Πριν μερικές ημέρες παρακολουθούσα με έκπληξη από τηλεοράσεως μια είδηση που αφορούσε τη διδασκαλία της φυσικής αγωγής στα σχολεία μας. Το θυμάμαι αυτό το θέμα να απασχολεί τη Βουλή για πάνω από τρεις δεκαετίες. Ήταν από τα πρώτα θέματα που είχα ασχοληθεί δημοσιογραφικά με τις συζητήσεις στην επιτροπή Παιδείας (νομίζω με πρόεδρο τον Νίκο Αναστασιάδη) να περιστρέφεται γύρω από το πως θα μπει το μάθημα της γυμναστικής στα δημοτικά.
Πέρασαν τρεις δεκαετίες και ακόμα συζητήσουν για το πως θα καταφέρουν να ενισχύσουν τη γυμναστική στα σχολεία καθώς οι Κύπριοι μαθητές αποδεικνύονται από τους πλέον αγύμναστους στο ευρωπαϊκό χώρο. Μπορεί και παγκοσμίως! Στις τρεις δεκαετίες που πέρασαν όχι μόνο το πρόβλημα της εκγύμνασης στα σχολεία δεν έχει βελτιωθεί αλλά έγινε χειρότερο.
Οι μαθητές του ’90 είναι οι γονείς των σημερινών μαθητών. Όπως εκείνοι έτσι και αυτοί βιώνουν μια παρόμοια κατάσταση πραγμάτων, τουλάχιστον όσον αφορά τα σχολεία (δημοτικά, γυμνάσια, λύκεια). Τα πράγματα δεν βελτιώθηκαν όχι γιατί έμεινε ο τόπος πίσω σ’ ό,τι αφορά την ανάπτυξη. Η ανάπτυξη μια χαρά προχώρησε. Αλλού είναι το πρόβλημα.
Ο καθηγητής Τάκης Μιραλλάης, που βρέθηκε την εβδομάδα αυτή στην επιτροπή Παιδείας της Βουλή, μπορεί κάλλιστα να κρίνει καλύτερα από πολλούς κάνοντας απλώς μια σύγκριση της κατάστασης πως ήταν εντός και εκτός των σχολείων όταν ο ίδιος ήταν παιδί και με το ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί σήμερα.
Τότε, όταν κι εμείς είμαστε παιδιά, μετρημένα τα σωματεία αλλά και οι αθλητικές εγκαταστάσεις. Συγκεκριμένος ο αριθμός εκείνων που πήγαιναν να προπονηθούν και να αθληθούν. Σήμερα, όπου κοιτάξεις θα δεις ακαδημίες: ποδοσφαίρου, καλαθόσφαιρας, πετόσφαιρας, τζούντο, καράτε, μποξ, τένις, και πάει λέγοντας. Τότε εάν είχαν τον χρόνο οι γονείς συνόδευαν τα παιδιά τους στις προπονήσεις, από μόνοι τους οι νεαροί έτρεχαν να προλάβουν. Αυτοί από μόνοι τους είχαν την έγνοια να πάρουν μαζί τους ό,τι χρειάζονταν ν για να προπονηθούν. Σήμερα το τρέξιμο πάει στους γονείς, κι αυτοί πρέπει να θυμούνται για ρούχα και παπούτσια!
Θυμάμαι, τότε κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’80, όταν τα μεσημέρια μετά το σχολείο πηγαίναμε για προπόνηση στο παλιό ΓΣΖ στη Λάρνακα, φροντίζαμε να περνάμε από την Napoli pizza. Παίρναμε ένα γερό κομμάτι πίτσα και ένα αναψυκτικό και συνήθως τρώγαμε και πίναμε καθοδόν μέχρι να μπούμε στο ΓΣΖ. Ούτε από διατροφές ξέραμε ούτε ο,τιδήποτε άλλο. Σήμερα όμως; Μαζί με τις προπονήσεις τρέχουν και σε διατροφολόγους για σωστή διατροφή η οποία συνάδει με τις απαιτήσεις του αθλήματος.
Κι όμως τότε με ελάχιστες σχολές, χωρίς σωστή διατροφή, και μερικά σωματεία τα παιδιά ήταν σε πολύ καλύτερη φυσική κατάσταση απ’ ότι είναι σήμερα, σε μια εποχή που – υποτίθεται – το κάθε τι που καταναλώνεται έχει τύχει ενδελεχούς έρευνας και μελέτης με διατυπωμένα όλα τα συστατικά. Κι όμως με όλα αυτά που έχουν τα σημερινά παιδιά στη διάθεσή τους είναι στη χειρότερη φυσική κατάσταση που ήταν ποτέ. Για να μην προσθέσω πως τις κλειστές αίθουσες σε καφετέριες, καφενεία, συλλόγους ήταν γεμάτες από τον καπνό των τσιγάρων, ενώ σήμερα όλες οι δημόσιοι χώροι είναι smoke-free areas.
Θα μπορούσα και εγώ εύκολα να αρχίσω να ρίχνω «γαλλικά» προς αρμόδιους και κυβερνώντες. Όμως στην προκειμένη περίπτωση η ευθύνη δεν πάει πουθενά αλλού παρά στους ίδιους τους γονείς. Η φυσική κατάσταση και το ενδιαφέρον για εκγύμναση δεν έχει κάνει μόνο με το τι προσφέρει το κράτος και τι υπάρχει στα σχολεία. Έχει να κάνει με το πως η ίδια η κοινωνία συμπεριφέρεται. Και η κοινωνία δεν είναι μόνο το κράτος, η κυβέρνηση και τα υπουργεία. Κοινωνία είμαστε όλοι εμείς και εμείς φέρουμε πρωτίστως την ευθύνη για την κακή φυσική κατάσταση των παιδιών μας.
Εμείς που βγαίναμε έξω και παίζαμε από μόνοι μας πήραμε και κλείσαμε τα παιδιά μας στα σπίτια. Αντί να τα βγάλουμε έξω να τρέξουν μέσα στους δρόμους και τα άδεια οικόπεδα, τους θέλουμε κλεισμένους μέσα σε τέσσερις τοίχους. Αντί να δώσουμε μια μπάλα να τρέξουν, να παίξουν, να πέσουν, να κτυπήσουν και να σηκωθούν… τα «προστατεύουμε» αφήνοντάς τα στο σπίτι και δίνοντάς τους ένα κινητό ή ένα τάμπλετ. Τα προστατεύουμε; Προσωπικά πιστεύω πως όχι. Μάλλον μεγαλύτερη είναι η ζημιά που τους προκαλείται.
