Τα ψέματα έχουν τελειώσει. Η ώρα της αλήθειας της κάλπης πλησιάζει. Μια μακρά και τοξική προεκλογική φτάνει σε λίγες ώρες στο τέλος της. Το ποιοι θα είναι τελικά οι κερδισμένοι ή οι χαμένοι αυτής της ιστορίας είναι κάτι το οποίο θα μας το απαντήσει η ίδια η κάλπη. Σίγουρα όμως, ήταν μια μακρά και ατέρμονη προεκλογική εκστρατεία, η οποία κράτησε σχεδόν ενάμιση χρόνο και σε αρκετές φάσεις της, υπήρξε ιδιαίτερα τοξική. Τι άφησε πίσω της; Ένα γενικό προβληματισμό, διαφορετικά δεδομένα για τον καθένα και πολλούς ίσως ψιθύρους…
>> Ο ψίθυρος περί πριμοδότησης
Κυκλοφορούσε ευρέως- κυρίως το προηγούμενο διάστημα- όπως και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις, ο ψίθυρος περί πριμοδότησης ενός υποψηφίου από συγκεκριμένο κόμμα ή ψηφοφόρους συγκεκριμένου υποψηφίου, προκειμένου να αφήσουν κάποιο άλλο υποψήφιο εκτός. Δεν είναι κάτι καινούριο καθώς αυτό λεγόταν και το 2008 και το 2013 και το 2018, με άλλους τότε πρωταγωνιστές. Πρακτικά μπορεί όμως να γίνει αυτό; Τι σημαίνει πριμοδότηση και πώς αυτό μετριέται σε πραγματικούς αριθμούς ψήφων; Στις επικείμενες προεδρικές εκλογές, το εκλογικό σώμα ανέρχεται στις 561,273 άτομα. Με μέτρο σύγκρισης τις προεδρικές του 2018, δηλαδή με τη συμμετοχή στο 70%, εκτιμάται ότι θα ψηφίσουν 392,891. Στα ποσοστά των κομμάτων και των υποψηφίων, λαμβάνονται υπόψη μόνο τα έγκυρα ψηφοδέλτια. Άρα, με μέτρο σύγκριση και πάλι το 2018, τα έγκυρα ήταν 383,462 ή ποσοστό 97,6% έγκυρων ψήφων από το σύνολο των ψηφισάντων. Συνεπώς, με βάση αυτά τα δεδομένα το 1% αντιστοιχεί σε 3,835 ψήφους! Δηλαδή, όταν κάποιος μιλά για πριμοδότηση, θα πρέπει να έχει υπόψη του, ότι αναφέρεται σε μερικές χιλιάδες ψηφοφόρων, που είτε από μόνοι τους, είτε κατόπιν εντολής, πάνε και ψηφίζουν με τρόπο που θεωρούν ότι θα διαμόρφωναν το εκλογικό αποτέλεσμα ευνοϊκά για τον υποψήφιο τους. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, με μεγαλύτερη συμμετοχή, ο αριθμός αυτός μεγαλώνει ανάλογα. Το 2013 και το 2008 για παράδειγμα, το 1% μεταφραζόταν σε περισσότερες χιλιάδες ψήφους. Μπορεί πρακτικά να γίνει οργανωμένη πριμοδότηση είτε από κόμμα είτε από υποψήφιο προς άλλο υποψήφιο; Ας το κρίνει ο καθένας. Τα δεδομένα πάντως αυτά είναι…
>> Ο προβληματισμός…
Είναι ίσως ακόμα πρόωρο για ένα απολογισμό της όλης προεκλογικής πορείας, καθότι έχουμε μπροστά μας το αποτέλεσμα της Κυριακής και πολύ περισσότερο έχουμε μπροστά μας, μια εβδομάδα διεργασιών και προεκλογικού για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Σε αυτό το διάστημα μπορούμε να δούμε και να ακούσουμε πολλά. Τόσο στο πλαίσιο της δημιουργίας κλίματος, όσο και στο πλαίσιο των διαφόρων διεργασιών που θα ξεκινήσουν ίσως και από το ίδιο βράδυ της Κυριακής μεταξύ των κερδισμένων και των χαμένων αυτής της εκλογικής μάχης. Διότι στην εξίσωση της πρόκρισης για την κάλπη της επόμενης Κυριακής χωράνε μόνο δύο. Οι υπόλοιποι, θα πρέπει να δουν την δική τους επόμενη μέρα και τη δική τους πολιτική πόρευση, αρχής γενομένης από την απόφαση για την τελική φάση των προεδρικών εκλογών. Πέραν όμως αυτών, ήταν σίγουρα μέχρι στιγμής η πιο μακρά σε διάρκεια, η πιο ιδιαίτερη όπως εξελίχθηκε και ίσως από τι πιο τοξικές. Κατηγορίες για αντιγραφές εξαγγελιών και προτάσεων, αναφορές περί χρηματοδοτήσεων, γενναιόδωρα ανταλλάγματα για εκλογικές συνεργασίες, υπόνοιες περί χρηματοδοτήσεων προεκλογικών και διάφορα άλλα. Πολλά ντιμπέιτ, αμέτρητες δημοσκοπήσεις, άλλες τόσες συνεντεύξεις και lifestyle εμφανίσεις των υποψηφίων και των οικογενειών τους.
>> Το δεδομένο
Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτές οι προεδρικές εκλογές θα μείνουν στην ιστορία για το ρεκόρ υποψηφίων που έχουν καταγράψει. Μέχρι τις επόμενες βέβαια ή τις μεθεπόμενες που θα καταγραφεί ίσως ένα ακόμα μεγαλύτερο ρεκόρ υποψήφιων. Δεκατέσσερις υποψήφιοι, σε μια χώρα που το εκλογικό της σώμα είναι λίγο μεγαλύτερο από μισό εκατομμύριο, αλλά ψηφίζουν μόνο περίπου οι 390 χιλιάδες, να έχει τόσους πολλούς υποψήφιους για τον προεδρικό θώκο, είναι ασφαλώς ένα αξιοσημείωτο γεγονός. Είναι υγιείς στοιχείο της πολιτικής λειτουργίας; Ασφαλώς είναι δημοκρατικό δικαίωμα του καθενός να διεκδικεί εκλογή. Από την άλλη, ίσως να είναι και ένα στοιχείο προβληματισμού για τους εκπροσώπους του κομματικού και πολιτικού κατεστημένου. Διότι δεν είναι μόνο φαινόμενο των προεδρικών εκλογών οι πολλοί υποψήφιοι. Ας μην ξεχνάμε ότι και στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές είχαμε ρεκόρ συνδυασμών και υποψηφίων. Και ασφαλώς, δεν πρόκειται περί γραφικών περιπτώσεων που αναζητούν σημασία και προβολή. Η πλειοψηφία τους είναι άτομα που θεωρούν ότι δεν τους εκφράζει κανένα κόμμα, ή Κίνημα από τα υφιστάμενα και θέλουν να δώσουν διέξοδο στις δικές τους πολιτικές ανησυχίες και σε μία μερίδα άλλων ατόμων που ενδεχομένως συμμερίζονται τις δικές τους ανησυχίες. Συνεπώς, ο κατακερματισμός του εκλογικού σώματος, είναι και αυτό ένα φαινόμενο το οποίο θα πρέπει να μπει στο μικροσκόπιο των πολιτικών και κομματικών αναλυτών. Όπως ασφαλώς και τα ίδια τα κόμματα, όταν μετρούν τις ψήφους και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση τους βγαίνουν λιγότερες, θα πρέπει να έχουν υπόψη, ότι εκτός από την αποχή, θα πρέπει να αναζητήσουν τις ψήφους και στους διάφορους άλλους υποψήφιους ή πολιτικούς σχηματισμούς και άρα θα πρέπει να αναζητήσουν και τους λόγους που η κοινωνία δίνει χώρο για πολλές υποψηφιότητες και νέους κομματικούς σχηματισμούς.
