Το εργαστήριο για το φυσικό αέριο που οργανώθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας στις 29 και 30 Μαϊου άφησε μια γλυκόπικρη γεύση.
Από τη μια ήταν η σχεδόν ταυτόχρονη κατάθεση από την κοινοπραξία του Αφροδίτη ενός αναθεωρημένου σχεδίου ανάπτυξης του κοιτάσματος, με αποδέκτη του αποθέματος την αιγυπτιακή αγορά και το τερματικό υγροποίησης Ίντκου για εξαγωγές, κίνηση που εκτιμήθηκε από πολλούς πως ισοδυναμεί με απόρριψη της πρόθεσης της κυπριακής Κυβέρνησης να εξετάσει την πιθανότητα αξιοποίησης μέρους του κοιτάσματος για υγροποίηση στην Κύπρο, μαζί με αέριο από το Ισραήλ.
Από την άλλη, ήταν η δήλωση του υπουργού Ενέργειας ότι στο πλαίσιο του εργαστηρίου εκφράστηκε από εταιρείες στο Ισραήλ -απ’ ό,τι ακούμε και από εταιρείες ευρωπαϊκές- για συνεργασία με τις κυβερνήσεις Κύπρου και Ισραήλ, ώστε με αγωγό να μεταφέρεται στο Βασιλικό, στη βάση μακροχρόνιου συμβολαίου, φυσικό αέριο από την ισραηλινή παραγωγή, για να χρησιμοποιείται στην παραγωγή φθηνότερου ηλεκτρισμού.
Πολλοί διερωτούνται -η απορία εκφράστηκε και μέσα από δηλώσεις αξιωματούχων του ΔΗΣΥ- αν υπάρχει προοπτική απόσβεσης τέτοιων επενδύσεων (καθώς είναι σε εξέλιξη και το τερματικό LNG), από τη στιγμή που ως χώρα της ΕΕ η Κύπρος είναι υποχρεωμένη να επιταχύνει προς την πράσινη μετάβαση και την περαιτέρω αξιοποίηση των ΑΠΕ. Γιατί λοιπόν να μην επενδύσουμε σήμερα «μια και καλή» στις ΑΠΕ, αντί να ξοδέψουμε λεφτά και χρόνο «παράκαιρα» στην αξιοποίηση του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή; Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η απορία πολλών.
Η ανάγκη να επενδύσει η Κύπρος σε υποδομές για ταχύτερη και μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στην παραγωγή ρεύματος είναι πανθομολογούμενη. Αλλιώς δεν γίνεται. Όπως και η ολοκλήρωση επιτέλους του έργου της διασύνδεσης με το δίκτυο της Ελλάδας ή και αυτό του Ισραήλ. Μόνο που είναι επίσης παραδεκτό σχεδόν απ’ όλους πως οι επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση δεν μπορούν να γίνουν βραχυπρόθεσμα (σύστημα αποθήκευσης, επέκταση δικτύου, εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, διασύνδεση). Μια πενταετία γεμάτη και αν.
Μήπως όμως μπορούν να γίνουν γρήγορα οι επενδύσεις για φθηνό φυσικό αέριο, μπας και γλυτώσουμε μερικές δεκάδες εκατομμύρια από ρύπους ετησίως; Ούτε αυτό είναι δυνατό. Με εξαίρεση το τερματικό LNG, που ακόμα και αν λειτουργήσει δεύτερο εξάμηνο του ’24, δεν ξέρουμε ούτε πόσο θα μας στοιχίσει τελικά μέσα από αξιώσεις και διαιτησίες που είναι σε εξέλιξη, ούτε αν θα είναι -και πόσο- συμφέρουσα η τιμή του LNG που θα εξασφαλίσει η ΔΕΦΑ.
Από την στιγμή όμως που αναγνωρίζεται από πολλούς στην ΕΕ η διαφαινόμενη ανάγκη το φυσικό αέριο (ως καύσιμο γέφυρα) να κρατηθεί στην ευρεία κατανάλωση για πολλά χρόνια ακόμα (δεκαετίες), η κυπριακή Κυβέρνηση θεωρεί πως υπάρχει χρόνος και αξίζει τον κόπο να εξαντληθεί η προσπάθεια για φθηνό αέριο από το Ισραήλ ή και από το Αφροδίτη, αν δελεαστεί επαρκώς η Chevron.
Υπό αυτά τα δεδομένα, μακάρι η επίσκεψη Παπαναστασίου στο Ισραήλ να κρατήσει ζωντανές τις όποιες προοπτικές για επωφελή συνεργασία το ταχύτερο.
