Πίσω από την καλή εικόνα της οικονομίας, όπως την προβάλλει η κυβέρνηση, υπάρχει και η πραγματική, την οποία παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα ο Μάκης Κεραυνός κατά την «Ετήσια Διάλεξη του Υπουργού Οικονομικών», που διοργανώνεται από τη Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Σημειώνω κάποιες από τις αναφορές του υπουργού Οικονομικών:
Τα χρήματα που φεύγουν από την Κύπρο είναι πολύ περισσότερα από αυτά που έρχονται.
Το 29% του προϋπολογισμού, των δαπανών, αφορά το κρατικό μισθολόγιο.
Το κρατικό μισθολόγιο αυξήθηκε κατά 15% σε σχέση με πέρσι λόγω της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής.
Η ΑΤΑ πρέπει να συνδεθεί με την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος οι αμοιβές του δημόσιο τομέα να φτάσουν στο 50%.
Όλα αυτά που λέει ο Μάκης Κεραυνός είναι και μία παραδοχή από πλευράς του αρμόδιου για την οικονομία στην κυβέρνηση πως προς τα πραγματικά δεδομένα. Παράλληλα οι επισημάνεις του υπουργού Οικονομικών έρχονται να καταδείξουν και την κατεύθυνση προς την οποία θα πρέπει να εργαστούν όλοι, συμπεριλαμβανομένου και του ιδίου. Γιατί πέραν των επισημάνσεων και παραδοχών, η κυβέρνηση έχει και την υποχρέωση να βρει τις λύσεις, για όσα καταγράφει.
Για παράδειγμα, ο Μ. Κεραυνός σημείωσε στη διάρκεια της ομιλίας του πως το διάστημα 2024-26 οι κοινωνικές παροχές αγγίζουν τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 615 εκατομμύρια αφορούν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Και υπέδειξε πως θα πρέπει συζητηθεί εκ νέου η πολιτική του ΕΕΕ και να συνδεθεί με τομείς της οικονομίας που έχουν ανάγκες: «Καθημερινά γίνομαι λήπτης παραπόνων από διάφορους εργοδότες, ξενοδόχους, μικρές επιχειρήσεις που μου λένε ότι ψάχνουν υπαλλήλους και όταν τους ρωτήσουμε που θα βάζουν τις κοινωνικές ασφαλίσεις, τους λένε ότι δεν θέλουν κοινωνικές ασφαλίσεις γιατί θέλουν να συνεχίσουν να παίρνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα».
Η αναθεώρηση της πολιτικής του ΕΕΕ μόνο με αυτή την παραδοχή του ΥΠΟΙΚ θα έπρεπε να είναι μονόδρομος. Τι σημαίνει δεν θέλουν Κοινωνικές Ασφαλίσεις γιατί θα χάσουν το ΕΕΕ; Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι θέλουν να κλέβουν από το κράτος!
Θα σταθώ όμως στο θέμα του κρατικού μισθολογίου όπου φαίνεται πως και η παρούσα κυβέρνηση δεν έχει τα κότσια να το αγγίξει. Το ένα τρίτο των δαπανών πάει στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι αυξήθηκαν λόγω και της ΑΤΑ που έσπευσε να δώσει η κυβέρνηση. Και, σύμφωνα με τον ΥΠΟΙΚ, εάν να προσέξουν το κρατικό μισθολόγιο θα αρπάζει το 50% του προϋπολογισμού!
Μια κατεύθυνση προς την οποία θα μπορούσε η κυβέρνηση να ρίξει βάρος για να μειώσει το κόστος του μισθολογίου είναι μέσω της μείωσης των θέσεων στην κρατική μηχανή. Ένας τρόπος για να γίνει είναι η μείωση των θέσεων, γιατί το 2023 δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται οι ίδιες λογικές ως προς την πλήρωση θέσεων του δημοσίου όπως και το 1993.
Στην προκειμένη περίπτωση υπάρχουν δύο κινήσεις που θα μπορούσαν να γίνουν προκειμένου να μειωθεί το κόστος του κρατικού μισθολογίου. Η πρώτη κίνηση (η οποία έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία στον ιδιωτικό τομέα/ τράπεζες) είναι μέσω ενός προγράμματος εθελούσιας αποχώρησης για όσους συμπληρώσουν συγκεκριμένα έτη εργασίας στο δημόσιο τομέα. Η δεύτερη κίνηση, που θα βοηθήσει στο να αποφασίσουν οι αποχωρήσουν κάποιοι εκ των δημοσίων υπαλλήλων, είναι αυτό που θα συζητηθεί σήμερα μεταξύ υπουργού Εργασίας και κοινωνικών εταίρων. Το 12% πέναλτι για όσους συνταξιοδοτούνται στα 63 τους.
Η κατάργηση του 12% θα μπορούσε να έχει νόημα και σημασία εάν λαμβανόταν η απόφαση να συνδεθεί και να αποτελέσει κίνητρο που θα μείωνε το κόστος στο κρατικό μισθολόγιο. Πρέπει επιτέλους να μπουν τα ζητήματα κάτω στην πραγματική τους διάσταση και να λυθούν. Διαφορετικά θα φτάσουμε εκεί που απεύχεται ο Μάκης Κεραυνός, στο ότι το κρατικό μισθολόγιο θα είναι το 50% του προϋπολογισμού.
