Προσπαθώντας κάποιος να καταλάβει ποιος είναι ο βασικός στόχος του Ντόναλντ Τραμπ έναντι του ισχυρότερου αντιπάλου του, της Κίνας, σκοντάφτει σε δηλώσεις και επιλογές του, που βρίθουν, έστω εκ πρώτης όψεως, αντιφάσεων.
Φαγώθηκε εδώ και μια διετία να πείσει πως επείγει να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ έναντι του Ασιάτη γίγαντα. Πέφταμε για ύπνο το βράδυ με δασμούς π.χ. 70% στα κινέζικα προϊόντα που μπαίνουν στην αμερικανική αγορά και ξυπνούσαμε με 100%. Και με την πρώτη αφορμή γίνονταν… 150%. Και μετά από λίγο πίσω στο 100%, στο 20%, μετά ξανά στο 70%, κλπ. Για να μειωθεί το έλλειμμα, να μην «κλέβει» η Κίνα τον Αμερικανό άγνωστο πολίτη.
Το ίδιο διάστημα ξεφώνιζε και απειλούσε αμερικανικές εταιρείες, μικρές και μεγάλες, να ξεκουμπιστούν από τις ξένες οικονομίες με το χαμηλό κόστος πρώτων υλών και το ακόμα χαμηλότερο εργατικό κόστος και να ανοίξουν εργοστάσια στις ΗΠΑ, να έχουν δουλειές οι Αμερικανοί πολίτες.
Χθες, όμως, σε όλα τα μεγάλα ξένα ειδησεογραφικά δίκτυα έπαιζε πρώτη είδηση η δήλωση Τραμπ, στο Truth Social του, πως πρώτο του αίτημα στον Σι Τζινπίνγκ, μόλις τον δει σήμερα, θα είναι να ανοίξει (σ.σ. περισσότερο) την Κίνα στους αμερικανικούς κολοσσούς, ώστε «αυτοί οι λαμπροί άνθρωποι» (σ.σ. εννοούσε τους πολυδιαφημισμένους CEO’s που τον συνοδεύουν, με πρώτο και διασημότερο τον Έλον Μασκ) να μπορέσουν να κάνουν τα θαύματά τους».
Τι εννοεί η προσωποποίηση της αντίφασης όταν λέει πως θέλει το κινεζικό κράτος να γίνει πιο φιλόξενο για τις αμερικανικές υπερ-επιχειρήσεις; Να διευκολυνθούν οι εξαγωγές τους στην Κίνα; Λογικό και κατανοητό. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Άλλωστε υπάρχουν περορισμοί και από το αμερικανικό κράτος για κάποιες εξαγωγές, κυρίως τεχνολογίας, στην Κίνα. Είναι και η διευκόλυνσή τους να αυξήσουν την ποσότητα και την αποτελεσματικότητα της παραγωγής των θυγατρικών τους ή των συνεργατών τους που ήδη λειτουργούν στην Κίνα, παράγοντας και πουλώντας και στην τεράστια κινεζική αγορά, αλλά και στην παγκόσμια αγορά και… στην αμερικανική αγορά. Μάλλον αυξάνοντας το εμπορικό έλλειμμα εις βάρος των ΗΠΑ.
Με αφορμή την επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο, που είναι η σημαντικότερη είδηση στον πλανήτη, η στήλη θυμήθηκε ένα πρόσφατο άρθρο του Γιάνη Βαρουφάκη, που αναδημοσιεύτηκε στον Φιλελεύθερο μέσα στον Απρίλιο. Το άρθρο είχε τίτλο «Ψέματα και αλήθειες για την ανάπτυξη της Κίνας» και είναι μακροσκελές. Κρατήστε όμως αυτή την παράγραφο, γιατί έρχεται γάντι με την επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο, συνοδεία πολλών ηγετών τεράστιων αμερικανικών εταιρειών, που διεκδικούν, βάζοντας μπροστά και τον Τραμπ, μεγαλύτερη -και με μικρότερους περιορισμούς- διείσδυση στην κινεζική οικονομία. Ως εισαγωγείς, ως παραγωγοί, ως πωλητές αλλά και ως εξαγωγείς σε άλλες αγορές.
Έγραψε ο Βαρουφάκης: «Ας ξεκινήσουμε με τον ισχυρισμό ότι η Κίνα εξανάγκασε αμερικανικούς και ευρωπαϊκούς κολοσσούς να της παραδώσουν την τεχνολογία τους. Σοβαρά; Οι δυτικές πολυεθνικές διαγκωνίζονταν για το ποια θα παρέδιδε πρώτη την πνευματική της ιδιοκτησία σε κινέζικη εταιρεία, με αντάλλαγμα μερίδιο της μεγαλύτερης αγοράς του κόσμου. Το μόνο που έκανε το Πεκίνο ήταν να τους κάνει μια προσφορά που δεν θέλησαν να αρνηθούν: “Θα σας αφήσουμε να εισέλθετε, αλλά πρέπει να διδάξετε στους δικούς μας τεχνολόγους πώς να παράγουν τα προϊόντα σας”. Οι δυτικοί διευθύνοντες σύμβουλοι, οι οποίοι είχαν ορίζοντα σχεδιασμού λίγων τριμήνων, σε αντίθεση με τους Κινέζους που βλέπουν δεκαετίες μπροστά, απάντησαν: “Όπως αγαπάτε!”».
Είναι αρκετά πιθανό ο Ντόναλντ Τραμπ που επισκέπτεται σήμερα την Κίνα να είναι άλλος από τον Ντόναλντ Τραμπ που φώναζε «Πρώτα η Αμερική» και… MAGA. O τύπος που ήταν προγραμματισμένο να σφίξει το χέρι του Σι Τζινπίνγκ στις 5 το πρωί της σήμερον είναι κάποιος που ζητά ακόμα μεγαλύτερο άνοιγμα της κινεζικής αγοράς και γραφειοκρατίας στους αμερικανικούς κολοσσούς, για καλύτερες και πιο προσοδοφόρες συνθήκες επενδύσεων από αυτούς στην Κίνα, για τεράστια έσοδα από πωλήσεις στην Κίνα, στην Ευρώπη, την Ασία και βεβαίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μείωση του εμπορικού ελλείμματος ίσως δεν είναι πλέον η προτεραιότητα του κ. προέδρου. Προέχουν οι πολυεθνικοί κολοσσοί και τα κέρδη τους.
