Καλές εντυπώσεις άφησε το πακέτο μέτρων της Κυβέρνησης για αντιμετώπιση των επιπτώσεων που προκαλεί η ακρίβεια στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Η αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας από τους Moody’s πριν από μερικές εβδομάδες, διευκόλυνε την Κυβέρνηση να προχωρήσει στη λήψη των μέτρων. Παρόλο που υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση από πλευράς της Κυβέρνησης για να ανακοινώσει τα μέτρα, για τα οποία εδώ και πολλούς μήνες ασκούσαν έντονες πιέσεις τα κόμματα, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλοι φορείς, καθώς η κατάσταση για τους πολίτες είναι πολύ δύσκολη, αυτά είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρα και σε μεγάλο βαθμό στοχευμένα.
Πρόκειται για 17 μέτρα κόστους €196 εκατ., τα οποία, όπως έχει διαφανεί, ετοιμάστηκαν μετά από πολλές μελέτες, αξιολογήσεις και με τη συνεργασία των αρμόδιων υπουργείων. Μάλιστα, λήφθηκαν υπόψη οι οικονομικές δυνατότητες του Κράτους, για να μην υπάρξει εκτροπή στα δημόσια οικονομικά.
Προ ημερών, οικονομολόγοι δήλωσαν στον «Φ» πως μπορεί τα μέτρα Να δώσουν ανάσα σε χιλιάδες καταναλωτές για μερικούς μήνες, ωστόσο, όπως είπαν, αυτά είναι πληθωριστικά. Δηλαδή, θα πέσει χρήμα στην αγορά και συνεπώς οι τιμές θα αυξάνονται. Ουσιαστικά, οι κυβερνητικές αποφάσεις έρχονται σε αντίθεση με τα μέτρα νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία εδώ και 13 και πλέον μήνες προχώρησε σε 10 αυξήσεις των δανειστικών επιτοκίων για να σταματήσει την ανοδική πορεία του πληθωρισμού.
Φυσικά, όπως φάνηκε στην πράξη, η αύξηση των επιτοκίων δεν επέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς ο πληθωρισμός σε κάποιες περιόδους αυξάνεται, αν και κατέγραψε αποκλιμάκωση νωρίτερα.
Η κυπριακή οικονομία εδώ και δέκα χρόνια περνά μέσα από συμπληγάδες. Εάν εξαιρέσει κάποιος την δημοσιονομική και τραπεζική κρίση του 2013, οι επόμενες κρίσεις που ακολούθησαν, δηλαδή η πανδημία του κορωνοϊού, το Ουκρανικό και τώρα ο πόλεμος στο Ισραήλ ήρθαν από εξωγενείς παράγοντες. Πάντως, οι επιπτώσεις στην οικονομία, από τον πόλεμο που γίνεται στην γειτονιά μας, λόγω της μικρής απόστασης της Κύπρου από το Ισραήλ δεν άρχισαν ακόμη να φαίνονται.
Είναι δεδομένο πως σίγουρα η νέα πολεμική σύρραξη θα προκαλέσει νέα άνοδο στο κόστος της ενέργειας, το οποίο στην πορεία θα μετακυλησθεί και σε άλλους τομείς. Το ερώτημα, όμως, που εγείρεται είναι κατά πόσο τα συγκεκριμένα μέτρα θα μπορούν να αντιμετωπίσουν νέες επιπτώσεις.
Κατά τη συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου εξετάστηκαν οι επιπτώσεις που ίσως να έχει η Κύπρος από τον νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Μια πρώτη εκτίμηση που έγινε για τις οικονομικές επιπτώσεις που θα προκαλέσει ο πόλεμος φαίνεται πως πρώτος από όλους θα επηρεαστεί ο τομέας του τουρισμού.
Κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι η Κύπρος είχε 300 χιλιάδες τουρίστες από το Ισραήλ. Περαιτέρω, εκτιμάται ότι, θα σημειωθεί μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2% το 2023 και 0,1% το 2024, λόγω μείωσης του τουρισμού και αύξηση της τιμής του πετρελαίου.
Πέραν αυτού, ως γνωστό το Υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζει και αντισταθμιστικά μέτρα τα οποία θα εφαρμοστούν όταν τεθεί σε ισχύει η πράσινη φορολογία τους πρώτους μήνες του 2024. Συνεπώς, υπάρχουν ανοιχτά δύο άλλα μέτωπα. Η Κυβέρνηση, για να μπορέσει να ανταπεξέλθει θα πρέπει να έχει ισχυρά δημόσια οικονομικά, δηλαδή το δημοσιονομικό μαξιλαράκι θα πρέπει να είναι τέτοιο για να αντιμετωπίσει τους νέους κραδασμούς στην οικονομία.
Γι αυτό, πέραν των μέτρων στήριξης, οι επόμενες ενέργειες από το κράτος θα πρέπει να επικεντρωθούν σε εξοικονομήσεις και μειώσεις δαπανών για το 2024. Καλύτερα να μειωθούν κάποια κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό, για να έχει περιθώριο η Κυβέρνηση να αντιμετωπίσει άλλα εμπόδια που θα εμφανιστούν την επόμενη χρονιά.
