Για να πειστούν οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία να επιστρέψουν στο τραπέζι, θα πρέπει να κατατεθεί μια σοβαρή προσφορά κινήτρων. Ένα ξεκάθαρο μήνυμα ανανεωμένης δέσμευσης στην πολιτική ισότητα και την συμπερίληψη στις δομές εξουσίας θα μπορούσε να δώσει αυτό το κίνητρο
Με το πέρας των εκλογικών αναμετρήσεων στην Κύπρο και την Τουρκία, ελπίζω να υπάρχει μια νέα και σοβαρή προσπάθεια για λύση
Παρά τις συνέπειες της πανδημίας, του πολέμου στην Ουκρανία και του αντικτύπου που αυτός είχε στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και στις τιμές τροφίμων, η κυπριακή οικονομία παραμένει σε μια σχετικά ισχυρή θέση. Αυτό οφείλεται ξεκάθαρα στη ζωντάνια και την ενέργεια της Κύπρου και των ταλαντούχων ανθρώπων της. Δημιουργεί παράλληλα καλές ευκαιρίες. Διαβλέπω όμως και πώς η συνεχιζόμενη διαίρεση του νησιού περιορίζει αισθητά αυτές τις ευκαιρίες για την Κύπρο. Μια ενωμένη Κύπρος θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει με περισσότερη αυτοπεποίθηση και επιτυχία τις σοβαρές οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις που αναπόφευκτα μας περιμένουν το 2023. Έτσι, παρά το γεγονός ότι το Κυπριακό έχει κουράσει κάποιους/ες, ενώ άλλοι/ες δεν ελπίζουν σε πρόοδο, θεωρώ πως μια νέα προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού εντός του 2023 είναι αναγκαία.
Το 2023 θα έχουμε προεδρικές εκλογές τόσο στην Κυπριακή Δημοκρατία όσο και στην Τουρκία. Με το πέρας αυτών των αναμετρήσεων, ελπίζω να υπάρχει μια νέα και σοβαρή προσπάθεια για λύση. Οι υποψήφιοι που προηγούνται στις δημοσκοπήσεις στην ΚΔ έχουν δηλώσει ότι το Κυπριακό θα είναι στις προτεραιότητές τους, κάτι που καταγράφεται θετικά. Υπάρχουν όμως δύο πλευρές σε αυτήν την αντιπαράθεση. Η αυτοανακηρυγμένη «ΤΔΒΚ» και η Τουρκία τάσσονται υπέρ μιας λύσης δύο κρατών. Η θέση αυτή αποκλείει εκ προοιμίου την όποια σοβαρή διαπραγμάτευση. Η αίσθησή μου όμως, λέει πως το παράθυρο για μια ομοσπονδιακή λύση δεν έχει κλείσει εντελώς στην Τουρκοκυπριακή πλευρά. Για να πειστούν όμως οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία να επιστρέψουν στο τραπέζι, θα πρέπει να κατατεθεί μια σοβαρή προσφορά κινήτρων. Ένα ξεκάθαρο μήνυμα ανανεωμένης δέσμευσης στην πολιτική ισότητα και την συμπερίληψη στις δομές εξουσίας θα μπορούσε να δώσει αυτό το κίνητρο στους Τουρκοκύπριους. Η συνεργασία στους υδρογονάνθρακες, μια βελτιωμένη σχέση με την Ευρώπη και την ΕΕ και τα οφέλη που θα προκύψουν από μια ειρηνική διευθέτηση για όλους, θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο για την Τουρκία.
Ο νέος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να είναι θαραλλέος και να καταθέσει αυτές τις προτάσεις ξεκάθαρα και με αυτοπεποίθηση. Σε διαφορετική περίπτωση προκύπτουν σημαντικοί κίνδυνοι. Όσο περισσότερος χρόνος περνάει χωρίς λύση, τόσο δυσκολότερη θα γίνεται η επίτευξη μιας συμφωνίας καθώς τα χάσματα σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο στο νησί θα βαθαίνουν και θα παγιώνονται. Η διεθνής κοινότητα θα έχει προφανώς σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην όποια διαδικασία και είμαι πεπεισμένος πως θα πράξει τα δέοντα ώστε να υπάρξει υποστήριξη στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία θα είναι ακόμα ένας σημαντικός παράγοντας το 2023. Η ξεκάθαρη στάση της Κύπρου σε αλληλεγγύη προς την Ουκρανία, με την εφαρμογή των κυρώσεων της ΕΕ ενάντια στη Ρωσία, έχει εκτιμηθεί ιδιαίτερα. Είναι όμως μια θέση που έρχεται με οικονομικό κόστος. Θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τις προσπάθειες της κυπριακής οικονομίας να διαφοροποιήσει τις πηγές εσόδων της ώστε να μειώσει την έκθεσή της στις ρωσικές επενδύσεις και τον τουρισμό. Το Ηνωμένο Βασίλειο, ως ισχυρός εταίρος της Κύπρου, με τον μεγαλύτερο αριθμό τουριστών να επισκέπτονται το νησί κάθε χρόνο και τους δυνατούς διαπροσωπικούς δεσμούς, θα συνεχίσει να αναζητεί τρόπους υποστήριξης και να επενδύει στην περαιτέρω ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας.
Τέλος, οφείλω να καταγράψω τη σημαντικότερη συνέπεια του Brexit στις βρετανο-κυπριακές σχέσεις, όπως αυτή έχει διατυπωθεί σε όλες τις αρχικές μου συναντήσεις στην Κύπρο: ο αντίκτυπος στην ανώτερη εκπαίδευση. Τα ψηλότερα πανεπιστημιακά δίδακτρα στη μετά-Brexit εποχή, οδηγούν όλο και λιγότερους φοιτητές από την Κύπρο για σπουδές στο ΗΒ. Αντιλαμβάνομαι πλήρως τις συνέπειες που αυτό έχει ήδη επιφέρει αλλά και τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο που θα προκληθεί στις βρετανο-κυπριακές σχέσεις, καθώς οι νεότερες γενιές χάνουν το πλεονέκτημα των σπουδών και των εμπειριών του ΗΒ. Η ανθεκτικότητα των διαπροσωπικών μας σχέσεων θα αντιμετωπίσει ένα ρίσκο. Η εξεύρεση λύσης σε αυτό το ζήτημα δεν θα είναι εύκολη. Όμως με δημιουργικότητα και καλή θέληση, ελπίζω ότι θα διατηρήσουμε τους εκπαιδευτικούς μας δεσμούς, είτε μέσω διακρατικών συνεργασιών, με περισσότερους βρετανικούς οργανισμούς να ανοίγουν σχολές στην Κύπρο, είτε βρίσκοντας λύσεις για να περιορίσουμε το οικονομικό κόστος σπουδών στο ΗΒ, ώστε οι διαπροσωπικές μας σχέσεις να παραμείνουν ο ουσιαστικότερος δεσμός μεταξύ των χωρών μας.
*Ύπατος Αρμοστής της Βρετανίας στην Κύπρο
