Πλησιάζουμε τις Προεδρικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία. Τις εκλογές του 2023. Ως πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας, και ως ακαδημαϊκός, οφείλω να συμμετέχω πολιτικά και να αναπτύξω τις απόψεις μου. Πιστεύω ότι υπάρχουν σοβαρά διλήμματα και προκλήσεις, που πρέπει να επιλυθούν. Και θα ήθελα να αναφερθώ σε θέματα της Κύπρου που χρίζουν πολιτικής φροντίδας. Όπως, την ανάπτυξη και την οικονομία. Την παιδεία. Την σωστή, θεσμική και λειτουργική διακυβέρνηση. Τα θέματα τεχνολογίας και  καινοτομίας. Την ανάπτυξη του εμπορίου, αλλά και την εξωτερική και αμυντική μας πολιτική, ως βασικούς πυλώνες μιας εικόνας διεθνούς αλλά και Ευρωπαϊκής. Το εργατικό μας δυναμικό και τις πρωτοβουλίες αξιών για το καλό των λειτουργών μας. Οι οποίες πρέπει να τεθούν σε μια νέα στρατηγική βάση.

Τα τελευταία χρόνια πολλά έχουν διαδραματιστεί στην Κύπρο. Σε επίπεδο αγοράς, κοινωνίας και παιδείας, υγείας, άμυνας και εξωτερικής πολιτικής. Ξεπερνώ το πολιτικό δίλλημα και προχωρώ να βοηθήσω το όραμα και την πολιτική. Και στην αλλαγή για μια νέα πολιτική πλεύση. Αυτά που θα ήθελα να αναφέρω είναι τα πιστεύω μου και δικές μου ανεξάρτητες θέσεις. Στην σύντομη διαδρομή της ζωής μου, όπως μου έχουν μάθει οι γονείς μου, πορεύομαι ανεξάρτητα με την δική μου δυναμική. Να μαθαίνω. Να ακούω όσο και να καταθέτω τις προτάσεις μου. Να συμμετέχω στα κοινά. Να μην βιάζομαι να πάρω αποφάσεις. Έτσι και στη παρούσα συγκυρία. Για τους παραπάνω λόγους, δεν χρειάστηκε ωστόσο πολύ να το σκεφτώ.

«Είναι καθαρός». Η Κυπριακή πολιτική πραγματικότητα για όσους δεν ζουν στην Κύπρο αλλά στον Ελλαδικό χώρο, είναι πολύ διαφορετική. Γιατί: Είναι κέντρο πολιτισμού με πολλές δυναμικές, προοπτικές και προκλήσεις. Η Κύπρος μας, φυλάγει «Θερμοπύλες». «Έχει γνώση και πειθώ τεχνοκρατικά και ηγετικά». Χρειάζεται έτσι μια συνέχεια στην ηγεσία. Μια συνέχεια σε αυτούς που μας άφησαν παρακαταθήκη. Μεγάλη η μικρή. Το αν είναι, ή ήταν σωστή ή όχι, θα αποδειχθεί από ιστορικούς με πραγματική περγαμηνή μακριά από τα μικροκομματικά ή άλλα στοιχεία. Για αυτό και η ηγεσία χρειάζεται πραγματική αφοσίωση και ανεξάρτητη σκέψη αλλά και πράξη. Χρειάζεται κανείς να είναι πράος και συνάμα ουσιαστικός.

«Είναι πράος». Και μπορεί να λάβει αποφάσεις που να βασίζονται σε πραγματικά εμπειρικές γνώσεις και πράξεις, λόγω της εξαιρετικής εμπειρίας μακροχρόνια για την Κύπρο. «Ξέρει να παίρνει αποφάσεις». Όπου η πολιτική πραότητα, να μεταφραστεί σε πολιτική εξέλιξη και συνεπώς σε ανάπτυξη κοινωνικού συνόλου. «Αναζητά τη άποψη και συμμετοχή του κοινωνικού συνόλου».  Όπου μπορούμε να πορευτούμε όλοι μαζί. Υπάρχουν πραγματικά προβλήματα και νέες προκλήσεις. Που λίγοι μέχρι τώρα έχουν ανακοινώσει και λίγοι θα επιδιώξουν να τα επιλύσουν από όλους τους υποψηφίους. Ζητήματα τα οποία αφορούν την Κύπρο. Όλα είναι ουσιαστικά θέματα: Το δημογραφικό. Ένα ζήτημα ουσίας. Χωρίς πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, πολλά από αυτά τα πλάνα προτεινόμενα, όμορφα για επικοινωνιακούς λόγους, για το αύριο, δεν θα γίνουν εφαρμοστά.

Χρειαζόμαστε νέα χέρια. Χρειαζόμαστε ανθρώπους με ικανότητες. Χρειάζεται πίστη. Χρειάζεται ταυτόχρονα ουσιαστική βελτίωση της παιδείας. Και ερωτώ: Έχουμε κοιτάξει πραγματικά τα προβλήματα της παιδείας που αφορά τους νέους; Κατά συνέπεια τί κάνουμε στην πράξη για τα νέα τα παιδιά τα οποία ολοκληρώνουν παιδεία, η οποία πρέπει να είναι καινοτόμα; Να κάνει τα παιδιά να αγαπούν την παιδαγωγική μόρφωση και τις αξίες; Για πόσα ακόμα χρόνια θα χάνουμε τους καλύτερους φοιτητές μας; Και όχι μόνο για επιστημονικές ανταλλαγές; ή μετεκπαίδευση; Πως θα τους φέρουμε πίσω πρακτικά σε μια αγορά που πρέπει να γίνει και να είναι ανταγωνιστική; Ποιά συνεπώς είναι η πραγματική ανάγκη της οικονομίας; Διαμορφώσαμε περιβάλλον ουσιαστικό σε όλους τους τομείς; Γιατί αν το κάναμε αυτό συνεπώς γνωρίζουμε στο σύνολο τις πραγματικές ανάγκες και τις πραγματικές προκλήσεις. Προκλήσεις που διαμορφώνονται και από το εσωτερικό της χώρας, όσο και τις Ευρωπαϊκές και Διεθνείς συγκυρίες, που ωστόσο οι διεθνείς συγκυρίες συνέχεια μεταβάλλονται. Και εδώ υπάρχουν επιλογές. Λιτότητα ή ανάπτυξη στην οικονομία; Ουσιαστική χρήση των οικονομικών ή παραγωγική κοινωνία για τους λίγους; Τι κάναμε τα τόσα χρόνια; Με την ανόρθωση της οικονομίας; Διαμορφώσαμε περιβάλλον οικονομικής ασφάλειας. Σωστά. Λόγω Ευρώπης εννοούμε. Αποφάσεων της Ευρώπης τα οποία ορθώς η Κύπρος, έκανε τα βήματα αυτά. Ωστόσο είναι γενικά ακόμα. Ωστόσο δεν προχωρήσαμε σε τολμηρές καινοτομίες. Δεν αναζητήσαμε την δημιουργία ενός οικονομικού μοντέλου στα μέτρα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που να γίνει μοντέλο διακυβέρνησης και για άλλες χώρες. Όλα ξενόφερτα. Ενώ η Κύπρος έχει όλες τις προϋποθέσεις με το ανθρώπινό δυναμικό που διαθέτει. Οι υπηρεσίες λειτουργούν. Όμως δεν έγινε κάτι καινοτόμο για αυτές. Βαριά βιομηχανία δεν υπάρχει. Το ψηφιακό κομμάτι της οικονομίας τώρα προτείνεται;  Και εννοώ ένα περιβάλλον καινοτομίας σκέψης και υλοποίησης πραγματικού έργου. Με ικανότητες και κοινωνική ευημερία. Συμμετοχή.

Και η υγεία μας που βρίσκεται; Είμαστε ευχαριστημένοι; Και εννοώ τον κατεξοχήν τομέα αναγκών και πραγματικού και συνεχούς κόστους. Χρειαζόμαστε ένα κλάδο υγείας εκσυγχρονιστικό. Αλλά και καινοτόμο. Στο τομέα, δημιουργίας νέων και πραγματικά καινοτόμων υποδομών υγείας, με περιβαλλοντολογικά σχέδια, που να εξυπηρετεί τις ανάγκες της Κύπρου. Με απόφοιτους πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με συμμετοχή πανεπιστημιακών Νοσοκομείων, όπου η έρευνα και τεχνολογία να είναι βασικός πυλώνας, και να δημιουργήσει, όπως και σε άλλους τομείς, δική της κυκλική οικονομία. Πλαισιωμένο με διακεκριμένους επιστήμονες αλλά και απόφοιτους πολλά υποσχόμενους. Να το πω απλά. Όσοι είναι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα πρέπει να γνωρίζει πως σε κάθε επαρχία, υπάρχει και θα τύχει πρότυπης υγειονομικής περίθαλψης, εφόσον χρειαστεί. Η υγεία δεν είναι ρίσκο είναι επένδυση. Σε θέματα εξωτερικής πολιτικής εκτιμώ ότι χρειάζεται επανεξέταση των θέσεων της Κύπρου. Για το περιβάλλον δεν γίνεται και μεγάλη συζήτηση. «Δεν λέγεται η αλήθεια. Είναι πικρή» είχε πει ο Μακρυγιάννης. Η Κύπρος είναι ένα απέραντο μουσείο. Δεν θα έπρεπε να αναβαθμιστεί ο τομέας αυτός; Η Κύπρος κατέχει πολιτισμό, που μπορεί να γίνει το κέντρο διαπολιτισμικού διαλόγου. Με περιβάλλον πολυθρησκευτικό. Η πολυθρησκευτικότητα είναι συνυφασμένη με την ιστοριογραφία της Κύπρου, όσο και με το Κυπριακό ζήτημα. Έτσι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε το Κυπριακό ζήτημα από την πλευρά ένωσης της νήσου για όλους τους Κύπριους πολίτες. Αλλά χωρίς να ξεχνάμε την σημαντικότητα της Ελληνικής ρίζας και ταυτότητας που να συνδέει και όχι να διασπάει. Πρέπει λοιπόν να αξιοποιηθεί η ιδέα μιας Κύπρου ενωμένης  και όχι διχασμενης, Να καταστεί δύναμη περιφερειακή, σε όλα τα επίπεδα πολιτική. Υπό ίσους όρους καλής γειτνίασης, βάσει του διεθνούς δικαίου και της ανάγκης της ειρήνης στη περιοχή. Έτσι όλες οι πλουτοπαραγωγικές πηγές να συνεχίσουνε να ανήκουν στη Κυπριακή Δημοκρατίας, που στο μεταξύ να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη της οικονομίας της Κύπρου.

Η άμυνα μας θα πρέπει να αποτελεί καίριο μέλημα, αναβάθμισης, συνεργασίας, σε όλους τους τομείς. Άμυνα και ασφάλεια όσο και εξωτερική πολιτική θα είναι καλό να αναβαθμιστούν πρακτικά με στρατηγική μακροπρόθεσμη και τακτική βραχυπρόθεσμη.  Ζούμε σε ένα νέο κόσμο προκλήσεων και ανακατατάξεων. Όπου νέες συμμαχίες είναι υπό διαμόρφωση. Αναζητούνται νέοι πυλώνες αξιών και κοινών συμφερόντων. Χώρες που μπορούν να διαπρέψουν ως χώρες για διαμεσολάβηση. Έτσι φτάνουμε εν’ συντομία στο ρόλο, και εικόνα του ηγέτη, που θα πληρεί την «κοσμοθεωρία» και κατανόηση των αναγκών της Κυπριακής Δημοκρατίας, με πλάνο και όραμα όπως και χρονικό ορίζοντα. Διαμορφώνοντας το παρόν και το μέλλον. Η πολιτική εξουσία δεν είναι προτέρημα του ενός ή των λίγων. Προϋποθέτει συμμετοχή όλων. Την Δημοκρατία καλούμαστε να την κατακτήσουμε. Γιατί στη Δημοκρατία πρυτανεύει ο πλουραλισμός και η ελευθερί του λόγου. Ο πολίτης της χώρας καλείται να ψηφίσει. Και πρέπει να ψηφίσει. Γιατί είναι γιορτή της Δημοκρατίας. Πρέπει να γνωρίζει όμως ποιός είναι τί και τί πρεσβεύει. Έτσι και ο γράφων πιστεύει πως ο ηγέτης πρέπει να γνωρίζει και να αναγνωρίζει πάντα την ομάδα του. Τους συνεπείς φίλους και συνεργάτες. Όπως και τους πολίτες του. Να είναι πραγματικά προσιτός. Συνεπής. Και όχι να τάζει. Να είναι γνώστης της ιστορίας, κοινωνίας και πολιτικής της χώρας. Εντός και εκτός. Σε επίπεδο παιδείας και γνώσης. Να έχει βαδίσει στα πολλαπλά μονοπάτια της ζωής, επαγγελματικής, διπλωματικής και πολιτικής με πραγματική καταξίωση εντός και εκτός χώρας. Να είναι υπερεθνικός. Και να είναι μια ζωντανή προσωπικότητα. Να είναι μέρος του πολιτισμού. Των τεχνών και γραμμάτων. Να είναι πολύγλωσσος και να έχει την μετριοφροσύνη και την ταπεινότητα ενός προσιτού και συνάμα εμπειρικού γνώστη της πολιτικής πραγματικότητας.

Είναι βαριά η παρακαταθήκη μιας χώρας που τελεί υπό κατοχή. Και μόνο πραγματικά λίγοι μπορούν να συμβάλλουν στη λύση του προβλήματος. Το οποίο όπως έχει αναφερθεί σε προ ημερών πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, δεν είναι και δεν διαφαίνεται καμία εξέλιξη και από τις δύο πλευρές. Και αυτό γιατί το θέμα αυτό μόνο ειδικοί, νομικά, διπλωματικά και πολιτικά μπορούν να το αναλάβουν. Δεν έχουμε περιθώρια επιλογής για αυτά. Και για αυτό ένα χρονοδιάγραμμα στρατηγικής, τακτικής και ολοκλήρωσης διαδικασιών και διαπραγματεύσεων είναι ο μόνος δρόμος. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος παρά ο διάλογος. Με τις δέουσες βεβαίως κόκκινες γραμμές. Γιατί δεν θα λύσουμε το ζήτημα για να πούμε ότι το λύσαμε. Αλλά γιατί θα είναι καλό για τους πολίτες της Κύπρου. Ο Ελληνισμός μας είναι θέμα αξιών. Είναι μια ιδέα που στην πράξη μας κάνει περήφανους. Και ταυτόχρονα μας υπενθυμίζει ότι Ελληνισμός είναι οικουμενικός. Και στην Κύπρο. Γιατί μας κάνει περήφανους. Και πόσο ακόμα και στην Ευρώπη. Έτσι ο ηγέτης να είναι «βαθιά Ευρωπαϊστής», ιδεολόγος αλλά και πραγματιστής. Πρέπει να είναι συνεπής στις κοινωνικές πραγματικότητες. Να αναδείξει την νομιμότητα των διαδικασιών και πράξεων. Να έχει όραμα. Να μην έχει την εντύπωση ότι «είναι η ώρα του». Να είναι μεν θεσμικός, αλλά και να είναι ηγέτης πρότυπο, για όλους τους πολίτες της Κύπρου. Και όχι μόνο. Παντού και πάντα. Να το πω απλά. Να χωρά παντού. Να είναι ο εαυτός του. Με το χαμόγελο. Με την πραότητα και ταπεινότητα, σεβασμό και ήθος και πολιτική εντιμότητα που τον διακρίνει. Αυτός ο ηγέτης για μένα, -με τα μάτια ενός ταπεινού ανθρώπου, που διδάσκει την πολιτική επιστήμη, την ανάγκη για πολιτικό πολιτισμό και σεβασμό προς όλους-, εκτιμώ πως δεν μπορεί σήμερα το 2023, να είναι άλλος υποψήφιος για την Κυπριακή Δημοκρατία, εκτός από τον Ανδρέα Μαυρογιάννη. Οικογενειάρχης, με αρχές και αξίες. Διαχρονικός, που συνεργάστηκε με πολλούς Προέδρους της Κύπρου μέχρι και σήμερα. Και που όσο να επιδιώκουν άλλοι την επικοινωνιακή εικόνα το τί έχουν καταφέρει, να σας παραθέσω, πως 20+ χρόνια πορείας στα κέντρα αποφάσεων του κόσμου αλλά και της Κύπρου, φανταστείτε τί και ποιους γνωρίζει. Και δεν τα αναφέρει γιατί έχει πολιτικό ήθος και εντιμότητα. Αποτελεί τιμή για μένα το ότι γνώρισα τον άνθρωπο αυτό στην Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, και τώρα στην Κύπρο, πλέον ως υποψήφιο Πρόεδρο για την Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτόν τον ηγέτη χρειάζεται η Κυπριακή Δημοκρατία. Τον Ανδρέα Μαυρογιάννη. Που ξέρει να οδηγήσει το «Καράβι στην Ιθάκη».

 

*Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς ασφάλειας και Στρατηγικής