Με γεωλογικό υπόβαθρο και βαθιές προσωπικές αναζητήσεις, τα έργα της Μαρίνας Ολυμπίου συνθέτουν κάτι περισσότερο από ένα πίνακα ή ένα γλυπτό: χωρίς να περιορίζονται μόνο στην αισθητική ή την αναπαράσταση, αλλά λειτουργώντας ως μία βαθιά υπαρξιακή και πολιτισμική έρευνα γύρω από το τι σημαίνει να ζει κανείς μέσα στον κόσμο, να τον παρατηρεί, να τον διασχίζει και να τον αφουγκράζεται.
«Στον πυρήνα της σκέψης μου βρίσκεται η αντίληψη ότι ο κόσμος, όπως και το σύμπαν, είναι ένας ζωντανός οργανισμός σε συνεχή κίνηση και μεταβολή, που βρίσκεται σε αιώνια ενεργειακή δράση. Σκέφτομαι έτσι τον χρόνο ως μία έννοια πολύ μεγαλύτερη από τη δική μου ανθρώπινη ζωή»…
Η δύναμη που αντλεί από τη γη και την ύλη της θυμίζει ότι ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε μια φορά για πάντα, αλλά συνεχίζει να δημιουργείται κάθε μέρα μέσα από τη ζωή και τη ζωγραφική. Ο χρόνος δεν είναι γραμμικός ούτε περιορίζεται στη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής. Είναι γεωλογικός, κοσμικός, αρχέγονος. Εκτείνεται από τη γέννηση της ύλης μέχρι τις σημερινές κοινωνίες, περνώντας μέσα από στρώματα πέτρας, απολιθώματα, μύθους και πολιτισμούς. Μέσα σε αυτή τη μακρά διάρκεια, η τέχνη αποκτά έναν ξεχωριστό ρόλο: γίνεται ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος συνομιλεί με τον χρόνο και προσπαθεί να τον κατανοήσει.
Η έννοια του χρόνου παραμένει κεντρική σε όλο το έργο της Μαρίνας Ολυμπίου. «Ο χρόνος διαστέλλεται και συστέλλεται μέσα από τη ζωγραφική και την αφήγηση. Αυτή είναι η δύναμη της τέχνης: ένα έργο μπορεί να περιέχει αιώνες μνήμης ή να σταματήσει μια στιγμή για πάντα. Κάθε υλικό κουβαλά τη δική του ιστορία, τον δικό του χρόνο. Η τέχνη γίνεται έτσι ένα μέσο επαναπροσδιορισμού της ύπαρξης και μια πράξη αντίστασης απέναντι στη φθορά, τη λήθη και την καταστροφή.
«Ζωγραφίζω για να εξασκώ το μυαλό μου και να μπορώ η ίδια να ανακαλύπτω τη ζωή ξανά. Από τις πρώτες πέτρες που σκάλισα μέχρι τα έργα ζωγραφικής μου με απασχολεί το μέσα, όχι το έξω. Δεν θέλω να σου δείξω αυτό που φαίνεται. Το βλέπεις»…
Κι αυτό γιατί η ζωγραφική, για την Μαρίνα Ολυμπίου, είναι πιο αληθινή από την πραγματικότητα. Η μαγεία της βρίσκεται στο γεγονός ότι κάθε επισκέπτης ανακαλύπτει το δικό του μοναδικό τοπίο μέσα στην εικόνα. Η εικαστικός, από πολύ νωρίς, ένιωσε να ενώνεται με τη Γη, τις πέτρες και τα χρώματα της φύσης, κάνοντας περιπάτους στα βουνά με τους παππούδες της στα Λύμπια και τον Πολλίστιπο. Τα πρώτα της σχέδια γεννήθηκαν από ορυκτές χρωστικές, κιμωλίες και πετρώματα που έβρισκε στο χώμα.
Αυτή η πρωταρχική επαφή με την ύλη δεν λειτούργησε απλώς ως ερέθισμα, αλλά διαμόρφωσε έναν ολόκληρο τρόπο σκέψης για τον άνθρωπο, το χρώμα, το μεταβαλλόμενο τοπίο και την αρχιτεκτονική. «Πιστεύω ότι ερχόμαστε στη γη για να γίνουμε περιηγητές, για να ανακαλύψουμε. Γεννήθηκα στην Κύπρο και νιώθω ευλογημένη γι’ αυτό.
Μέχρι σήμερα, όταν επισκέπτομαι τα μεταλλεία και ανακαλύπτω νέα απολιθώματα που περιγράφουν προηγούμενες γεωλογικές εποχές, νιώθω κάτι παραπάνω από ευτυχισμένη».
Η χρήση των υλικών στο έργο της δεν είναι τυχαία. Ορυκτά χρώματα, χώμα, πέτρα, κρύσταλλοι λειτουργούν ως φορείς νοήματος. Η διαδικασία συλλογής των χρωμάτων από μεταλλεία και φυσικούς τόπους μετατρέπεται σε τελετουργία.
Η ζωγραφική πράξη αποκτά έτσι έναν αρχέγονο χαρακτήρα, παρόμοιο με εκείνον των πρώτων ανθρώπων που προσπάθησαν να εξηγήσουν τον κόσμο μέσα από σύμβολα και εικόνες. «Κάθε πινελιά φέρει την πνευματικότητα της χειρονομίας μιας γυναίκας, μια συνάντηση σώματος και ύλης που φαίνεται τυχαία αλλά είναι βαθιά στοχαστική. Είναι ένας διάλογος ανάμεσα στο πνεύμα και το σώμα, όπως τον περιέγραφαν φιλόσοφοι όπως ο Ντελέζ, ο Νίτσε και ο Μπεργκσόν».
«Στόχος του έργου μου είναι να αναδυθούν οι αθέατες όψεις του. Ζωή και Θάνατος, Φύση και Κοινωνία, Αγάπη και Μοναξιά αποτελούν τους βασικούς άξονες της έρευνάς μου. Το έργο μου λειτουργεί ως ένα επίμονο «μίλα» για την τέχνη, απέναντι στην απαξίωση της θέασης και τη δικτατορία της εικόνας»…
Στα 17 της έφυγε για σπουδές στο Παρίσι, όπου παράλληλα διατηρούσε εργαστήριο, δημιουργώντας γλυπτά, σχέδια και κοσμήματα. Το 1989 πραγματοποίησε την πρώτη της έκθεση στο Παρίσι. Η δημιουργία κοσμημάτων, το σκάλισμα μαρμάρων και οι πρώτες γλυπτικές μορφές εμπνευσμένες από τη μυθολογία αποτέλεσαν όχι μόνο μέσα επιβίωσης, αλλά και τρόπους εμβάθυνσης στη σχέση ύλης και νοήματος.
Σταδιακά, μέσα από την επαφή με γκαλερί, συλλέκτες και διαφορετικούς πολιτισμούς, το έργο της άρχισε να αποκτά έναν καθαρά διεθνή χαρακτήρα, χωρίς να χάνει ποτέ τις ρίζες του.
Η εικαστική της πορεία ακολούθησε την αντίστροφη ιστορική διαδρομή των μέσων: ξεκίνησε με ζωντανά δρώμενα, εγκαταστάσεις πολυμέσων και βιντεοέργα (1992–1998), για να επιστρέψει σταδιακά στη ζωγραφική και στην αναζήτηση της ύλης. Έργα της παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, στο Centre Georges Pompidou, στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Μπορντό, στη γκαλερί Renos Xippas στο Παρίσι και στη Lehmann Maupin Gallery στη Νέα Υόρκη.
Η επιστροφή της στην Κύπρο, τη δεκαετία του 1990, σηματοδότησε μια στροφή προς τη σιωπή και την εσωτερικότητα. Εκεί, μέσα από την ώχρα, την κόκκινη γη και τις μνήμες της προϊστορίας, επανήλθε σε μια πιο άμεση σχέση με την ύλη. Η δημιουργία γίνεται για την Μαρίνα τρόπος επιβίωσης και επαναγέννησης. Όπως η ίδια πιστεύει, ο άνθρωπος δεν γεννιέται μόνο μία φορά – μπορεί να ξαναγεννηθεί μέσα από τη δημιουργία.
«Αισθάνομαι γυναίκα και μ’ αυτή την αίσθηση περιγράφω τον κόσμο, τον πολιτισμό, τη γη, τις πέτρες, την ιστορία και ό,τι συνάντησα στον δρόμο»…
Το ταξίδι αποτελεί βασικό άξονα της καλλιτεχνικής της σκέψης, όχι όμως ως εμπειρία, αλλά ως πράξη γνώσης και ενσυναίσθησης. Με οδηγό τη γεωλογία, η Μαρίνα Ολυμπίου έχει διασχίσει χώρες και ηπείρους, αναζητώντας κοινά πετρώματα, κοινές συντεταγμένες, κοινές μνήμες, τα οποία δημοσιεύει στο βιβλίο της «Το Μανιφέστο μιας Γυναίκας στον Κόσμο»: από το Τρόοδος έως τις Άνδεις, από την Κύπρο έως το Περού και τη Βολιβία, η πέτρα, το νερό και το μέταλλο λειτουργούν ως συνδετικοί κρίκοι ανάμεσα σε πολιτισμούς φαινομενικά απομακρυσμένους.
Η γεωλογία αποκαλύπτει ότι ο κόσμος είναι ένας – και η τέχνη φωτίζει αυτή την ενότητα.
Ιδιαίτερη θέση στο έργο της κατέχει η έννοια της γυναίκας, όχι ως μεμονωμένης μορφής, αλλά ως καθολικού συμβόλου.
Η Μαρίνα Ολυμπίου εστιάζει στις «άγνωστες γυναίκες»: σε εκείνες που δεν κατέγραψε η επίσημη ιστορία, αλλά που κράτησαν τον κόσμο όρθιο μέσα από την καθημερινή τους πάλη. Αυτές οι γυναίκες συναντώνται στα χωράφια, στα βουνά, στα μεταλλεία, στις λάσπες και στα ποτάμια. Γυναίκες που εργάζονται, γεννούν, επιβιώνουν, μεταφέρουν τη ζωή στους ώμους τους.
«Οι γυναίκες στο έργο μου είναι η αναζήτηση της ίδιας της ύπαρξής μου», λέει η ίδια. «Μιλάω πάντοτε για τις άγνωστες γυναίκες. Σε κάθε έργο μου. Και στο βιβλίο μου. Σε κάθε χώρα υπάρχει μία γυναίκα που δεν γνωρίζω και την ακολουθώ.
Η γυναίκα εμφανίζεται ως γη, ως πέτρα, ως μήτρα, ως φορέας ζωής και μνήμης. Είναι παρούσα σε όλες τις εποχές και τους πολιτισμούς, συχνά αόρατη, συχνά καταπιεσμένη, αλλά πάντα ανθεκτική».
Μέσα από το έργο της, η Μαρίνα Ολυμπίου θέτει καίρια ερωτήματα για την ισότητα, τη δικαιοσύνη και τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο. Η γυναικεία μορφή γίνεται σύμβολο όχι μόνο της γονιμότητας, αλλά και της αντίστασης, της μνήμης και της συνέχειας.
«Κι αν μιλούσαμε περισσότερο για αγάπη, ο κόσμος θα γινόταν καλύτερος…»
Τελικά, το έργο της Μαρίνας Ολυμπίου είναι μια πρόσκληση να περπατήσουμε πάνω στις ροές και τα χρώματα του κόσμου, να αγαπήσουμε τη γη, τις πέτρες, τα βουνά και τους ανθρώπους. Να δούμε την τέχνη όχι ως πολυτέλεια, αλλά ως αναγκαίο εργαλείο κατανόησης και αλλαγής. Σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από ανισότητες, καταστροφή και αποξένωση, η τέχνη γίνεται φορέας ελπίδας, μνήμης και αγάπης.
Γιατί, όπως υποστηρίζει το έργο της, αν μιλούσαμε περισσότερο για αγάπη – και αν μαθαίναμε να βλέπουμε τον κόσμο με μεγαλύτερη ευαισθησία – ο κόσμος θα μπορούσε πράγματι να αλλάξει.
«Η ζωγραφική μου είναι μια ελαφράδα, μια βεβαιότητα πως υπάρχει στη ζωή αυτή η θεμελιώδης καλοσύνη με την οποία μπορείς να χορέψεις και που όλοι μπορούν να πάρουν μέρος στο χορό αυτό. Έχω εφεύρει μια γλώσσα δική μου, μια γλώσσα αγάπης. Γιατί η ζωγραφική είναι σαν την αγάπη. Η αγάπη σου δίνει δύναμη, συντρίβει το έμφυτο μίσος και την προκατάληψη. Σε ολοκληρώνει και ολοκληρώνει τη ζωή σου. Μόνο για χάρη της ζωγραφικής μπορώ να προβλέψω τα ουσιώδη και να παραδώσω τον χρόνο μου. Ας μην ξεχνάμε: ο Νίτσε είπε ότι οι ποιητές ψεύδονται ανερυθρίαστα. Βγες στον κόσμο και ανακάλυψε τη ζωή».
Έργα της Μαρίνας Ολυμπίου, παρουσιάζονται μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου στο 3F HOME INTERIOR, στη Λεμεσό, κάτω από τον τίτλο «I see Art as a way to change the world». Τηλ. 25942580.
Ελεύθερα, 01.02.2026
