Όταν φεύγει από τη ζωή ένας πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, είναι αναμενόμενο να ακούγονται και να γράφονται ύμνοι για το έργο, το ήθος και την προσφορά του. Ο κανόνας δεν είχε μέχρι τώρα καμία εξαίρεση: Κυπριανού, Κληρίδης, Τάσσος, Χριστόφιας.

Στην περίπτωση του Γιώργου Βασιλείου, πέρα από τα τιμητικά σχόλια και δηλώσεις για το έργο του, ήρθε μοιραία στο προσκήνιο και η «σχολή σκέψης» που πρέσβευε στο Κυπριακό, με τη γνωστή του θέση για «λύση χθες». Σήμερα, ανάμεσα στους επικριτές της, έχει καθιερωθεί ως «ναι στην όποια λύση».

Μέσα από τις ανακοινώσεις, τις δηλώσεις και τα σχόλια που έγιναν υπό το συναισθηματικό βάρος της απώλειας, αυτό που αναδεικνύεται για άλλη μια φορά είναι ο βαθμός στον οποίο πολιτικά πρόσωπα, εν ενεργεία και μη, έχουν υιοθετήσει παραπλανητικές προσεγγίσεις.

«Αν ο Γιώργος Βασιλείου είχε τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, τον Μουσταφά Ακιντζί ή τον Τουφάν Έρχιουρμαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το Κυπριακό θα είχε λυθεί». Το ακούσαμε σε διάφορες εκδοχές, από στελέχη του ΑΚΕΛ στο ραδιόφωνο, το είπε και ο πρώην υπουργός Μιχάλης Παπαπέτρου, το έγραψαν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους και οι «αναλυτές» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Σε πρώτη ανάγνωση αυτό μεταφράζεται στο εξής: το Κυπριακό δεν λύθηκε γιατί απέναντι στους «πρόθυμους» Τουρκοκύπριους ηγέτες δεν βρέθηκε ένας Ελληνοκύπριος που να θέλει λύση του Κυπριακού. Ούτε καν ο Χριστόφιας.

«Αυτή η αξιολόγηση μπορεί να ερμηνευτεί μόνο ως έλλειψη αντίληψης της πραγματικότητας που επέβαλε η Τουρκία στο νησί, γράφει σε άρθρο του ο Τουρκοκύπριος εκδότης και δημοσιογράφος Σενέρ Λεβέντ και συνεχίζει: «όσο και αν ήταν οπαδοί της ειρήνης και της λύσης, οι Τουρκοκύπριοι ηγέτες, δεν είχαν ποτέ δική τους πρωτοβουλία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Πάντα οι κυβερνήσεις στην Άγκυρα καθόριζαν την πορεία».

Ο Σενέρ Λεβέντ σημειώνει επίσης ότι «κανένας από τους Τουρκοκύπριους ηγέτες που πέρασαν δεν αποδέχθηκε ότι υπάρχει κατοχή της Τουρκίας στην Κύπρο». Και το ερώτημα είναι: το αποδέχθηκαν, ή το αφομοίωσαν, οι δικές μας πολιτικές προσωπικότητες που θρηνούν για την αδιαλλαξία της… ελληνοκυπριακής πλευράς; Το αντιλήφθηκαν οι Ελληνοκύπριοι υπερασπιστές του «φίλου Ακκιντζί» που ακόμη και σήμερα αρνούνται την πραγματικότητα για το Κραν Μοντανά;

Ειδικά στις συνομιλίες στο Κραν Μοντανά, όπου η Τουρκία αναποδογύρισε την επίτευξη συμφωνίας επειδή δεν έγινε αποδεκτή η θέση της για διατήρηση εγγυήσεων και μόνιμη παρουσία στρατευμάτων, η επίκληση της «βούλησης» γίνεται συνώνυμη με την τουρκική προπαγάνδα.

Δυστυχώς, κάποια πολιτικά πρόσωπα αξιολογούν τις προθέσεις των Τουρκοκυπρίων συνομιλητών με βάση το γλυκό τους χαμόγελο, την ευγένεια του χαρακτήρα τους και την ανθρωπιά τους – αν μας πήραν τηλέφωνο να μας συλλυπηθούν για τις πυρκαγιές, ή αν παρέστησαν στην κηδεία ενός πρώην προέδρου. 

Ο πιο τίμιος επικήδειος για πρόσωπα και ιδέες να μην είναι οι εξιδανικεύσεις, αλλά η νηφάλια αποτίμηση. Γιατί η επιμονή σε απλουστευτικά αφηγήματα δεν τιμά ούτε την ιστορία ούτε την αλήθεια. Το Κυπριακό δεν έμεινε άλυτο από έλλειψη καλών προθέσεων, αλλά από την ωμή άσκηση ισχύος. Κι όσο η κατοχή βαφτίζεται «έλλειψη βούλησης» της ελληνοκυπριακής πλευράς, τόσο θα ανακυκλώνουμε μύθους αντί να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα.

Ελεύθερα, 25.01.2026