Οι συντεχνίες των εργαζομένων στην Αρχή Ηλεκτρισμού, προτού ανακοινωθεί την Τρίτη το απόγευμα η αναστολή των απεργιακών τους μέτρων, μας έλεγαν με ύφος χιλίων καρδιναλίων ότι είναι το ολιγότερο που θα μπορούσαν να αποφασίσουν και να εφαρμόσουν! Δηλαδή μας έκαναν και χάρη που δεν θα μας έκοβαν το ρεύμα διά παντός αλλά για μόνο μερικές ώρες την ημέρα! Και το χειρότερο όλων είναι ότι το πιστεύουν!
Είδατε όμως κανένα βασικό υποψήφιο Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή κανένα κόμμα αυτές τις μέρες να βγει δημόσια και να τοποθετηθεί κατά των αποφάσεων των συντεχνιών στην ΑΗΚ! Κανένας! Ακόμα και η Κυβέρνηση το έκανε σπασμωδικά και σποραδικά μέχρι που την Τρίτη ο υπουργός Εργασίας ανέλαβε δράση με εντολή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ελπίζω μόνο για να πετύχει την αναστολή των μέτρων να μην άνοιξε στους εργαζόμενους διάπλατα τις πόρτες για να ικανοποιηθούν όλα όσα ζητούν.
Εγώ δεν εκπλήσσομαι από τη στάση ούτε των κομμάτων, ούτε της Κυβέρνησης. Εξάλλου, οι κακές νοοτροπίες, τα κακώς κείμενα, τα κακώς αποκαλούμενα κεκτημένα στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα έχουν διάπλατα τις υπογραφές και τις σφραγίδες τους. Καθότι σχεδόν ποτέ -και το σχεδόν το βάζω με πολλές επιφυλάξεις- δεν απέρριψαν αιτήματα των εργαζομένων στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα και η ευθύνη γι’ αυτή τη «Λερναία Ύδρα» που δημιουργήθηκε τούς ανήκει αποκλειστικά. Δημιούργησαν, συντήρησαν και μεγέθυναν μια μεγάλη ομάδα κακομαθημένων εργαζομένων, που έχουν την εντύπωση ότι τους ανήκουν τα πάντα και ότι μπορούν να έχουν ό,τι σκεφτούν και ό,τι αποφασίσουν.
Στο βάθος το φάντασμα των ΚΑ
Έτεροι συνυπεύθυνοι σε αυτήν την κατάσταση είναι οι ηγεσίες των συντεχνιών διαχρονικά, που άφηναν τις κλαδικές συντεχνίες των εργαζομένων στους διάφορους οργανισμούς να αποφασίζουν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη το ευρύτερο συμφέρον της κοινωνίας και άρα και των υπόλοιπων εργαζομένων. Που ποτέ δεν έβαλαν φρένο σε παράλογα και κυρίως άκαιρα αιτήματα. Γι’ αυτό και φτάσαμε στα φαινόμενα των Κυπριακών Αερογραμμών και της Γιουροσύπρια, εταιρείες οι οποίες έκλεισαν, αφού βεβαίως προηγουμένως κόστισαν στην πολιτεία και την κοινωνία εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Και οι κακομαθημένοι εργαζόμενοι, μαζί και οι συντεχνίες τους, από την αλαζονεία τους, έχασαν τα πάντα.
Το ερώτημα είναι κατά πόσον το φαινόμενο θα επαναληφθεί. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι παρά καταφατική. Και θα πρέπει οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ να το λάβουν σοβαρά υπόψη αυτό το ενδεχόμενο. Ο ανταγωνισμός στον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικού ρεύματος είναι αναπόφευκτος και για να μπορέσει η ΑΗΚ να ανταπεξέλθει θα πρέπει να αλλάξει και να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει με νοοτροπίες παλαιών εποχών, ούτε με σχέδια υπηρεσίας του 1960, ούτε βέβαια με μέτρα όπως αυτά που εξήγγειλαν οι εργαζόμενοι και στρέφονταν κατά της κοινωνίας. Τέτοια μέτρα δίνουν τροφή σε αυτούς που θέλουν μια ΑΗΚ συρρικνωμένη και μια ΑΗΚ ιδιωτικοποιημένη.
Η Κύπρος χρειάζεται την ΑΗΚ
Η χώρα έχει ανάγκη από έναν κρατικό οργανισμό που θα είναι ο βασικός παραγωγός ρεύματος. Το ρεύμα είναι ένα δημόσιο αγαθό, που δεν μπορεί να μπαίνει στο κάδρο των κερδών και των υπερκερδών. Χρειάζεται όμως μια ΑΗΚ σύγχρονη, χωρίς βαρίδια, με εργαζόμενους σωστά αμειβόμενους και ορθολογικά σκεπτόμενους. Μια ΑΗΚ αναδιοργανωμένη σε σωστές δομές και βάσεις, που θα απασχολεί τον απαραίτητο και σωστό αριθμό εργαζομένων. Μια ΑΗΚ που θα έχει τη βοήθεια του κράτους εκεί και όταν χρειάζεται, καθώς ως κρατικός οργανισμός παρέχει ρεύμα σε όλους και σε όλες τις περιοχές, ανεξαρτήτως του κόστους, των ζημιών και του κέδρους. Και γι’ αυτό έχουν δίκαιο οι εργαζόμενοι και οι συντεχνίες τους που αγωνιούν για το μέλλον του οργανισμού και φυσικά το μέλλον το δικό τους. Το μέλλον, όμως, είναι πρώτιστα οι ίδιοι που θα το καθορίσουν μέσα από σωστές αποφάσεις και ορθές πολιτικές. Εάν πρώτιστα απαιτήσουν την αναδόμηση και αναδιοργάνωση της ΑΗΚ για να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του σήμερα. Μια ΑΗΚ που θα συμμετέχει και θα έχει το σημαντικότερο ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Χωρίς, όμως, αυτό να εμποδίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία.
Θα ήταν όμως τραγικό λάθος να αφεθεί να συρθεί η ΑΗΚ στον μαρασμό. Και θα πρέπει να ξέρουν εκεί στην Αρχή ότι πολλοί θα ήθελαν να τη δουν να παρασύρεται σε λάθη που θα την οδηγούσαν σε συρρίκνωση. Και αποφάσεις όπως τις τελευταίες των συντεχνιών είναι, δυστυχώς, προς αυτή την κατεύθυνση.
Κυβερνητικοί εκβιασμοί
Λάθος χειρισμοί έχουν γίνει διαχρονικά και από την Κυβέρνηση. Η οποία, επειδή δεν τολμά να επιβάλει τις αναγκαίες τομές στην ΑΗΚ, προσπαθεί να αλλάξει τα πράγματα από το παράθυρο. Δεν επέβαλε τις απαραίτητες αλλαγές στο χρόνο που επιβαλλόταν γιατί αυτό θα προκαλούσε τις αντιδράσεις των εργαζομένων και των συντεχνιών τους. Όπως εξάλλου έγινε και στην περίπτωση του δημόσιου τομέα.
Τι θα κάνουν τώρα Κυβέρνηση και συντεχνίες;
Η εξέλιξη της περασμένης Τρίτης, με την αναστολή των απεργιακών μέτρων, είναι θετική και παράλληλα βγάζει και τις δυο πλευρές -Κυβέρνηση και συντεχνίες- από το αδιέξοδο. Από την άλλη, όμως, είναι και πολύ επικίνδυνη. Το καλύτερο για όλους θα ήταν να βρεθεί η φόρμουλα ώστε τα πράγματα να αφεθούν να συζητηθούν μετά τις προεδρικές εκλογές σε βάθος. Και μια τέτοια λύση θα ήταν η απρόσκοπτη λειτουργία όλων των μονάδων παραγωγής ηλεκτρισμού της ΑΗΚ και η παραπομπή των άλλων διαφορών, είτε σε απ’ ευθείας διάλογο μεταξύ όλων, είτε ενώπιον της αρμόδιας Υπηρεσίας του Υπουργείου Εργασίας. Διαφορετικά, είτε θα πρέπει η Κυβέρνηση να ενδώσει στις απαιτήσεις των συντεχνιών, που θα ήταν λάθος, είτε, εάν όχι, οι συντεχνίες να προχωρήσουν στα μέτρα τους και αυτό θα ήταν μεγαλύτερο λάθος.
Είναι όμως πολύ σημαντικό οι εργαζόμενοι στην ΑΗΚ να κατανοήσουν ότι δεν εξασφαλίζουν το μέλλον της Αρχής και των θέσεων τους ακόμα κι αν ικανοποιηθούν όλα τους τα αιτήματα. Ούτε οι πρόσθετες θέσεις εργασίας, ούτε η απρόσκοπτη διείσδυση της ΑΗΚ στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας διασφαλίζουν το μέλλον. Απλώς μεταθέτουν τη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων στα επόμενα χρόνια. Και τότε τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι πιο οδυνηρά. Και για την ίδια την ΑΗΚ και για τους εργαζόμενους σε αυτήν.
* Δημοσιογράφος
