Το ερώτημα και πάλι προβάλλει αμείλικτο: αντέχουν άραγε σήμερα σε συγκρίσεις τα όποια «αναστήματα»; Γιατί έτσι απλά δεν μπορεί να υφίσταται σύγκριση σε ασύγκριτα μεγέθη… Και ένα πελώριο μέγεθος που κουβαλά η ιστορία ακούει στο όνομα Κυριάκος Μάτσης.

Στο πρόσωπό του σαρκώνεται τόσο αρμονικά η τόλμη, η αρετή, η φιλοπατρία, η μεγαλοσύνη, η πραγματική αρχοντιά…

Κάθε χρόνο, στις 19 Νοεμβρίου, όπως συνέβη και χθες, επιχειρούμε να συντηρήσουμε τη μνήμη και την θέλησή μας να είμαστε πραγματικά ελεύθεροι, σύμφωνα με τις παρακαταθήκες που εκείνος φρόντισε να κληροδοτήσει σε εμάς. Στην επετειακή αυτή υπενθύμιση, όσο μπορέσαμε να τη συντηρήσουμε, περιλαμβανόταν κάποτε και η διαβεβαίωση που ήταν το βίωμα εκείνων των γιγάντιων μορφών: ελευθερία ή θάνατος. Όχι, βέβαια, ως ένα ψευδοδίλημμα ή καλύτερα εύηχο ψευδοσύνθημα, αλλά ως μια βέβαιη πραγματικότητα βιώματος και ζωής.

Αρκεί το «ασυμβίβαστο» του τότε σε σχέση με όλα τα «συμβιβασμένα» του σήμερα, για να κατανοήσουμε γιατί δεν μπορούμε να τολμούμε τις όποιες συγκρίσεις. Θα απαιτούσε κι αυτό μεγάλη τόλμη… Η θυσία τότε του Κυριάκου Μάτση, δεν ήταν το αποτέλεσμα των όποιων συγκυριών ή μιας τυχαίας στιγμής. Ήταν το επιστέγασμα ενός μεγαλείου που αναδυόταν μέσα από τα έγκατα της ύπαρξής του και μετουσιωνόταν σε απόλυτη πράξη ζωής. Αδιαπραγμάτευτη κι ανόθευτη. Γι’ αυτό και η ακαμψία του μπροστά στις ορέξεις του Χάρτινγκ και του οποιουδήποτε Χάρτινγκ εκφράστηκε με εκείνο τον ανεξίτηλο λόγο του: «ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής». Η απάντηση του Κυριάκου Μάτση στον Βρετανό τότε Κυβερνήτη όταν επιχείρησε να τον εξαγοράσει έγραψε ένα από τα πιο διδακτικά μαθήματα, διαχρονικά δοσμένο σ’ όλη την ανθρωπότητα και τον πολιτισμό της. Για να περάσει ο ίδιος στο πάνθεο των αθανάτων.

Είναι όντως πρόκληση κι αυτές οι μνήμες για να αναγκαζόμαστε, έστω, να στρέφουμε την προσοχή μας σε περασμένα και ευτυχώς όχι ακόμα ξεχασμένα μεγαλεία. Για να επιχειρούμε, έστω κι αν δεν το επιτρέπουν οι συγκρίσεις, να ψάχνουμε ένα εαυτό που να μπορεί να ισορροπεί στις ιστορικές διαστάσεις του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Να έχει συνέπεια στην πορεία του με τη συνειδητοποίηση ότι το ανάστημα των ηγετών, κρίνεται τελικά με τον πήχη των απαιτήσεων και των στόχων κάθε λαού.

Δυστυχώς, δεν αντέχουμε σήμερα σε συγκρίσεις γιατί πλειοδοτούμε σε φανφάρες ρητορικού εντυπωσιασμού άνευ νοήματος και κενού περιεχομένου. Ο στόχος του αυθεντικού πατριωτικού φρονήματος, της φιλοπατρίας, δυστυχώς έχει εκπέσει στα σκύβαλα των λοβιτούρων της «αρπαχτής» και των κυμβαλισμών των ξεπουλημάτων… σε ό,τι αναφέρεται σε αρχές και αξίες. Δυστυχώς σήμερα αξέχαστε Κυριάκο Μάτση «περί χρημάτων ποιούμεθα τον αγώνα» και σε παρακαλούμε δείξε λίγη κατανόηση…