Η επιλογή γίνεται περισσότερο ως αφορμή για μια αναπόληση κι έναν απολογισμό και λιγότερο ως αυστηρή ιεράρχηση. Αυτό εξάλλου είναι κάτι καθαρά υποκειμενικό. Περιλήφθηκαν οι παραστάσεις που ανακαλούσε πιο αβίαστα η μνήμη του γράφοντος, για οποιονδήποτε λόγο, δεδομένου ότι τις έχει παρακολουθήσει. Συνεπώς, η χρονική εγγύτητα ίσως προσφέρει ένα πλεονέκτημα. Ο όγκος των προτάσεων είναι τόσο μεγάλος και ποικίλος που οποιοσδήποτε θα μπορούσε να συντάξει μια λίστα εντελώς διαφορετική. Η παράθεση γίνεται με χρονολογική σειρά.
Το «Stallerhof» του Φραντς Ξάβερ Κρετς, που παρουσιάστηκε το 2014, ήταν μια γόνιμη λεμεσιανή σύμπραξη της ΕΘΑΛ με την ομάδα One/ Off. Και η πιο επιτυχημένη καλλιτεχνικά πρόταση του θεάτρου της Λεμεσού για την περίοδο, κατακτώντας μάλιστα τέσσερα βραβεία και έξι υποψηφιότητες. Η Μαρία Κυριάκου υπέγραψε μια υποβλητική και λεπτοδουλεμένη σκηνοθεσία κι εισηγήθηκε νέους δρόμους για τη θέαση σκληρών και ακανθωδών κοινωνικών ζητημάτων, ευτυχώντας να αποσπάσει από τους συνεργάτες της αξιομνημόνευτες ερμηνευτικές και λοιπές σκηνικές επιδόσεις.
Το φθινόπωρο του 2014 ο Τάκης Τζαμαργιάς παρουσίασε στον ΘΟΚ το «Τρίτο Στεφάνι». Όπλα της υπερτρίωρης παράστασης ο καταιγιστικός ρυθμός που ζωντάνεψε την ατμόσφαιρα του εμβληματικού μυθιστορήματος του Κώστα Ταχτσή και η εξισορροπημένη πολυπρόσωπη διανομή, προεξάρχουσας της Αννίτας Σαντοριναίου σε μια από τις κορυφαίες στιγμές της πορείας της. Πάλλονταν ολοζώντανες όλες οι ουλές που άφησε η Ιστορία στο κορμί της μικροϊστορίας, αλλά κι αυτές που άφησαν οι μικρές καθημερινές τραγωδίες στο κορμί της ελληνικής συλλογής περιπέτειας.
Η παραγωγή «Μια γιορτή στου Αλ Νουρί» στη Σκηνή 018 του ΘΟΚ παρουσιάστηκε το 2015 προσφέροντας ένα ευχάριστο όσο και υπεύθυνο δίωρο σεμινάριο ηθικής, κοινωνικής και πνευματικής διαπαιδαγώγησης για παιδιά και ενήλικες. Χωρίς απλουστεύσεις, η παράσταση που σκηνοθέτησε ο Βασίλης Κουκαλάνι με το έργο του Φόλκερ Λούντβιχ άγγιξε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα στην παγκόσμια ατζέντα: την προκατάληψη απέναντι στους μετανάστες. Ίσως η πιο ουσιαστική θεατρική πρόταση για παιδιά κατά τη δεκαετία.
Το καλοκαίρι του 2016 οι φτωχοδιάβολοι της πρωτοεμφανιζόμενης κυπριακής ομάδας Φτωχολογιά άφησαν άφωνο το κοινό παρουσιάζοντας μια παράσταση που στήθηκε την τελευταία στιγμή κόντρα σε πολλές αντιξοότητες κι ήρθε να βγάλει ασπροπρόσωπο το Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος. Ο Πλούτος αποτέλεσε το σκηνοθετικό ντεμπούτο του υπεράνω υποψίας Κώστα Σιλβέστρου και ορόσημο μιας νέας εποχής για το κυπριακό θέατρο, πιο διεκδικητικής για τους νέους δημιουργούς. Η Φτωχολογιά ανανέωσε την κλονιζόμενη σχέση του θεατρόφιλου κοινού με το αριστοφανικό πνεύμα.
«Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου» ήρθε στη ζωή μας το φθινόπωρο του 2016 και διήρκεσε για δύο σεζόν, όντας η πιο πολυπαιγμένη παράσταση της περιόδου. Ανέβηκε από τη Σκηνή 018, παρουσιάστηκε σε σχολεία, αλλά ξεκάθαρα ήταν μια πρόταση για όλη την οικογένεια κι όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ο Τάκης Τζαμαργιάς ακολούθησε την Άλκη Ζέη στο άνετο τέμπο της, επιτρέποντας στον «Πέτρο» να μάς παρασύρει στον συναρπαστικό του περίπατο, μακριά από τη σοβαροφάνεια των ενηλίκων και κοντά σε μια οπτική που εναλλάσσεται με το παιδικό βλέμμα.
Το φθινόπωρο του 2016, η ομάδα Alpha Square έφερε εις πέρας την πιο αποτελεσματική σκηνικά πρότασή της, το «Κωδικός Κόκκινο» (A Few Good Men). Έχοντας εξασφαλίσει λαμπερή διανομή, ο Ανδρέας Αραούζος εστίασε στους πυκνογραμμένους διαλόγους, διατηρώντας έναν καταιγιστικό μεν, αλλά ομαλό ρυθμό δράσης, που δεν άφηνε τον θεατή να πάρει ανάσα. Εξαίρετο το συνολικό στήσιμο στο Μελίνα Μερκούρη, καθώς Ανδρέας Τσέλεπος και Βαρνάβας Κυριαζής πετούσαν σπίθες και ειδικά τον δεύτερο θα τον φθονούσε κι αυτός ακόμη ο Τζακ Νίκολσον.
Το φθινόπωρο του 2016 ο Αιμίλιος Χαραλαμπίδης μετέτρεψε το βιβλίο της Νίκης Μαραγκού με 18 γυναικείες αφηγήσεις σε μια θεατρική παράσταση-βίωμα, τονίζοντας με τον βαθύ και συγκινητικό τρόπο που μόνο το θέατρο μπορεί τη σχέση της ατομικής ιστορίας με τη συλλογική μνήμη. Οι «Αφηγήσεις γυναικών» ήταν φωνές υπαρκτών προσώπων της διπλανής πόρτας που βρήκαν τον κελαρυστό τους αντίλαλο στις μεσοτοιχίες του Αρχοντικού Ιεροδιακόνου στους Άγιους Ομολογητές, υπό φυσικό φωτισμό, για να βιωθούν ως ενιαία κραυγή από το μέλλον.
Σημείο αναφοράς για τις εκδηλώσεις της ΠΠΕ 2017, αλλά και για τη μελέτη του αρχαίου δράματος αποτέλεσαν οι Τρωάδες που δίδαξε ο Θόδωρος Τερζόπουλος και έζησαν –όσοι πρόλαβαν- στις δύο συλλεκτικές παραστάσεις στο Αρχαίο Ωδείο Πάφου. Στη σκιά του θανάτου του Γιάννη Κουνέλλη και του ναυαγίου των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, συντελεστές από διάφορες μοιρασμένες πόλεις παλλόντουσαν σαν ενιαίο σώμα σε μια αεικίνητη, σωματική, ηλεκτρισμένη πρόταση- εμπειρία ζωής, με τη Δέσποινα Μπεμπεδέλη να συμμετέχει στο εγχείρημα με τη δίψα και το δέος πρωτάρας.
Η πρόταση του Άρη Μπινιάρη πάνω στους Πέρσες του Αισχύλου αντιμετωπίστηκε με μεγάλη δυσπιστία λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες ανατέθηκε στον ΘΟΚ κι αυτό είχε επιφέρει μεγάλο εκνευρισμό πέριξ του οργανισμού. Ωστόσο, έμελλε να ενθουσιάσει το κοινό της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας, φέρνοντας μεγάλη ανακούφιση και μπαίνοντας στη «βιτρίνα» των ιστορικών επιτευγμάτων του οργανισμου. Ο νεαρός σκηνοθέτης μελέτησε βαθιά το κείμενο, αποτολμώντας παράλληλα μια προσέγγιση που έμοιαζε tabula rasa. Εστίασε στη μουσική φύση του κειμένου, πέτυχε μια παροιμιωδώς ομαδική δουλειά, με τον κοχλάζοντα Χορό να κυριαρχεί σκηνικά και την Καριοφυλλιά Καραμπέτη να παραδίδει μια δωρική όσο και ερμηνευτικά και κινησιολογικά άριστη εργασία.
Το πιο «αδικημένο» ίσως εγχείρημα της δεκαετίας, καθώς για μια σειρά από λόγους δεν ανέβηκε για αρκετό αριθμό παραστάσεων, και «κάηκε» εμπορικά από την ίδια του τη φιλοδοξία. Το «Minetti», του Τόμας Μπέρνχαρντ, έργο-φόρος τιμής στην «τερατώδη τέχνη του θεάτρου», ανέβηκε το 2017. Ο Θανάσης Γεωργίου ανέλαβε τη σκηνοθεσία και τον κομβικό ομώνυμο ρόλο του παντοτινού πρωταγωνιστή που αγναντεύει αντι-δραματικά τη ματαιότητα της ζωής και την αυτοαναφορικότητα της τέχνης. Αποτέλεσμα επιβλητικό σε κάθε του πτυχή, τόσο που ένιωθες ότι ξεπερνά τη θεατρική μας πραγματικότητα.
* Η λίστα θα μπορούσε κάλλιστα να περιλαμβάνει προτάσεις όπως η «Νέα Τάξη Πραγμάτων» του Πάρι Ερωτοκρίτου (2011), η «Υπόσχεση» του Τάκη Χριστοφάκη (2011), το «In Camera» του Στέφανου Δρουσιώτη (2011), το «Πιτσιμπούργκο» του Αιμίλιου Χαραλαμπίδη (2012), το «Evelyn Evelyn» της Paravan Proactions και της Λέας Μαλένη (2012), το «Γάλα» του Μηνά Τίγκιλη (2016), το «Love and Information» της Αθηνάς Κάσιου, την «Κλυταιμνήστρα ή το Έγκλημα» του Μάριου Μεττή για τη συγκινητική επιστροφή της Τζένης Γαϊτανοπούλου (2017) κ.π.ά.
Φιλgood, τεύχος 253
