Επανήλθε στο προσκήνιο της κοινοβουλευτικής δραστηριότητας το θέμα που αφορά τις χρεώσεις των τραπεζών, που κατά καιρούς χαρακτηρίσθηκαν από βουλευτές και άλλους φορείς ως απαράδεκτα υψηλές, αδικαιολόγητες και ατεκμηρίωτες.
Η συζήτηση αυτή την ώρα στο Kοινοβούλιο επικεντρώνεται σε δύο προτάσεις νόμου, που έρχονται η μία από το ΔΗΣΥ και η άλλη από το ΑΚΕΛ και στοχεύουν στη νομοθετική ενίσχυση της προστασίας των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των καταναλωτών – πελατών των τραπεζών, που κατά τη σύναψη των συμβάσεων με πιστωτικά ιδρύματα αποτελούν το ασθενέστερο μέρος, όπως πολύ εύστοχα αναφέρει η αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση του ΔΗΣΥ, που υπογράφεται από τους βουλευτές Κυριάκο Χατζηγιάννη και Νίκο Σύκα.
Στη συζήτηση που έγινε στις 7 Μαρτίου 2023 στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας έγινε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων, που περιστράφηκε κυρίως γύρω από αυστηρά νομικά κριτήρια και όρους, ενώ τις προσεχείς μέρες θα αρχίσει η κατ’ άρθρον συζήτηση των σχετικών νομοσχεδίων με στόχο πριν το Πάσχα να οδηγηθούν στην ολομέλεια του κοινοβουλίου για ψήφιση σε νόμο.
Ο γράφων, υπό την ιδιότητα του υπεύθυνου του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ, εξήγησε στην Επιτροπή της Βουλής πως το θέμα δεν είναι αυστηρά νομικό αλλά εξόχως πολιτικό και ηθικό με την έννοια ότι, τα τελευταία χρόνια οι εμπορικές τράπεζες στην Κύπρο επέβαλαν αυξήσεις και νέες χρεώσεις σε διάφορα προϊόντα και υπηρεσίες που ήταν κατά γενική ομολογία και αδικαιολόγητες και απαράδεκτες. Λέχθηκε από βουλευτές τόσο στην υπό αναφορά συνεδρία όσο και σε προηγούμενες, (το θέμα των τραπεζικών χρεώσεων απασχολεί την Κυπριακή Βουλή από το 2018), πως τα τελευταία χρόνια επιβλήθηκαν αυξήσεις που ανέρχονται στα 300% και στο 45%, ενώ υπάρχει αισχροκέρδεια στην τιμή που οι τράπεζες χρεώνουν στους πελάτες τους τα βιβλιάρια επιταγών.
Η ΣΕΚ χαιρέτησε τη νέα προσπάθεια της Βουλής και κάλεσε το Κοινοβούλιο να νομοθετήσει με επάρκεια, ώστε να προστατευθούν οι πελάτες από τις οποιεσδήποτε τραπεζικές αυθαιρεσίες και επανέλαβε πως οι τράπεζες στην Κύπρο εκμεταλλεύονται τη δεσπόζουσα θέση τους και κάνουν δυστυχώς ότι θέλουν και όποτε θέλουν αγνοώντας ακόμα και τη Βουλή.
Είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η άρνηση τους (πέρσι τον Ιανουάριο), να μην αποδεχθούν έκκληση της αρμόδιας Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για να αναστείλουν προσωρινά τις τότε αυξήσεις, ώστε να δοθεί χρόνος στη Βουλή να μελετήσει το συγκεκριμένο ζήτημα.
Γι’ αυτούς και άλλους λόγους η Βουλή αυτή την ώρα δεν έχει ούτε την πολυτέλεια, ούτε το δικαίωμα να αποτύχει.
Πρέπει να βρει εκείνο το νομοθετικό δίκτυ που θα προστατεύει τους πελάτες οι οποίοι σήμερα βρίσκονται έρμαιο στα χέρια των τραπεζών, οι οποίες ξεχνούν σκόπιμα πως, βρίσκονται στη ζωή σαν αποτέλεσμα της στήριξης που έτυχαν τα προηγούμενα χρόνια με τα λεφτά των φορολογούμενων πολιτών.
Μια στήριξη που τους δόθηκε απλόχερα από την κυπριακή πολιτεία. Απλόχερα μέχρι παρεξηγήσεως.
Υ.Γ.: Αυτή την εποχή οι τράπεζες (με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) αυξάνουν τα δανειστικά επιτόκια, σε μια προσπάθεια να αυξήσουν το κόστος του χρήματος, για να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό μέσω της μείωσης της κατανάλωσης. Την ίδια ώρα κρατούν τα καταθετικά επιτόκια γύρω από τον άξονα του μηδέν. Αποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι να δυσκολεύονται εκ νέου οι δανειολήπτες, να εξακολουθούν να τιμωρούνται οι καταθέτες και οι τράπεζες να αυξάνουν την κερδοφορία τους. Και ο πληθωρισμός βέβαια να εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.
Στον διεθνή Τύπο (ηλεκτρονικό και έντυπο) υπάρχουν συστάσεις της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, σύμφωνα με τις οποίες οι τράπεζες θα πρέπει να προχωρήσουν και σε αυξήσεις των καταθετικών επιτοκίων, με στόχο να δημιουργηθεί «κουλτούρα αποταμίευσης».
Τι λένε η Κυπριακή Κεντρική Τράπεζα και οι τράπεζες στην Κύπρο;
* Υπεύθυνος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
