικόνες, αποτέλεσμα προφανές των άλλων της ιδιοτήτων. Η εντολή-επιβολή «μένουμε σπίτι» λειτούργησε σαν το έναυσμα που ξεκλείδωσε για εκείνην το περιεχόμενο του εσωτερικού της κόσμου, αφήνοντας τις λέξεις να βγάλουν στο χαρτί έναν «παραληρηματικό» λόγο, πλην όμως συγκροτημένο και ελεγχόμενο. Οι λέξεις «την πιλατεύουνε και τις πιλατεύει, τις καημένες», ψάχνει την προέλευση και τη σημασία τους, «μαζί και την ελπίδα, αυτήν που ψάχνει όλη η ανθρωπότητα», όπως λέει η ίδια.
Είναι γεγονός ότι γράφει κάποια που είναι χρόνια… αναγνώστρια. Ως αποτέλεσμα, μαζί με τις εικόνες, τις μνήμες της του παρελθόντος –ακόμα και τις τραυματικές από το πραξικόπημα και την εισβολή– ή τα κάθε είδους βιώματα που αναδύονται, η διακειμενικότητα που διατρέχει τις αφηγήσεις της Έλενας είναι πολύ συχνό φαινόμενο και ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο στο βιβλίο της: Στίχοι τραγουδιών, αποσπάσματα ποιημάτων, αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα, σε βιβλία και τραγούδια ή στη μυθολογία, όλα αυτά μνημονεύονται προκύπτοντας αβίαστα στα κείμενά της, μαζί με σπαράγματα ειδήσεων της επικαιρότητας, όπως π.χ. οι ομαδικοί τάφοι στη Ν. Υόρκη σε συνειρμό με τους ομαδικούς τάφους αγνοουμένων στην Κύπρο.
Με δυο λόγια, πρόκειται για ένα ζωντανό και ενδιαφέρον βιβλίο το οποίο προέκυψε σχεδόν από μόνο του, από μιαν εσωτερική ανάγκη της συγγραφέως. Ποια ήταν αυτή; Να στείλει νοερά μηνύματα με τις μέλισσες, αυτούς τους αγγελιαφόρους της άνοιξης, στους δικούς της, όπως ομολογεί. Το ευτύχημα είναι πως αυτά αποδεικνύονται καλοδεχούμενα και από άλλους.
(Στα βιβλιοπωλεία «Σολώνειον» και «Πάργα» ή από τη συγγραφέα, τηλ. 99 698361)
* «Ένδον σκάπτε», Μάρκος Αυρήλιος, «Στοχασμοί» ή «Διαλογισμοί»