Η αέναη συζήτηση-διχογνωμία για το τι συνέβη τον Ιούνιο του 2017 στην 5μερή διάσκεψη του Κραν Μοντανά για την σφράγιση μιας συμφωνίας για λύση του Κυπριακού, μετά από πολλούς μήνες γόνιμης διαπραγμάτευσης και κατ’ αρχήν συμφωνίας στα 7 από τα 8 κεφάλαια, πλήττει και προσβάλει επώδυνα το κοινό αίσθημα και αποδυναμώνει ακόμα περισσότερο τις προοπτικές για μια μελλοντική συμφωνία.
Κάποιοι μπορεί να βολεύονται με αυτήν την «συνθήκη». Όλο και αυξάνονται εκείνοι που συμβιβάζονται, αν όχι και επιθυμούν κιόλας «να μείνουμε όπως είμαστε». Δεν τους ψέγω, δεν τους δαιμονοποιώ. Έχουν, οι περισσότεροι, μια απόλυτα δικαιολογημένη απογοήτευση που δεν καταφέραμε, τόσα χρόνια τώρα, μισό αιώνα αλλοίμονο, να βρούμε λύση που να ενώνει το νησί.
Στην «από κει» πλευρά (που ακόμα και το λεξιλόγιό μας απομακρύνεται από το εθνικό μας επιχείρημα…), έως και τα σπίτια μας κουράστηκαν να μας περιμένουν. Πωλούνται σε κάθε καρυδιάς καρύδι, ακόμα και ρωσικό. Η επιστροφή μοιάζει τελειωμένη υπόθεση. Κάποτε η λέξη «επιστροφή» ήταν άρρηκτα συνυφασμένη με την «ελπίδα».
Κι εμείς οι εκκρεμείς, όπως λέει κι ο μέγας Σαββόπουλος, ακόμα στριφογυρίζουμε γύρω από τον εαυτό μας, και καταναλωνόμαστε γύρω από το τί έγινε, και τι ειπώθηκε στο Κραν Μοντανά. Ο τωρινός καυγάς, ρίχνει πολύ λάδι στη φωτιά. Δεν φτάνει που δεν καταφέραμε να καταλήξουμε σε μια (όχι «όποια», όπως χλευάζουν οι εθνικιστικές ντουντούκες) αποδεκτή λύση, τρωγόμαστε τώρα για λεπτομέρειες που οδήγησαν στο ναυάγιο, χωρίς να γνωρίζουμε πού είναι η αλήθεια και πού η «βολική δικαιολογία», ή και το ασύστολο ψέμα.
Η ζημιά που έχει προκληθεί εξ αυτού στον απλό πολίτη, είναι τεράστια. Απορρίψαμε έναν, ας πούμε δύσκολο συμβιβασμό, και καταλήξαμε σε ένα ναυάγιο που μοιάζει οριστικό. Δεν φτάνει που δεν κάναμε το χρέος μας απέναντι στους πολίτες, αλλά τους κατευθύναμε κιόλας με την ρηχή και διχαστική ρητορική μας, να χωριστούν σε στρατόπεδα και να αντιμάχονται σε επίπεδο … μουτζαχεντίν. Ένας ενωτικός παράγοντας σε όλο το πολιτικό ρόστερ της Κύπρου δεν υπάρχει, που να πάρει ο διάολος;
Στο οπλοστάσιο των επιχειρημάτων τους, παράγουν και προωθούν ό,τι ημιαληθές (δηλαδή, χειρότερο από το ψέμα) μπορούν. Επάνω σε αυτό τσακώνονται. Επάνω σε αυτό κτίζουν και στερεώνουν τις καριέρες τους. Αλλά, ακόμα και αν δεν είναι έτσι, η επόμενη προσπάθεια, εάν δεν γίνει και με συναίσθημα αλλά και με λογική, να την πιστέψουμε όλοι, θα έχει την ίδια τύχη με όλες τις προηγούμενες. Θα ψάχνουμε πάλι τα «απόρρητα πρακτικά» για να πούμε ποιος φταίει και ποιος όχι…
Η επίκληση της δικαιολογίας ότι φταίνε οι Τούρκοι είναι σχεδόν προσβλητικός για κάποιον που διεκδικεί το δίκιο του από κάποιον που έχει παραβιάσει το σπίτι του και έχει οχυρωθεί εκεί μέσα. Αν πιστεύεις στο δίκιο σου, το διεκδικείς αδιάκοπα μέχρι τέλους. Μέχρι να δικαιωθείς. Δεν το παραπέμπεις στην … επόμενη διαδικασία, που συνήθως επανέρχεται σε κύκλους τουλάχιστον δύο προεδρικών εκλογών!
Σε λίγες μέρες, θα θυμηθούμε και τυπικά ότι πέρασαν 50 χρόνια από τότε που η Κύπρος προσφέρθηκε στους Τούρκους ως πρόβατο επί σφαγή. Αύριο, η θλιβερή επέτειος του πραξικοπήματος.Το μισό της κομμάτι, αγκάλιασε, φιλοξένησε και βοήθησε εκείνους που λεηλατήθηκαν. Στάθηκε στα πόδια του ο τόπος μας, αλλά η μία και πιο βασική προτεραιότητά του αφέθηκε να μετεξελιχθεί από «αγώνα απελευθερωτικό» σε «διπλωματική διευθέτηση».
Το μεγάλο δυστύχημα ήταν ότι το πολιτικό μας προσωπείο δεν ήταν πάντα στο ύψος των περιστάσεων. Έριξε σχεδόν όλο το βάρος του στην βελτίωση της καθημερινότητας, και άφησε τη φλόγα της λύσης να σιγοκαίει ανάμεσα σε πολιτικές διαδικασίες υποδεέστερες του προβλήματος που είχαν να αντιμετωπίσουν. Κάτι που, φυσικά, οδήγησε τον λαό εκεί όπου βρίσκεται σήμερα….
