Είναι κατανοητή η τάση της Κυβέρνησης να δίνει ένα πανηγυρικό τόνο όποτε γίνεται ένα βήμα, μικρό ή μεγάλο, προς τη μελλοντική αξιοποίηση ή εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ.
Πρέπει όμως να γίνει κατανοητή και από την Κυβέρνηση η επιφύλαξη με την οποία προσεγγίζει τέτοιες εξελίξεις η κοινή γνώμη.
Υπογράφτηκε χθες η δήλωση εμπορευσιμότητας για τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος». Δεν είναι ασήμαντη ως εξέλιξη, αλλά ούτε και ιδιαίτερα σημαντική
Μέσα σε όλα όσα λέχθηκαν χθες στην εκδήλωση, μάλλον ξεχωρίζει αυτό: Η ExxonMobil εκτιμά ότι η τελική επενδυτική απόφαση για τα κοιτάσματα θα ληφθεί το 2029, με στόχο η παραγωγή να ξεκινήσει το 2033, ενώ προβλέπονται πρόσθετες γεωτρήσεις και μελέτες μηχανικής πριν την τελική φάση.
Με όλη την εμπειρία που αποκτήσαμε ως κοινή γνώμη σε αυτά τα θέματα και κυρίως με τις αναβολές και τις καθυστερήσεις που προηγήθηκαν, όταν σου λέει η ExxonMobil πως εκτιμά ότι το 2029 θα είναι έτοιμη να πάρει την απόφαση πώς, πότε, πόσα και πού θα επενδύσει για να αξιοποιηθούν τα δύο κοιτάσματα, αφού πρώτα κάνει και άλλες γεωτρήσεις για να αξιολογήσει με περισσότερη ακρίβεια τη δυναμικότητα των κοιτασμάτων, τότε αντιλαμβάνεσαι πως μπορεί τελικά να μην είναι το 2029 και να είναι το 2030. Και η παραγωγή να μην ξεκινήσει το 2033, αλλά το 2035, ας πούμε.
Ίσως προχωρήσουν σε 2-3 χρόνια οι επενδύσεις στα κοιτάσματα της ENI και της Total ή και η παραγωγή, κάπου εκεί. Μπορεί και όχι, όμως.
Η κοινή γνώμη χόρτασε από εξαγγελίες. Ακούει, αν ακούει, με επιφύλαξη. Και ένα μέρος της δεν ασχολείται καν.
Γι’ αυτό, θα ήταν σοφότερο από πλευράς Κυβέρνησης να περιορίσει τέτοιες πανηγυρικές μαζώξεις και να επικεντρωθεί σε πιο ουσιαστικές και πιο επείγουσες ανάγκες στα ενεργειακά.
Ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε στον «Π» ότι δεν υπάρχει plan b ως προς την έλευση φυσικού αερίου. Θα συνεχιστεί η προσπάθεια, όσα χρόνια κι αν χρειαστούν, για να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για νέο διαγωνισμό, να προκηρυχθούν προσφορές σε μερικούς μήνες, να ανταποκριθούν, αν ανταποκριθούν, ξένες εταιρείες, να δούμε τι ζητούν και τι προσφέρουν και κάποια στιγμή να αναθέσουμε τις εργασίες στην προβλήτα και την ξηρά σε κάποιον εργολάβο. Με την ελπίδα πως αυτός θα κάνει καλύτερη δουλειά από τους αλησμόνητους Κινέζους της CPP.
Δεν αλλάζει αυτό τον σχεδιασμό η Κυβέρνηση και δεν φαίνεται να έχει εξεταστεί σοβαρά έστω η πιθανότητα το όποιο μελλοντικό όφελος από τη λειτουργία της επαναεριοποίησης φυσικού αερίου να αποδειχθεί -σε κάποια χρόνια- μικρότερο του κόστους. Ή, έστω, όχι ικανοποιητικά μεγαλύτερο.
Έχοντας ήδη ξοδέψει 200-230 εκατ. για την πλωτή μονάδα αποϋγροποίησης και καθώς πληρώνουμε καθημερινά για ενοίκιο φύλαξης κάπου στη Μαλαισία και θα πληρώνουμε για άλλα 3-4 χρόνια και με ορατό το ενδεχόμενο τα 60-70 (80;) εκατομμύρια που έχουν ήδη ξοδευτεί για τη μισοτέλειωτη προβλήτα θα υπερδιπλασιατούν, μαζί με τις χερσαίες υποδομές, δεν θα έπρεπε η Κυβέρνηση και οι συμβούλοι της να επανεξετάσουν την προοπτική της ολοκλήρωσης του τερματικού;
Για την ηλεκτρική διασύνδεση, ορθώς αποφασίσαμε με την Ελλάδα να ζητήσουμε μελέτη επικαιροποίησης τεχνο-οικονομικών δεδομένων και της πρόβλεψης για το τελικό κόστος. Για το τερματικό δεν θα έπρεπε να το κάνουμε; Το 2017-18 όταν συζητούσαμε για το τερματικό και το 2019 που βάλαμε υπογραφή στο συμβόλαιο ήταν αλλιώς τα δεδομένα, αλλιώς οι τιμές, άλλες οι ανάγκες. Σήμερα, δεν έχει αλλάξει τίποτε; Είναι το ίδιο αναγκαίο το τερματικό έναντι άλλων επιλογών και ίδια και απαράλλακτη η σχέση κόστους οφέλους; Χωρίς καν να ξέρουμε τελεσίδικα πόσα θα μας κοστίζει η αγορά LNG και πόσα η αποϋγροποίησή του στο Βασιλικό; Και πόσα η απόσβεση αυτής της επένδυσης, που μάλλον θα την πληρώσουμε ως επένδυση διπλά ή τριπλά έναντι των αρχικών υπολογισμών;
Η στήλη δεν έχει άποψη αν πρέπει ή αν δεν πρέπει να προχωρήσει το τερματικό. Η Κυβέρνηση λέει ότι δεν υπάρχει γυρισμός, το τερματικό θα προχωρήσει και θα ολοκληρωθεί. Ωραία, ελπίζουμε να είναι αντιληπτό το μέγεθος της πολιτικής ευθύνης που αναλαμβάνει.
Ίσως σε αυτή τη χρονική στιγμή, που περιμένουμε ακόμα τη ΔΕΦΑ να ολοκληρώσει την ετοιμασία των εγγράφων και να βγει σε προσφορές, να είναι η καλύτερη συγκυρία να επανεξεταστεί το μέγα κάζο του τερματικού αλλά ακόμα κάτι: Να επανεξεταστεί -σοβαρά, επιτέλους- κατά πόσο θα μπορούσαμε με λιγότερες κρατικές δαπάνες να κάνουμε το μεγάλο βήμα της μεταφοράς κυπριακού φυσικού αερίου από κάποιο από τα κοιτάσματά μας. Από το μερίδιο της Δημοκρατίας, σε τιμή κόστους, χωρίς κέρδος για τη Δημοκρατία, όπως μας είπε χθες ένας φίλος τεχνοκράτης.
Ας ξαναμετρήσουμε τα κουκιά για να δούμε τι μας συμφέρει περισσότερο, σε βάθος χρόνου. Ένας αγωγός, λένε κάποιοι γνωρίζοντες, θα κόστιζε ίσως όσα και ο Προμηθέας. Τον Προμηθέα μπορούμε να τον ενοικιάσουμε σε βάθος 10ετίας ή 20ετίας ή και να τον πουλήσουμε. Αν κριθεί συμφέρον. Ολοκαίνουριος είναι ως FSRU, νοουμένου ότι θα πιστοποιηθεί με επιτυχία. Και να φτιάξουμε τον αγωγό, για φθηνό κυπριακό αέριο από την ΑΟΖ. Αν δεν βγαίνει αυτό το σενάριο, θα το δεχθούμε, φτάνει η απόρριψή του να στηριχθεί σε τεχνο-οικονομικές μελέτες και επιστημονική γνώση.
Επιπλέον, υπάρχει και το χρόνιο ενδιαφέρον της Energean για μεταφορά αερίου με αγωγό από το Ισραήλ. Βαλτώσαμε που βαλτώσαμε, ας ξαναδούμε σοβαρά όλες τις πτυχές, όλες τις επιλογές, πριν ξαναβάλουμε μπρος για μια νέα περιπέτεια.
