Επέστρεψε την Τετάρτη στα κατεχόμενα ο Τουφάν Ερχιουρμάν, μετά την συνάντηση με Ολγκίν και Χριστοδουλίδη, κι έδωσε μερικές εξηγήσεις που δείχνουν την πορεία των πραγμάτων.
Κατ΄ αρχήν μηδένισε τις προτάσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη («δεν υπάρχει τίποτα νέο σε αυτά τα πέντε σημεία»), λες και σε ένα διάλογο μόνο ο ένας δικαιούται να καταθέτει τις ιδέες του. Ιδίως όμως, επανέλαβε ότι για να προχωρήσουμε στον διάλογο πρέπει να γίνουν αποδεκτές ως «αρχές» η αποτελεσματική συμμετοχή και η εκ περιτροπής προεδρία. (Αυτό είναι καινούργιο;). «Αν εξαρχής είναι σαφές ότι ένας Τουρκοκύπριος δεν μπορεί ποτέ να είναι πρόεδρος της δομής που θα δημιουργηθεί, αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει πολιτική ισότητα», επανέλαβε.
Αλλά, σε μια διαπραγμάτευση υπάρχει δούναι και λαβείν. Την εκ περιτροπής προεδρία την δέχθηκε και ο Δημήτρης Χριστόφιας και ο Νίκος Αναστασιάδης. Παγίδευσαν και τον Γλαύκο Κληρίδη οι Χάνι και Ντε Σότο και την δέχθηκε κι εκείνος, αλλά εκεί ήταν αλλιώς η ιστορία. Επομένως, δεν είναι κάτι καινούργιο για την ελληνοκυπριακή πλευρά, ούτε είναι μια πρόνοια που αποκλείουν. Την δέχθηκαν ήδη, άρα δεν αποκλείεται. Η συμφωνία ναυάγησε και μαζί της ναυάγησε και η εκ περιτροπής προεδρία.
Τώρα καλείται ο Νίκος Χριστοδουλίδης να την δεχθεί εκ των προτέρων, χωρίς συζήτηση, ως θέμα αρχής, λέει ο Ερχιουρμάν. Καλά, και ο Χριστοδουλίδης τι θα πάρει για να δώσει αυτό που του ζητά; Διότι, αυτό που έχει σημασία και πρέπει να συζητηθεί είναι σε πιο πλαίσιο θα συμφωνηθεί η εκ περιτροπής προεδρία. Ο Ερχιουρμάν δηλώνει ότι είναι κόκκινη γραμμή οι τουρκικές εγγυήσεις, το δικαίωμα μονομερούς επέμβασης, η παρουσία τουρκικού στρατού, άρα οι Ελληνοκύπριοι πρέπει να σκεφτούν ότι με Τουρκοκύπριο πρόεδρο (Ποιον; Τον Ερτουγρούλογλου ή τον Αρικλί;) «της νέας δομής» και με όσα άλλα απαιτούν στο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας, θα έχουμε πρόβλημα στη λειτουργία του κράτους. Και μέγιστο κίνδυνο «μονομερούς επέμβασης» όποτε υπάρξει κυβερνητική κρίση.
Δεν είπε κανένας, λοιπόν, ότι ένας Τουρκοκύπριος δεν μπορεί ποτέ να είναι πρόεδρος της δομής που θα δημιουργηθεί, αλλά δεν γίνεται να θεωρηθεί αυτό δεδομένο ως θέμα αρχής όταν η άλλη πλευρά δεν θεωρεί δεδομένο ότι αυτό που πάμε να κάνουμε είναι ένα κανονικό κράτος χωρίς εξαρτήσεις από άλλο κράτος, χωρίς εγγυήσεις και κατοχικούς στρατούς.
Θα μπορούσε κάλλιστα ο Νίκος Χριστοδουλίδης να απαντήσει ότι δέχεται την εκ περιτροπής προεδρία ως αρχή αν δεχθεί ο Ερχιουρμάν ως αρχή ότι όταν συμφωνηθεί η «νέα δομή» αποχωρεί η Τουρκία από την Κύπρο και εγκαταλείπει κάθε παράνομη και παράλογη διεκδίκηση. Μπορεί να το συμφωνήσει αυτό; Δεν πρόκειται να γίνει. Γι΄ αυτό και δεν πρόκειται να συνεννοηθούμε.
«Αυτό που λέμε εδώ», εξηγεί ο Ερχιουρμάν, «είναι ότι, κατ΄ αρχήν, θα γνωρίζουμε ότι όποια δομή προκύψει, στο πλαίσιο της εκ περιτροπής προεδρίας, οι Τ/κ θα ασκούν την προεδρία για μια περίοδο». Όταν γνωρίζουμε ότι ο στόχος της τουρκικής πλευράς είναι να προκύψει μια δομή συνεργασίας μεταξύ δυο ανεξάρτητων κρατιδίων, στην πραγματικότητα αυτό που λένε εδώ είναι πολύ καθαρό: Διαλύεται η Κυπριακή Δημοκρατία και μεταβάλλεται σε «ε/κ συνιστών κράτος», και όλες τις διεθνείς σχέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα θέματα ενέργειας, στρατιωτικών, εμπορικών ή άλλων συνεργασιών με άλλες χώρες (ΕΕ, ΟΗΕ, ΑΟΖ, Ισραήλ, Παλαιστίνη, Χαμάς, Ιράν, Ελλάδα, Τουρκία κ.λπ.) τις αναλαμβάνουν εκ περιτροπής η Ε/κ και η Τ/κ κοινότητα.
Γιατί να συζητούμε κάτι τέτοιο; Επειδή είναι συμπαθητικός ο Ερχιουρμάν; Ή επειδή έχουμε ως κοινότητα τάσεις αυτοχειρίας; Μήπως δεν βλέπουμε τι συμβαίνει στα κατεχόμενα; Ο Ερχιουρμάν είναι «πρόεδρος» αλλά έχει «υπουργό εξωτερικών» τον Ταχσίν Ερτουγρούλογλου τον οποίο επέβαλε στο καθεστώς η Άγκυρα. Προχτές τον κατηγορούσε που πήγε στη συνάντηση με τον Χριστοδουλίδη, διότι χαρακτήρισε τη συνάντηση χρήσιμη. «Όσο οι Ελληνοκύπριοι διατηρούν το καθεστώς τους ως Κυπριακή Δημοκρατία, τι έχουμε να συζητήσουμε μαζί τους», έλεγε. Αλλά εμείς πρέπει να συμφωνήσουμε εκ των προτέρων ότι το μέλλον μας είναι να έχουμε και τον Ερτουγρούλογλου εκ περιτροπής πρόεδρο άμα λάχει ή άμα αποφασίσει η Άγκυρα.
Σοβαρέψου, κύριε Ερχιουρμάν. Ως θέμα αρχής, αν μη τι άλλο.
