Την Κυριακή 5/11/22 στις ειδήσεις από το ΡΙΚ μεταδόθηκε αποσπασματικά ομιλία του Προέδρου Αναστασιάδη στο Παραλίμνι. Αυτή η ομιλία σ’ ό,τι αφορά το Κυπριακό είναι πιστεύω η σημερινή «ομολογία» του Προέδρου αναφορικά με το εθνικό θέμα η οποία συνοψίζεται σε τρία κύρια σημεία: Τις εγγυήσεις, τα στρατεύματα κατοχής, για τα οποία απαιτεί τερματισμό, και το σύνταγμα που κατά τον ίδιο τον Πρόεδρο δεν πρέπει να επιτρέπει στην Τουρκία να παρεμβαίνει, άμεσα ή έμμεσα μέσω της Τουρκοκυπριακής κοινότητας στις πολιτικές της Δημοκρατίας.
Αυτή η νέα «ομολογία» του Προέδρου έρχεται σε άκραν αντίθεση με τη θέση του για το σχέδιο Ανάν το οποίο υπερασπίσθηκε με πάθος, τόσο πριν όσο και μετά τη συντριπτική απόρριψή του από τον λαό.
Γιατί στο σχέδιο Ανάν τίποτε από τα προαναφερθέντα σημεία της «ομολογίας» του, ούτε οι εγγυήσεις εθίγοντο, ούτε τα στρατεύματα θα αποσύρονταν παρά μόνο σε βάθος δεκαπενταετίας και αν… ούτε βέβαια και οι συνταγματικές ρήτρες απέτρεπαν την τουρκική παρέμβαση η οποία μάλιστα διασφαλιζόταν μέσων των εξουσιών και αρμοδιοτήτων της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Το σχέδιο Ανάν καθιστούσε την Κύπρο, ανοιχτά και καθαρά προτεκτοράτο της Τουρκίας. Αυτή η διαφοροποίηση κατά η γνώμη μου δεν είναι τυχαία εξέλιξη. Εξ αφορμής, από το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν, ο ΔΗΣΥ αντιμετώπισε μια μορφή διάσπασης που εκδηλώθηκε με την κατά πλειοψηφία των συναγερμικών ψηφοφόρων (66%) καταψήφιση του σχεδίου. Και τότε ήταν μόνο η αρχή μιας περιόδου ξεκαθαρίσματος μέσα στο ίδιο το κόμμα. Να θυμηθούμε εδώ ότι αμέσως μετά την εισβολή διαμορφώθηκαν δύο τάσεις στην πολιτική σκηνή για τη λύση του Κυπριακού.
Η μια, αυτή που υποστηρίχτηκε από την ηγεσία του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ αφορά τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, που ήταν απαίτηση της Τουρκίας και η οποία επαγγελλόταν να καταστήσει την Κύπρο και τους Κύπριους πλούσιους από την αξιοποίηση της τεράστιας τουρκικής αγοράς, την οποίαν ως εκ της λύσης θα μπορούσαμε να εκμεταλλευτούμε προτιμησιακά. Να θυμηθούμε επίσης ότι πέραν του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ τη Δ.Δ.Ο. την υποστήριξαν σθεναρά και κατ’ επανάληψη οι οργανώσεις των επιχειρηματιών τόσο των Ε/Κ όσο και των Τ/Κ. Δηλαδή οι υπερασπιστές της Δ.Δ.Ο. προσπάθησαν να πείσουν το λαό με οικονομικά επιχειρήματα. Τα πολιτικά στοιχεία της λύσης αυτής δηλ. οι εγγυήσεις, τα στρατεύματα, οι έποικοι, το προσφυγικό, το σύνταγμα που εγκαθιστούσε διαρχία και ακυβερνησία για τους υποστηρικτές της Δ.Δ.Ο. είτε δεν είχαν καθόλου σημασία ή ότι με την πάροδο του χρόνου και τις συνεργασίες θα αυτοδιορθώνονταν.
Η άλλη άποψη που βασικά στηρίχθηκε και εκφράστηκε από τον Βάσο Λυσσαρίδη και την ΕΔΕΚ,
πέραν του ότι δεν αντιλαμβανόταν το Κυπριακό ως οικονομικό πρόβλημα, διείδε και εκτίμησε σωστά τις προθέσεις της Τουρκίας και επέμεινε στη θέση ότι το πρόβλημά μας είναι πρόβλημα εισβολής-κατοχής-απελευθέρωσης και πρότεινε συγκεκριμένη αντικατοχική πολιτική.
Η προσφυγή στο λαό έγινε με το δημοψήφισμα του 2004, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Δυστυχώς, παρά την εκφρασθείσα θέληση του λαού, εξ αιτίας λανθασμένων χειρισμών, δόθηκε η ευκαιρία στα δύο κόμματα της Δ.Δ.Ο. που ανήλθαν στην εξουσία από το 2008 μέχρι σήμερα να συνεχίσουν την προσπάθεια λύσης Δ.Δ.Ο., αναζητώντας τέτοια λύση με σωστό περιεχόμενο. Αναφέρομαι πλέον ονομαστικά στο Νίκο Αναστασιάδη, γιατί τόσο η ηγεσία του ΔΗΣΥ όσο και η ηγεσία του ΑΚΕΛ όχι μόνο δεν τον στήριξαν αλλά τον πολέμησαν και στο Μοντ Πελεράν.
Και τελικά με την «ομολογία» του Προέδρου στις 5/11/22 ξεκαθαρίζουν δημοσίως τα πράγματα.
Φαίνεται πλέον ξεκάθαρα ότι οι τρεις κύριες υποψηφιότητες δεν είναι απλά προϊόντα προσωπικών φιλοδοξιών. Υπάρχει κάτι το πολύ βαθύτερο που αντικαθρεφτίζεται στη διάσπαση του ΔΗΣΥ. Από το 2004 υπάρχουν δύο τάσεις, δύο γραμμές για το Κυπριακό: Η οικονομίστικη και η εθνική. Και είμαι βέβαιος ότι δεν τελειώνει εδώ η ιστορία. Θα υπάρξει συνέχεια…
*Π. Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
