Γιατί η Κυπριακή Προεδρία αποσιωπά το πρόβλημα; Γιατί αποφεύγει να κατονομάζει την Τουρκία, ως εισβολέα και διαχρονικό buller;
Μεγάλη έκπληξη ένιωσα παρακολουθώντας τις προηγούμενες μέρες στις ειδήσεις αποσπάσματα της ομιλίας του προέδρου μας στο Ευρωκοινοβούλιο. Μίλησε για εισβολή, για κατοχή, για πρόσφυγες, για νεκρούς και αγνοούμενους, είπε ότι η χώρα του είναι κατεχόμενη… Έλειπε όμως, ξανά, μια λέξη: Αυτή που προσδιορίζει τον ελέφαντα στο δωμάτιο – στο Ευρωκοινοβούλιο, στην Κύπρο, παντού. Όμως ο εισβολέας, αν και ακατονόμαστος, δεν είναι άγνωστος ούτε από άλλον πλανήτη – όπως π.χ. στο The day of the triffids του Τζον Γουάινταμ, γνωστό περισσότερο από το σινεμά: Ονομάζεται Τουρκία και είναι εδώ από το 1974, επί μισόν αιώνα και κάτι. Σ’ αυτήν και στον στρατό της οφείλεται το ότι η χώρα του –η χώρα μας– δεν είναι «μοιρασμένη», δεν έγινε καμιά μοιρασιά όπως π.χ. στη Γερμανία μετά τον Β΄ΠΠ – «πάρε ’συ αυτό, εγώ το άλλο κομμάτι».
Δεν υπήρξε κάποιο φυσικό φαινόμενο, σεισμός, καταποντισμός, ηφαιστειακή έκρηξη, που έκοψε το νησί στα δυο όπως π.χ. τη Σαντορίνη, το προτελευταίο «μοιρασμένο» νησί της Ευρώπης – μόνο που η μισή είναι κάτω από το νερό 200-300 μέτρα, με ορατό ίχνος της τον κώνο του ηφαιστείου που ακόμα καπνίζει. Στην Κύπρο, το μόνο ορατό σημάδι του «φαινομένου» το οποίο αντίκρισε το κολέγιο των Ευρωπαίων επιτρόπων στην ξενάγηση που τους πρόσφερε το Cyprus college του Χριστοδουλίδη, ήταν τα ερειπωμένα κτήρια και τα βαρέλια των Οηέδων που σηματοδοτούν την «καλντέρα» της Λευκωσίας. Οι Ευρωπαίοι έμοιαζαν έκπληκτοι, οι περισσότεροι, εφόσον η εικόνα, υποθέτω, που είχαν οι λιγότερο άσχετοι θα ήταν απλώς πολιτισμένα σημεία ελεγχόμενης διέλευσης, τα οποία όντως υπάρχουν λίγο παρακάτω. Δεν ξέρω τι εντύπωση τους προκάλεσε η ανακολουθία στη σύγκριση των δυο σημείων, από τη μια συρματοπλέγματα και από την άλλη check point, ή αν αναρωτήθηκαν καν.
Όμως ούτε και στην παράσταση που παρακολούθησαν κατά την τελετή έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας ακούστηκε ποτέ η λέξη «Τουρκία» ή εμφανίστηκε η σημαία της, ούτε ο στρατός κατοχής, καμιά εικόνα από την εισβολή. Οι θεατές, από τη μια στιγμή στην άλλη, βρέθηκαν να παρακολουθούν πρόσφυγες και αντίσκηνα, καλλιτέχνες σαν τον Κουρούση να πασπατεύουν αμήχανοι το έργο τους, τον καλό μου Χαμπή να κάνει πως λέει δυο λόγια σ’ ένα παιδάκι, την Ελένη Φωκά ως (αποσδιόριστο) θέαμα, την Μπεμπεδέλη μελό («ε, άδρωπε που μάσιεσαι…» – μα ποιος μάχεται και για τι;), την Αμμόχωστο να εναλλάσσεται –με εικονική πραγματικότητα, υποτίθεται– από τα έγχρωμα ευτυχισμένα χρόνια με τους λουόμενους στην παραλία, στα μαυρισμένα ερείπια που καπνίζουν – όμως τι την κατάντησε έτσι; Μήπως κάποιο ηφαίστειο; Αυτό θα εξηγούσε την ερήμωση και την καταστροφή, εφόσον ο πραγματικός λόγος απουσίαζε.
Το χειρότερο, όμως, πέρα απ’ όλα αυτά, είναι το γιατί: Για ποιο λόγο η κυπριακή κυβέρνηση, η οποία λέει πως θέλει την Ευρώπη αρωγό και στήριγμά της στον αγώνα για «επανένωση» –να ξανακολλήσουν τα δυο μοιρασμένα κομμάτια του νησιού– αποφεύγει να μιλήσει καθαρά; Τους έχεις εκεί μπροστά σου όλους, υποτίθεται αθώους και ανενημέρωτους, μετά από μισό αιώνα μισόλογων και ανούσιων μπλα-μπλά γύρω-τριγύρω από το «πρόβλημα», και δεν το εκμεταλλεύεσαι στο έπακρο; Να τους χτυπήσεις την πραγματικότητα στα μούτρα όσο πιο ωμά μπορείς, να τους ταρακουνήσεις, να μην μπορούν να επικαλεστούν άγνοια. Καλά τα μπαλέτα και η μουσική, καλοί και οι καλλιτέχνες μας, ακόμα και ως περιστασιακές «γλάστρες», όμως έλειπε το πιο ουσιαστικό θέμα…
Είμαι βέβαιος ότι οι πιο υποψιασμένοι Ευρωπαίοι θα είχαν την ίδια απορία μ’ εμένα: Γιατί η Κυπριακή Προεδρία αποσιώπησε το πραγματικό πρόβλημά της; Γιατί δεν μιλά για την Τουρκία, ως εισβολέα και ως διαχρονικό buller, τις μαριονέτες της στα κατεχόμενα (άλλη μια απούσα λέξη και έννοια), αυτούς με τους οποίους καλούμαστε, με τη βοήθεια του ΟΗΕ, «να τα βρούμε», σαν ένα ζευγάρι σε διάσταση που θέλει να ξαναπροσπαθήσει για το καλό των παιδιών. Μόνο που τα παιδιά γέρασαν και ξέχασαν ή δεν θέλουν να θυμούνται, τα εγγόνια πάνε κι έρχονται χωρίς μνήμες σχεδόν, άλλοι πάνε για ψώνια και τουρισμό, κάποιοι φοιτητές βρίσκουν στα κατεχόμενα φθηνότερα ενοίκια, μερικοί σπουδάζουν κιόλας στο «παράνομο» πανεπιστήμιο… Υποθέτω ότι οι ξένοι βεβαιώθηκαν πια, μετά από αυτό, ότι κάτι δεν πάει καλά μ’ εμάς – την κυβέρνησή μας, εννοώ: Τι θέλει, τελοσπάντων;
* Στην εικόνα, μια (αυθαίρετη) παραλλαγή στιγμιότυπου της παράστασης με την καταστροφή της Αμμοχώστου, το οποίο ίσως θα ταίριαζε καλύτερα στο κλίμα και θα εξηγούσε την κατάντια μας.
chrarv@philelefheros.com
Minority Report, ΕΛΕΥΘΕΡΑ 25.01.2026
