Και βέβαια η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι απαραίτητα – ή μόνο – σωματική, αλλά έχει και ψυχολογική και οικονομική μορφή, όπως είπε η εμπειρογνώμονας φύλου Άννα Πηλαβάκη στην εκδήλωση της 4ης Απριλίου 2024 στη Λεμεσό.
Παρακολούθησα για χρόνια, καλύπτοντας δημοσιογραφικά, την οργανωμένη κινητοποίηση γυναικών για διεκδίκηση νομικών και θεσμικών μέτρων προστασίας των ιδίων και των παιδιών τους, μετά από προβληματικούς χωρισμούς και διαζύγια. Αξέχαστη θα μού μείνει μια συνεδρία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, με θέμα συζήτησης το μεγάλο πρόβλημα των χρεών των χωρισμένων γυναικών προς τις τράπεζες – χρεών που τους φόρτωσαν στη διάρκεια του γάμου, οι πρώην σύζυγοί τους. Κυριάρχησαν στη συζήτηση οι τεχνοκρατικές αναλύσεις και εξηγήσεις, αλλά πίσω από αυτές, υπήρχε η απελπισία και η απόγνωση του πόνου, που άντρες προκάλεσαν σε γυναίκες. Είπε η εκπρόσωπος μιας από τις ομάδες χωρισμένων γυναικών: «Ένα διαζύγιο που εμπερικλείει εγγυήσεις σε δάνεια, μη καταβολή διατροφών και άλλα, προκαλεί όχι μόνο έντονη οικονομική στενότητα, αλλά και έντονη συναισθηματική φόρτιση. Η γυναίκα καλείται από τη μια να αντιμετωπίσει την οικονομική βία που δέχεται με τη διάλυση του γάμου της και να παραμείνει συναισθηματικά αλώβητη. Από την άλλη, έχει καθήκον να συντηρήσει μόνη της την οικογένεια και την οικογενειακή εστία, διατηρώντας ένα υγιές οικογενειακό περιβάλλον για τα παιδιά. Για πολλές γυναίκες, είναι ακατόρθωτο».
Μια άλλη γυναίκα της ίδιας ομάδας, ξέσπασε μιλώντας για την τραυματική εμπειρία της, να βιώνει την πώληση του σπιτιού της, σε πλειστηριασμό: «Έπιανα τις τρεις κόρες μου και πήγαινα στα καφενεία και φώναζε ο δημοπράτης, «αλαούνα αλατρέ», για να πουληθεί το σπίτι μου. Αν ξανάρθει, θα κάψω το σπίτι μου…». Η διπλανή της, έβαλε για συζήτηση το θέμα της πτώχευσης των εταιριών των πρώην συζύγων, «καθώς βρίσκονται υπό κυνηγητό οι γυναίκες και τα παιδιά τους, ενώ εκείνοι γλεντοκοπούν και κάνουν τη ζωούλα τους».
Όλη η συνεδρία περιστράφηκε γύρω από όρους και αναφορές σε χρέη, εγγυήσεις, υποθήκες, πληρεξούσια, πλαστογραφίες, επιδόματα, παρακοές διαταγμάτων, εκδικάσεις στα οικογενειακά δικαστήρια, δικηγορικά και τραπεζικά έξοδα, ανανέωση δανείων, τόκους υπερημερίας, αναγκαστικές υπογραφές, ατασθαλίες και αποζημιώσεις…Όμως η απρόσωπη ορολογία αιμορραγούσε από ανοικτές πληγές που προξένησαν χρόνια καταπίεσης και ασυνεννοησίας. Σκεφτόμουν πόσο θλιβερό είναι, σχέσεις που πιθανόν ξεκίνησαν με έρωτα, να εκφυλίζονται σε ένα άγριο πόλεμο για ένα σπίτι, ένα χωράφι, μια διατροφή, καθώς πολλοί άντρες ξέρουν καλά να κυνηγούν την επιτυχία, αλλά δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν την αποτυχία τους. Οι σκληρές λέξεις της αποξένωσης και οι λυγμικές φωνές κάποιων γυναικών, σφυροκοπούσαν την αίθουσα για ώρες…τις άκουγα να καρφώνονται σαν πρόκες στην άδεια κάσα του ξοφλημένου έρωτα και της ληγμένης αγάπης.