Ήταν θέμα χρόνου να πληρώσει (και με τόκο) ο ΣΥΡΙΖΑ το τιμολόγιο που καλούνται να ξοφλήσουν όσα κόμματα βρεθούν στη δυσχερή θέση να κρίνονται για όσα έκαναν αλλά κυρίως για όσα δεν έπραξαν. Η «πρώτη φορά αριστερά» του 2015 εξακολουθεί να στοιχειώνει τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος ανήλθε στην εξουσία με σύνθημα να σχίσει τα μνημόνια και εν τέλει υποχρεώθηκε να υπογράψει μια δανειακή σύμβαση πολύ πιο επώδυνη για τον ελληνικό λαό. Υπάρχουν αρκετά άλλα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν τη διάσταση λόγων και έργων κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, αλλά η πολιτική κυβίστηση, που κατέκτησε μια θέση στο πολιτικό λεξικό με το λήμμα «kolotumba», είναι ίσως η χειρότερη κληρονομιά που αφήνει η τετραετία.
Παραδείγματα διάστασης λόγων και έργων υπάρχουν και για πολλές άλλες πολιτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα όσων καταλάβουν την εξουσία και δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των πολιτών και παραμένουν ασυνεπείς έναντι των υποσχέσεών τους. Τα ίδια και χειρότερα έπαθαν οι Αντώνης Σαμαράς, Γιώργος Παπανδρέου και πολλοί άλλοι πολιτικοί. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην επικράτεια της Ελλάδας και ασφαλώς δεν είναι αποκλειστικότητα είτε των δεξιών, είτε των αριστερών. Συνεπώς, δεν είναι θέμα απειρίας εξαιτίας της «πρώτης φοράς».
Η απρόσμενα ευρεία νίκη της Νέας Δημοκρατίας και ο προσωπικός θρίαμβος του Κυριάκου Μητσοτάκη μπορούν να ερμηνευτούν ποικιλοτρόπως. Από τις αναλύσεις των ειδικών προκύπτει όμως το συμπέρασμα ότι ο βασικός λόγος της σαρωτικής επικράτησης του κυβερνώντος κόμματος και του πρωθυπουργού είναι ότι έπεισαν ότι έχουν σχέδιο με προσανατολισμό και στόχευση. Αντιθέτως ο ΣΥΡΙΖΑ περιδινήθηκε στις εσωτερικές ατζέντες των διάφορων πολιτικών τάσεων και προσώπων, που δεν επιτρέπουν τη διατύπωση ενός συγκροτημένου λόγου και ενός σαφούς πολιτικού προγράμματος διακυβέρνησης. Απόλυτα συνθήματα «να φύγει η δεξιά» (ή η αριστερά) μπορεί να ηχούν καλά στα αυτιά όσων γοητεύονται από διλήμματα τύπου «εμείς ή εκείνοι», «οι καλοί και οι κακοί» κ.ο.κ.) αλλά δεν συγκινούν τους προβληματισμένους πολίτες που απαιτούν ρεαλιστικά μηνύματα και εφαρμόσιμες προτάσεις.
Αν έρθουμε στα δικά μας, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι το πολιτικό και κοινωνικό διακύβευμα «πρώτη φορά Αριστερά», που δοκιμάστηκε στην Κύπρο την πενταετία 2008-2013, εξακολουθεί να κυνηγά το ΑΚΕΛ, το οποίο δέκα χρόνια μετά την απομάκρυνσή του από την εξουσία προσπαθεί να βρει τα πατήματά του στο νέο πολιτικό περιβάλλον.
Σε λίγες μέρες ο Στέφανος Στεφάνου συμπληρώνει δύο χρόνια στο πηδάλιο του ΑΚΕΛ, μετά που διαδέχθηκε τον Αντρο Κυπριανού. Είμαι σίγουρος ότι εάν ρωτήσετε και τους δύο θα σας πουν ότι είναι εύκολο να είσαι στην αντιπολίτευση και να παραδίδεις μαθήματα πολιτικής συμπεριφοράς, χρηστής διοίκησης και αποτελεσματικής διακυβέρνησης αλλά τα δύσκολα αρχίζουν όταν πρέπει να πάρεις αποφάσεις, πολλές από τις οποίες είναι αντιδημοφιλείς, ιδιαίτερα σε περίοδο οικονομικής στενότητας.
Πολύ σύντομα στο ΑΚΕΛ θα προωθηθούν κάποιες καταστατικές αλλαγές με στόχο να βοηθήσουν προσπάθεια του κόμματος να αυξήσει τα ερείσματά του στην κοινωνία, να γίνει πιο αποτελεσματικό, πιο αποδεκτό, πιο σύγχρονο και πολλά άλλα, τα οποία ακούγονται απλά αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολα.
Όσοι γνωρίζουν το ΑΚΕΛ λένε ότι η πιο μεγάλη πρόκληση είναι ο συγκερασμός των δύο κόσμων που συνυπάρχουν εντός του. Από τη μια είναι εκείνοι που θέλουν το κόμμα να παραμένει πιστό στον μαρξισμό-λενινισμό και από την άλλη βρίσκονται όσοι λένε ότι το AKEΛ πρέπει να βαδίσει στο δρόμο της σοσιαλδημοκρατίας και να καλύψει το χώρο του κέντρου ακόμη και τις παρυφές της δεξιάς. Κατά τη γνώμη μου η μεγάλη πρόκληση για το ΑΚΕΛ είναι να διαλύσει τη σκιά της αμφιβολίας για θέματα οικονομίας. Αυτό πολύ δύσκολα θα γίνει εάν από τη μια θα ευαγγελίζεται τον εκσυγχρονισμό και από την άλλη θα οραματίζεται ένα συγκεκριμένο οικονομικό μοντέλο που δεν μπορεί να λειτουργήσει στο παγκόσμιο σύστημα διακυβέρνησης.
Ο Αλέξης Τσίπρας είχε τη ψευδαίσθηση ότι σχίζοντας το μνημόνιο η ελληνική κρίση θα μπορούσε να βοηθήσει την ίδια την Ευρώπη να πάρει το «σωστό δρόμο». Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Αν μελετούσε καλύτερα την περίπτωση της Κύπρου ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα κατέφευγε σε επικίνδυνους βαρουφακισμούς. Ακόμη κι αν δεν ήθελε τη συμβουλή του μακαρίτη Δημήτρη Χριστόφια, με τον οποίο είχε την ίδια ιδεολογική αφετηρία, τουλάχιστον ας μάθαινε από το πάθημα του δεξιού Νίκου Αναστασιάδη, στον οποίο οι ομοϊδεάτες του εταίροι μας, έδειξαν με πολύ άκομψο τρόπο πώς ακριβώς δουλεύει το σύστημα και πόσο ακριβά είναι τα τιμολόγια που εκδίδει. Και μάλιστα με τόκο.
