Η τραγική συγκυρία με την επιδημία του covid-19 έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη αναστολή κάθε ζωντανής δραστηριότητας του θεάματος, χωρίς καθαρό ορίζοντα λήξης αλλά και με απόλυτη αβεβαιότητα για τους όρους με τους οποίους θα βγούμε από αυτή την κρίση. Η παρούσα κατάσταση οδηγεί στην απόλυτη ανεργία όλα τα μέλη της θεατρική κοινότητας χωρίς καμία εξασφάλιση από την πολιτεία ενός ελάχιστου έστω εισοδήματος για την επιβίωση μας. Σήμερα αποδεικνύεται με τον πιο περίτρανο και ταυτόχρονα τραγικό τρόπο, αυτό που δυστυχώς βιώνουμε ήδη εδώ και πολύ καιρό, ότι οι καλλιτέχνες θεωρούνται απόλυτα χρήσιμοι και αναγκαίοι για το έργο τους αλλά ως άνθρωποι με πραγματικές ανάγκες είναι αόρατοι. Τόσο για το μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας όσο και κυρίως για το κράτος. Θεωρούμε ότι πρέπει, σε πρώτη φάση, να ληφθούν άμεσα μέτρα για την ανακούφιση του συνόλου των καλλιτεχνών που είναι αυτή τη στιγμή απόλυτα άνεργοι χωρίς κανένα εισόδημα. Είμαστε απόλυτα αλληλέγγυοι και συμμετέχουμε στις δράσεις και κινήσεις των επαγγελματιών του θεάματος και των συλλογικών τους φορέων, για επείγοντα μέτρα ανακούφισης από την επιδημία του covid-19, τόσο ως άτομα αλλά και ως μέλη του Κυπριακού Κέντρου Σκηνογράφων, Αρχιτεκτόνων και Τεχνικών Θεάτρου (OISTAT). Αυτή η επείγουσα βοήθεια είναι η ελάχιστη ανταπόδοση της κοινωνίας για το καλλιτεχνικό έργο που χρησιμοποιείται και προσφέρεται γενναιόδωρα από τους καλλιτέχνες έτσι ώστε να αμβλυνθούν οι συνέπειες του υποχρεωτικού εγκλεισμού και απομόνωσης του πληθυσμού.
Θεωρούμε όμως πολύ σημαντικό η παρούσα κρίση να χρησιμοποιηθεί ως μια ευκαιρία για συνολικό στοχασμό και συλλογική δράση για βελτίωση και αναβάθμιση των όρων με τους οποίους ασκούμε την τέχνη μας πράγμα που θα οδηγήσει στην αναβάθμιση και του ίδιου του παραγόμενου καλλιτεχνικού έργου. Αυτή είναι η στιγμή να μιλήσουμε για όλα όσα μας εμποδίζουν να ζήσουμε αξιοπρεπώς και να δημιουργήσουμε χωρίς εμπόδια. Για να αντιμετωπίσουμε την σημερινή κρίση δεν φτάνει να απαιτήσουμε μέτρα επιβίωσης αλλά πρέπει να στοχαστούμε πάνω σε ένα μέλλον όπως το θέλουμε για τις ζωές μας και την τέχνη μας.
Σε προηγούμενες συναντήσεις και συζητήσεις μας, έστω και με μεγάλες δυσκολίες οργάνωσης και συνέχειας, εντοπίσαμε και επιβεβαιώσαμε αυτό που βιώνουμε με συνεχόμενη ένταση στο κυπριακό θέατρο:
Οι συνθήκες μέσα στις οποίες καλούμαστε να δημιουργήσουμε παρουσιάζουν μια συνεχή επιδείνωση τα τελευταία χρόνια. Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζουμε, μεταξύ άλλων, τα παρακάτω προβλήματα:
· ονομαστική μείωση των αμοιβών
· κατάργηση κάθε αποζημίωσης για εκτός έδρας εργασία
· σύνδεση της αμοιβής με το συνολικό προϋπολογισμό της παραγωγής (στη λογική ότι η αμοιβή είναι το ποσό που περισσεύει από τον προϋπολογισμό για σκηνικά και κοστούμια)
· ανάθεση στο σκηνογράφο/ενδυματολόγο καθηκόντων που δεν αντιστοιχούν στην ορθή επαγγελματική πρακτική και χωρίς καμία πρόσθετη αμοιβή ή αποζημίωση
Αντί να βελτιώνεται και να εκσυγχρονίζεται το πλαίσιο παρατηρείται μια οπισθοδρόμηση. Εκτός από τις απολαβές που μειώνονται ραγδαία σε απόλυτους αριθμούς, το θεσμικό πλαίσιο και η θεσμική αναγνώριση (πνευματικά δικαιώματα) της συμβολής του σκηνογράφου στην θεατρική δημιουργία είναι εντελώς υποβαθμισμένη. Παρατηρείται συνεχής απαξίωση του ρόλου και του επαγγελματικού στάτους του σκηνογράφου και δεν λείπουν τα φαινόμενα ακόμα και σε καλλιτεχνικό επίπεδο να αμφισβητείται η ίδια ή αναγκαιότητα της ύπαρξης του σκηνογράφου σε μια θεατρική παραγωγή.
Εντοπίσαμε ιδιαίτερα τις δυσμενείς συνθήκες στις οποίες καλούνται να δουλέψουν και να δημιουργήσουν οι νεότεροι συνάδελφοι που είναι και πιο ευάλωτοι στις πιέσεις. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι μόνο με συλλογικό τρόπο και συναδελφική αλληλεγγύη μπορούμε να θέσουμε αποτελεσματικά και με συνέπεια τα ζητήματα που μας απασχολούν και να αναζητήσουμε λύσεις.
Μέσα στην ζοφερή αυτή συγκυρία, απαιτώντας να ληφθούν άμεσα μέτρα για την επιβίωσή μας, εκφράζουμε τη θέληση και την αποφασιστικότητά μας να θέσουμε συλλογικά για συζήτηση αλλά και να προβάλλουμε όλα αυτά τα ζωτικής σημασία θέματα και προβλήματα. Με το τέλος της κρίσης θα επιδιώξουμε να φέρουμε τη συζήτηση στο κέντρο της θεατρικής κοινότητας της Κύπρου, στους θεσμικούς και πολιτειακούς φορείς υπεύθυνους για τη θεατρική ανάπτυξη και δημιουργία και θα καλέσουμε όλους αυτούς τους εταίρους να λάβουν θέση. Είμαστε πεπεισμένοι πως από μια τέτοια συζήτηση, ζύμωση ιδεών, δημοκρατικό διάλογο και αντιπαράθεση ο μόνος ωφελημένος θα είναι η κυπριακή θεατρική δημιουργία, το κυπριακό θέατρο και οι άνθρωποί του συνολικά.
Τη διακήρυξη υπογράφουν οι σκηνογράφοι/ενδυματολόγοι Κωνσταντίνα Ανδρέου, Άντης Παρτζίλης, Μαρίζα Παρτζίλη, Θέλμα Κασσουλίδου, Σόσε Εσκιτζιάν, Γιώργος Γιάννου, Εδουάρδος Γεωργίου, Μαρίνα Χατζηλουκά, Ελένη Ιωάννου, Λυδία Μανδρίδου, Κρίστη Πολυδώρου, Λίζα Τσουλούπα.
