- Αντιμέτωπες με τις δυσκολίες και την αβεβαιότητα που αναμένονται, Ισραήλ, Κύπρος και Ελλάδα θα σταθούν η μία δίπλα στην άλλη
- Ο στόχος δεν είναι μόνο να διατηρηθούν οι στρατηγικές σχέσεις που έχουν σφυρηλατηθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτές οι σχέσεις να αναβαθμιστούν και να ενδυναμώσουν
Μια σειρά εκλογικών αναμετρήσεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, θα σηματοδοτήσουν εξελίξεις το 2023. Στο Ισραήλ, το νέο κυβερνητικό σχήμα που συστάθηκε μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 2022, κάνει τα πρώτα του βήματα. Στην Κύπρο, οι προεδρικές εκλογές θα διενεργηθούν τον Φεβρουάριο 2023 και η νεοεκλεγείσα κυβέρνηση θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Μαρτίου. Κατά το πρώτο μισό του 2023 προγραματίζονται επίσης εκλογές στην Ελλάδα και την Τουρκία. Φαίνεται λοιπόν, πως με τη νέα χρονιά στην περιοχή μας θα υπάρξουν παράλληλα αλλαγές και συνέχιση υπάρχουσων στρατηγικών.
Οι νέες κυβερνήσεις τείνουν συνήθως να επαναξιολογούν τις πολιτικές των προκατόχων τους, ωστόσο όσον αφορά την συνεργασία Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα πως δεν θα υπάρξει καμία ανάγκη αναθεώρησης. Η διαφύλαξη και αναβάθμιση των εξαιρετικών σχέσεων μεταξύ των τριών κρατών είναι κάτι στο οποίο συναινούν τόσο η πολιτική ηγεσία, όσο και οι πολίτες των χωρών μας.
Αυτή η στενή συνεργασία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για σταθερότητα στην περιοχή, αλλά και ένα σημαντικό και στρατηγικό στήριγμα στις μεγάλες προκλήσεις που αναμένεται να αναδυθούν σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο. Προκλήσεις όπως απειλές για την εθνική ασφάλεια των κρατών, αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ των υπερδυνάμεων, αισθητές και άμεσες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η ενεργειακή και επισιτιστική κρίση, η οικονομική ύφεση, o πληθωρισμός κ.α.
Αντιμέτωπες με τις δυσκολίες και την αβεβαιότητα που αναμένονται, Ισραήλ, Κύπρος και Ελλάδα θα σταθούν η μία δίπλα στην άλλη. Ο στόχος δεν είναι μόνο να διατηρηθούν οι στρατηγικές σχέσεις που έχουν σφυρηλατηθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτές οι σχέσεις να αναβαθμιστούν και να ενδυναμώσουν. Και αυτό επειδή οι τρεις εταίροι κατανοούν πως «To Όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του» (Αριστοτέλης). Αυτό το τρίγωνο συνεργασίας θα συνεχίσει να είναι ανοικτό και χωρίς αποκλεισμούς: με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο 3+1, με τις Αραβικές χώρες που επιδιώκουν την ειρήνη, όπως είναι η Αίγυπτος, η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, καθώς και άλλα κράτη στην περιοχή που ενδιαφέρονται για συνεργασία στη βάση κοινών αξιών και συμφερόντων.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως, όποιες αλλαγές και αν επέλθουν υπό τις νέες κυβερνήσεις στην Ιερουσαλήμ και τη Λευκωσία, οι διμερείς σχέσεις θα συνεχίσουν με θετικό πρόσημο και στη νέα χρονιά. Το φάσμα της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα ευρύ και επεκτείνεται μεταξύ άλλων στους τομείς της άμυνα και ασφάλειας, της ενέργειας, του κλίματος και περιβάλλοντος, του εμπορίου και των επενδύσεων, του τουρισμού, του πολιτισμού. Θα ήθελα να εστιάσω σε δύο απ’ αυτούς τους τομείς.
Στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας, είμαστε υπερήφανοι που το Ισραήλ έχει καταστεί κορυφαίος προμηθευτής νέων αμυντικών συστημάτων για την Εθνική Φρουρά. Η δική μας προσέγγισή σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση των εθνικών μας συμφερόντων και την προστασία των πολιτών μας, είναι να είμαστε αυτοδύναμοι, παράλληλα όμως αποδεχόμαστε και εκτιμούμε την βοήθεια από άλλους, ώστε να βελτιώσουμε και να αναβαθμίσουμε τις δυνατότητές μας στο πεδίο. Και χαιρόμαστε που μπορούμε με αυτό τον τρόπο να συμβάλουμε στην υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης στην Κύπρο: παρέχοντας δυνατότητες στην Κύπρο που θα ενισχύσουν την δική της αμυντική ικανότητα. Είμαστε επίσης, πολύ ικανοποιημένοι με τη συνεργασία στον τομέα των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων. Το 2022, μέλη των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων συμμετείχαν σε άσκηση, τη μεγαλύτερη αυτού του είδους, εκτός επικράτειας της χώρας. Ο άψογος συντονισμός και οι εγκάρδιες σχέσεις που διαμορφώθηκαν επί του εδάφους ήταν εντυπωσιακές. Επικροτούμε τέτοιες συνέργειες και εργαζόμαστε για τη συνέχισή τους.
Στον τομέα της ενέργειας, η εκμετάλλευση και μεταφορά φυσικού αερίου θα συνεχίσουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της συνεργασίας. Ευελπιστούμε ότι η θετική εξέλιξη που έχει σημειωθεί πρόσφατα στη διαφορά που εκκρεμεί για το κοίτασμα Αφροδίτη-Ishai, θα οδηγήσει σε επίλυση του ζητήματος εντός του 2023. Την ίδια στιγμή, υποστηρίζουμε ένθερμα την προώθηση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου. Η πόντιση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου (EuroAsia Interconnector) θα σηματοδοτήσει το τέλος της ενεργειακής απομόνωσης των δυο χωρών. Επιπρόσθετα, προωθούμε μια ουσιαστική συνεργασία στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με έμφαση όχι μόνο στην παραγωγή, αλλά και στην αποθήκευση σε μεγάλη κλίμακα.
Οι άνθρωποι τείνουν να πιστεύουν πως «ό,τι έγεινε, τούτο πάλιν θέλει γείνει» (Εκκλησιαστής 1:9), όμως η πραγματικότητα καταδεικνύει, ότι σε βάθος χρόνου μπορούν να προκύψουν απρόσμενες αλλαγές. Επομένως, θα ήταν λάθος να περιορίσουμε τις προσδοκίες μας για το μέλλον στη βάση μόνο όσων ήδη γνωρίζουμε. Όταν κοιτάμε μπροστά, η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη μνήμη. Όπως είχε πει ο αείμνηστος Πρόεδρος του Ισραήλ Shimon Peres: «Χωρίς φαντασία, δεν μπορείς να κάνεις φανταστικά πράγματα».
*Πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο
