Ως επαγγελματίας της ενημέρωσης, που έχω συνηθίσει κάθε μια ώρα να ακούω ειδήσεις και διαρκώς να παρακολουθώ στο κινητό μου διεθνή και τοπικά ΜΜΕ, τώρα με την πολεμική καταστροφή στη Γάζα, δεν μπορώ παρά να κρατώ διαρκώς ανοικτές τις κεραίες της προσοχής μου και στον επικοινωνιακό πόλεμο που διαδραματίζεται ταυτόχρονα με τον ένοπλο.
Διότι είναι πιο σημαντικός ο πρώτος από το δεύτερο. Το αυτό ίσχυε και ισχύει και για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άσχετα με τις αιτίες και τους αυτουργούς της πολεμικής εκείνης σύγκρουσης που πέρασε σε δεύτερο πλάνο, μετά τη Γάζα. Πολύ δε περισσότερο ίσχυσε στους πολέμους του Κόλπου όπου είχαν απροκάλυπτα εμπλακεί και εταιρείες δημοσίων σχέσεων με πρώτη τη Hill & Knowlton που εισέπραξε τότε 11 εκατ. δολάρια για τη δημιουργία της «Citizens for a Free Kuwait» ώστε να πεισθούν οι ΗΠΑ να εισβάλουν και να απελευθερώσουν τη χώρα από το Ιράκ.
Εκείνο που οι δημοσιογράφοι έχουμε ως καθήκον είναι να μην αγνοούμε ή και να μην μετράμε αναλογικά τις απώλειες των αμάχων και την ανθρωπιστική καταστροφή.
Αυτό κατά κανόνα γίνεται από καιρού, αλλά τις τελευταίες δεκαετίες με την αλματώδη τεχνολογική ανάπτυξη των ΜΜΕ, εκείνος που έχει μεγάλη «δύναμη πυρός» στην επικοινωνία τείνει να κερδίζει και τον πόλεμο ανεξάρτητα με τα μέσα που ο ίδιος χρησιμοποιεί. Για τους ανθρώπους της δημοσιογραφίας, στο τέλος εκείνο που μετρά δεν πρέπει να είναι άλλο από τις ζωές που χάνονται στα πολεμικά πεδία.
Το είπε συγκλονιστικά ο Γιώργος Σεφέρης, το 1955, στο «Κύπρον, οὗ μ᾿ ἐθέσπισεν»: «Δακρυσμένο πουλί, στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη, που έταξαν για να μου θυμίζει την πατρίδα,, άραξα μοναχός μ’ αυτό το παραμύθι, αν είναι αλήθεια πως αυτό είναι παραμύθι, αν είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι δε θα ξαναπιάσουν τον παλιό δόλο των θεών· αν είναι αλήθεια πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια, ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος, που ωστόσο είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλίζει κουφάρια, δεν το ’χει μες στη μοίρα του ν’ ακούσει μαντατοφόρους που έρχονται να πούνε πως τόσος πόνος, τόση ζωή πήγαν στην άβυσσο για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.». Ο Σεφέρης που όντας διπλωμάτης και ποιητής και έχοντας βιώσει την καταστροφή της Σμύρνης και δύο παγκοσμίους πολέμους, ήξερε πολύ καλά ότι ένας νεκρός στον πόλεμο, είναι ένας ολάκερος κόσμος που χάθηκε ανεπιστρεπτί. Πόσο μάλλον μια γυναίκα, ένα μωρό, ένας βομβαρδισμένο σχολείο… και όντως είναι «για ένα πουκάμισο αδειανό»! Φυσικά για τις βιομηχανίες των όπλων και άλλες παρεμφερείς, δεν μετράνε ούτε τα αδειανά πουκάμισα, ούτε οι ποιητές ούτε και τα δολοφονημένα παιδάκια. Μετράει η επιβολή της δικής τους τάξης και οι πόλεμοι που είναι ακριβώς η τάξη τους. Εδώ χωράει και μετράει η αναλογικότητα τους. Στην περίπτωση της Γάζας το ακούγαμε και το διαβάζαμε στις ειδήσεις, όσο οι αριθμοί των θυμάτων το «επέτρεπαν». Όταν όμως οι νεκροί Παλαιστίνιοι έφταναν στις δέκα χιλιάδες ως αποτέλεσμα μεταξύ άλλων βομβαρδισμών νοσοκομείων, σχολείων και θρησκευτικών χώρων και η αναλογικότητα εμφανώς δεν μετρούσε πια, η επικοινωνιακή πολιτική του Τελ Αβίβ επικεντρώθηκε στην εκστρατεία επιστροφής των 220 απαχθέντων Ισραηλινών, και κυρίως στην αγριότητα κατά των θυμάτων της Χαμάς, με φιλμάκια από την επιδρομή στα κιμπούτς της 7ης Οκτωβρίου.
Θυμάται όμως σήμερα κανείς τους 800 απαχθέντες από τη CIA, στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και της εισβολής των Η.Π.Α. στο Αφγανιστάν που επακολούθησε; Θυμάται κανείς όταν ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους λειτουργώντας σαν γκάνγκστερ ολκής έστησε ένα αδιανόητο δίχτυο απαγωγών που κατέληξε στο διαβόητο Γκουαντάναμο, την πλέον παράνομη και απάνθρωπη φυλακή στην αμερικανική βάση της Κούβας. Εκεί όπου έριψε όσους θεώρησε ύποπτους για τρομοκρατία, δίχως δίκη μέχρι σήμερα, που έχουν ήδη περάσει 22 χρόνια κι όμως η φυλακή εξακολουθεί να υπάρχει, με 31 φυλακισμένους «χωρίς -όπως λέει η Ντάφνε Εβιατάρ της Διεθνούς Αμνηστείας στην Ουάσιγκτον- να έχουν κατηγορηθεί, πόσο μάλλον δικαστεί ή καταδικαστεί. Η έλλειψη αρχών δικαίου ήταν στόχος της τότε κυβέρνησης του Τζορτζ Μπους του νεότερου. Δημιούργησαν επίτηδες μια φυλακή off-shore για να θέσουν εκτός ισχύος το σύστημα δικαίου των ΗΠΑ», υποστηρίζει η Εβιατάρ. Το επικοινωνιακό τσουνάμι της «11ης Σεπτεμβρίου» υπήρξε τόσο ισοπεδωτικό που έφτασε μέχρι και σήμερα να «καλύπτει» και να «νομιμοποιεί» στη διεθνή κοινή γνώμης την πλέον απαράδεκτη μαζική επιχείρηση απαγωγής και κράτησης στην σύγχρονη ιστορία.
Από την 7η Οκτωβρίου 2023, μετά την τρομακτική επιδρομή της Χαμάς στα ισραηλινά κιμπούτς και τη σφαγή που διαδραματίστηκε εκεί, ακούγαμε συχνά τη διατύπωση του όρου αναλογικότητα ως εάν να υπάρχει μονάδα μέτρησης των φρικαλεοτήτων ή των εγκλημάτων πολέμου και κάπου ο ισραηλινός στρατός θα ισοφάριζε τα 1400 θύματα της τρομοκρατικής δράσης της Χαμάς. Τώρα όμως που ο αριθμός ουσιαστικά περνά σε δεύτερη μοίρα, αφού τα εγκλήματα πολέμου έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο καθώς όπως μετέδωσε το Sky News στο Λονδίνο, «η ανώτερη σύμβουλος κρίσεων Donatella Rovera είπε στο βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο ότι η Διεθνής Αμνηστία είχε βίντεο με χρήση λευκού φωσφόρου στη Γάζα και τον Λίβανο, καθώς και μαρτυρίες από γιατρούς στο νότιο Λίβανο» και χαρακτήρισε «σκανδαλώδη» την «αδράνεια της διεθνούς κοινότητας μπροστά σε μια καταστροφή, «μια ανθρωπιστική κρίση, αυτών των διαστάσεων», στη Νέα Υόρκη έγινε μια δήλωση από τον Γ.Γ. του ΟΗΕ μάλλον για την τιμή των όπλων: «Όλα τα μέρη πρέπει να τηρούν το διεθνές δίκαιο, το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο , συμπεριλαμβανομένων των αρχών της διάκρισης, της αναλογικότητας και της προφύλαξης. Καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο κάθε δολοφονία αμάχων». Όμως το βράδυ στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων κυριαρχούσε το βίντεο με τα μέλη της Κνεσέτ που τα είδαν φιλμάκι 45 λεπτών με τις φρικαλεότητες της Χαμάς στα κιμπούτς και δεν άντεχαν και ξεσπούσαν σε κλάματα, εξερχόμενα της αιθούσης…
